როგორ უნდა იკვებებოდეს მოზარდი და რომელ დაავადებებს იწვევს არაჯანსაღი კვება - მკურნალი.გე

რუბრიკები

ოჯახის მკურნალის ანონსი

ოქტომბერი 2019

კითხვა-პასუხი

როგორ უნდა იკვებებოდეს მოზარდი და რომელ დაავადებებს იწვევს არაჯანსაღი კვება

როგორ უნდა იკვებებოდეს მოზარდი და რომელ დაავადებებს იწვევს არაჯანსაღი კვება
თა­ნა­მედ­რო­ვე ადა­მი­ა­ნის კვე­ბა არ არის და­ბა­ლან­სე­ბუ­ლი, ის ვერ იღებს იმ პრო­დუქ­ტებს, რაც მისი ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია. სა­გან­გა­შო მდგო­მა­რე­ო­ბაა ბავ­შვებ­ში (10-17 წლის მო­ზარ­დე­ბი). "ოქსფა­მის" კვლე­ვა (სა­სურ­სა­თო უსაფრ­თხო­ე­ბის პრო­ექ­ტი) აჩ­ვე­ნებს, რომ მო­ზარ­დე­ბის 50%-ზე მეტი უმე­ტე­სად ნახ­შირ­წყლო­ვან საკ­ვებს გა­მო­ი­ყე­ნებს. ცი­ლო­ვა­ნი საკ­ვე­ბის სე­რი­ო­ზუ­ლი დე­ფი­ცი­ტი აქვთ, რძის ნა­წარმს იშ­ვი­ა­თად იღე­ბენ, რის გა­მოც სა­ქარ­თვე­ლო­ში ზო­გა­დად ადა­მი­ა­ნე­ბის უმე­ტე­სო­ბას კალ­ცი­უ­მის დე­ფი­ცი­ტი აღე­ნიშ­ნე­ბა. ბავ­შვებ­ში, ისე­ვე რო­გორც ქა­ლებ­ში, მა­ღა­ლია ანე­მია, - გვე­უბ­ნე­ბა თა­მარ მან­ჯა­ვი­ძე, მე­დი­ცი­ნის აკა­დე­მი­უ­რი დოქ­ტო­რი. მისი გან­მარ­ტე­ბით, კალ­ცი­უ­მი და ცილა მო­ზარ­დი ორ­გა­ნი­ზის­თვის, სის­ხლის პრო­ცე­სე­ბის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია, ეს ის აგუ­რე­ბია, რომ­ლი­თაც კუნ­თი
და ძვა­ლი ყა­ლიბ­დე­ბა.

კვლე­ვებ­ზე დაყ­რდნო­ბით რეს­პონ­დენ­ტი ამ­ბობს, რომ ხორცს რე­გუ­ლა­რუ­ლად ბავ­შვე­ბის 34% მო­იხ­მარს. ხორ­ცის მა­ინ­ცდა­მა­ინც ყო­ველ­დღი­უ­რად მი­ღე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი არ არის, მაგ­რამ ხში­რად უნდა მი­ი­ღონ. 34% ეს ბავ­შვე­ბის მე­სა­მე­დია... რკი­ნის ათ­ვი­სე­ბა ხორ­ცი­დან 3-4-ჯერ მე­ტია, ვიდ­რე ხი­ლი­დან და ბოსტნე­უ­ლი­დან. რკი­ნა­დე­ფი­ცი­ტის გამო ჟანგბა­დის მო­მა­რა­გე­ბის დე­ფი­ცი­ტი, ანუ ანე­მია ვი­თარ­დე­ბა.
ცუ­დია, რომ ჟანგბა­დი არ მი­ე­წო­დე­ბა მო­ზარ­დის ტვინს. არა­და, მო­ზარ­დო­ბის პე­რი­ო­დი აქ­ტი­უ­რი სწავ­ლის, გო­ნებ­რი­ვი გან­ვი­თა­რე­ბის დროა. ამი­ტომ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ორ­გა­ნიზ­მში რკი­ნის მა­რა­გი შე­იქ­მნას.

ეს დე­ფი­ცი­ტი გან­სა­კუთ­რე­ბით ცუ­დად გო­გო­ნებ­ზე აი­სა­ხე­ბა, რად­გა­ნაც 11-12 წლის ასაკ­ში მენსტრუ­ა­ლუ­რი ციკ­ლის პე­რი­ოდ­ში, ფი­ზი­ო­ლო­გი­უ­რად რკი­ნას სის­ხლთან ერ­თად ისე­დაც კარ­გა­ვენ და თუ მისი შევ­სე­ბა არ მოხ­დე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა მძი­მე შე­დე­გამ­დე მი­ვი­დეთ.

- მაგ­რამ ეს ალ­ბათ იმას არ ნიშ­ნავს, რომ ვა­ჟებს არ სჭირ­დე­ბათ რკი­ნა და სრულ­ფა­სო­ვა­ნი კვე­ბა.

- არა, რა თქმა უნდა, მაგ­რამ მი­ზეზ­თა გამო, რო­გორც ვთქვი, შე­იძ­ლე­ბა, გო­გო­ნას მეტი დას­ჭირ­დეს. ორი­ვეს ერთი და იგი­ვე პორ­ცია რომ მივ­ცეთ, გო­გო­ნებ­თან შე­საძ­ლოა ფა­რუ­ლი შიმ­ში­ლი გან­ვი­თარ­დეს.

იგი­ვე ვრცელ­დე­ბა უფრო და­ბა­ლი ასა­კის ბავ­შვებ­ზე. მათ და­ბა­ლან­სე­ბუ­ლი კვე­ბა ესა­ჭი­რო­ე­ბათ. კვლე­ვის მი­ხედ­ვით, და­ბალ­შე­მო­სავ­ლი­ა­ნი ოჯა­ხე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ ჭა­მენ მარ­ცვლე­ულს, ბოსტნე­ულს, რძის ნა­წარმს, ხილს, მაგ­რამ არ ჭა­მენ ხორცს. ვი­საც მა­ღა­ლი შე­მო­სა­ვა­ლი აქვს (1000 ლარ­ზე მეტი), იქ მოხ­მა­რე­ბა­ში ხილი და ხორ­ცი შე­მო­დის.

მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი საკ­ვე­ბის მი­ღე­ბა ყო­ველ­დღე აუ­ცი­ლე­ბე­ლია, ისე არ არის, რომ დღეს მი­ი­ღო და ხვალ - არა. ყვე­ლა ჯგუ­ფი­დან უნდა მი­ი­ღონ რა­ღაც პრო­დუქ­ტი. ერ­თა­დერ­თი, თევ­ზი­სა და ხორ­ცის შე­ნაც­ვლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა. მაგ­რამ თუ ხორცს არ ჭა­მენ, მა­შინ, ცი­ლო­ვა­ნი საკ­ვე­ბი მა­ინც მი­სა­ღე­ბია - ლო­ბიო, პარ­სკოს­ნე­ბი, რო­მელ­შიც ხორ­ცის ანა­ლო­გი­უ­რი ცი­ლაა... თუ ვერც ერთს ჭა­მენ, რკი­ნის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის­თვის უნდა მი­ირ­თვან - ჭარ­ხა­ლი, ვაშ­ლი, ოღონდ, არა ჩვე­უ­ლი რა­ო­დე­ნო­ბით, გა­ცი­ლე­ბით მეტი...

- ე.ი. ჩვე­ნი მო­სახ­ლე­ო­ბის 50%-ზე მეტი ნახ­შირ­წყლებს იღებს...

- დიახ და ეს არის - მარ­ცვლე­უ­ლი, კარ­ტო­ფი­ლი, ცო­მე­უ­ლი, შა­ქა­რი. ბოლო დროს ბავ­შვებ­თან მძი­მე სუ­რა­თი იქ­მნე­ბა - სწარ­ფი კვე­ბის პრო­დუქტს ეტა­ნე­ბი­ან, ასე­ვე გა­ზი­ან ტკბილ სას­მე­ლებს. 30-40%-მდეა მათი გა­მო­ყე­ნე­ბის სიხ­ში­რე. ამას­თან, ტკბილს ისე­დაც იღე­ბენ სხვა­დას­ხვა პრო­დუქ­ტი­დან და ამის და­მა­ტე­ბა უკვე არ არის სა­სარ­გებ­ლო. გარ­და ამი­სა, ეს ხელს უწყობს სიმ­სუქ­ნის ტენ­დენ­ცი­ას. ეს ტენ­დენ­ცია ორი ათე­უ­ლი წლის წინ და­ი­წყო. ბავ­შვებ­ში მო­მა­ტე­ბუ­ლია სიმ­სუქ­ნის მაჩ­ვე­ნებ­ლე­ბი და ზო­გა­დად, მო­სახ­ლე­ო­ბა­ში. ამ მო­ნა­ცე­მებ­მა პროგ­რე­სი და­ი­წყო.

- ამას, რო­გორც ვიცი, მსოფ­ლიო სტა­ტის­ტი­კაც აჩ­ვე­ნებს. ჭარ­ბი წო­ნის პრე­ვენ­ცი­ის­თვის რა უნდა გა­კეთ­დეს?

- აუ­ცი­ლე­ბე­ლია მი­ნი­მუ­მამ­დე და­ვიყ­ვა­ნოთ შაქ­რი­სა და შაქ­რის შემ­ცვე­ლი პრო­დუქ­ტე­ბის მი­ღე­ბა, რად­გა­ნაც დღეს­დღე­ო­ბით ეს საკ­მა­ოდ მა­ღალ მაჩ­ვე­ნე­ბელს იძ­ლე­ვა.

მსოფ­ლიო ჯან­დაც­ვის ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბის მიერ ჭარ­ბწო­ნი­ა­ნო­ბა რის­კფაქ­ტო­რად მი­იჩ­ნე­ვა არაგ­დამ­დე­ბი და­ა­ვა­დე­ბე­ბის­თვის, რო­გო­რიც არის კიბო, დი­ა­ბე­ტი, ჭარ­ბი წონა, გულ­სის­ხლძარ­ღვთა და­ა­ვა­დე­ბე­ბი, ინ­სულ­ტი. სიმ­სუქ­ნით გა­მოწ­ვე­უ­ლი და­ავ­დე­ბით მსოფ­ლი­ო­ში ყვე­ლა­ზე ბევ­რი ადა­მი­ა­ნი იღუ­პე­ბა. ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით სა­ქარ­თვე­ლო­ში ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი გვაქვს. ამი­ტომ, ჯან­სა­ღი კვე­ბის პრინ­ცი­პე­ბის და­ნერგვა ბა­ღებ­ში, სკო­ლებ­ში, სხვა­დას­ხვა ად­გი­ლას აუ­ცი­ლე­ბე­ლია.

თუ მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის გამო მო­სახ­ლე­ო­ბა კვე­ბას ვერ აბა­ლან­სებს, კვლე­ვა აჩ­ვე­ნებს, რომ ამ საქ­მე­ში ეს არ არის ერ­თა­დერ­თი მი­ზე­ზი. სა­ზო­გა­დო­ე­ბის ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლო­ბაც და­ბა­ლია. მა­გა­ლი­თად, სი­თხის მი­ღე­ბას სულ არ სჭირ­დე­ბა ფი­ნან­სუ­რი რე­სურ­სი. ადა­მი­ა­ნე­ბი დღე­ში 3-4 ჭი­ქა­ზე მეტს არ სვა­მენ. არა­და, წყლის მი­ღე­ბა გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვე­ნე­ლო­ვა­ნია. თუკი არ იღე­ბენ, ეს იმა­ზე მე­ტყვე­ლებს, რომ ინ­ფორ­მა­ცი­ის დე­ფი­ცი­ტი აქვთ. არა­გა­დამ­დე­ბი და­ა­ვა­დე­ბე­ბის გავ­რცე­ლე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გოდ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი მხო­ლოდ ჯან­სა­ღი კვე­ბაა ფი­ზი­კურ აქ­ტი­ვო­ბას­თან ერ­თად.

- არა­და­ბა­ლან­სე­ბუ­ლი კვე­ბა ანე­მი­ას, კალ­ცი­უ­მის დე­ფი­ციტს იწ­ვევს... ამან კი­დევ რა და­ა­ვა­დე­ბა შე­იძ­ლე­ბა პა­ტა­რებ­ში გა­მო­იწ­ვი­ოს?


- ეს არის რა­ქი­ტი, ავი­ტა­მი­ნო­ზი, ზრდის შე­ფერ­ხე­ბა...

საკ­ვე­ბი ზო­გა­დად 5 ჯგუფ­შია გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი: მარ­ცვლე­უ­ლი, ხილი და ბოსტნე­უ­ლი, რძე და რძის ნა­წარ­მი, ხორ­ცე­უ­ლი და ცხი­მე­ბი, ტკბი­ლე­უ­ლი და სუ­ნე­ლე­ბი (მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით). აქე­დან ყვე­ლა საკ­ვე­ბი ყო­ველ­დღი­უ­რად უნდა მი­ვი­ღოთ, რომ ორ­გა­ნიზ­მი უზ­რუნ­ველ­ვყოთ. სწო­რი კვე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლია ზრდა-გან­ვი­თა­რე­ბის­თვის და ჯან­მრთე­ლო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბის­თვის!


- გა­მო­დის, ხორ­ცი და ხორ­ცპ­რო­დუქ­ტე­ბი ფუ­ფუ­ნე­ბის სფე­როა.

- თბი­ლის­ში შე­იძ­ლე­ბა ასე იყოს, მაგ­რამ სოფ­ლებ­ში ეს არ უნდა იყოს ფუ­ფუ­ნე­ბის პრო­დუქ­ტე­ბი. თვი­თონ თუ არა, მე­ზო­ბელს მა­ინც ეყო­ლე­ბა ძრო­ხა, რომ ერთი ჭიქა მა­წო­ნი და რძე ბავ­შვს მი­ა­წო­დონ. სხვა­თა შო­რის, მა­ღალმთი­ან რე­გი­ონ­ში ხორ­ცე­უ­ლი­სა და რძის მი­ღე­ბის დე­ფი­ცი­ტი უფრო მა­ღა­ლია.

- რა­ტომ?


- ხორ­ცი და რძის ნა­წარ­მი იქა­უ­რი მო­სახ­ლე­ო­ბის მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი შე­მო­სავ­ლის წყა­როა, ძი­რი­თა­დად ყი­დი­ან და სა­ნაც­ვლოდ იაფ საკ­ვებს ყი­დუ­ლო­ბენ. კვლე­ვებ­მა აჩ­ვე­ნა, რომ გან­სხვა­ვე­ბა სო­ფელ­სა და ქა­ლაქს შო­რის მცი­რე­დია. ბარ­ში ხილი და ბოსტნე­უ­ლი ხელ­მი­საწ­ვდო­მია, რად­გან მო­დის, მთა­ში ეს ნაკ­ლე­ბია.

- რო­გო­რია კვე­ბის იდე­ა­ლუ­რი რე­ცეპ­ტი?

- ასე­თი არ არ­სე­ბობს. ის არის, რომ ადა­მი­ან­მა, რო­გორც გი­თხა­რით, ყვე­ლა ჯგუ­ფი­დან მი­ი­ღოს რა­ღაც პრო­დუქ­ტი. სა­უზ­მის გა­მო­ტო­ვე­ბა არ შე­იძ­ლე­ბა, რად­გან დღე­ში მოხ­მა­რე­ბუ­ლი ენერ­გი­ის 30%-ს სა­უზ­მე იძ­ლე­ვა და ეს ძა­ლი­ან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია. სა­უზ­მე­ზე მი­სა­ღე­ბად ყვე­ლა­ზე გავ­რცე­ლე­ბუ­ლია ნახ­შირ­წყლო­ვა­ნი საკ­ვე­ბი, მა­გა­ლი­თად, შვრი­ის ფა­ფის (სხვა­დას­ხვა ვა­რი­ან­ტი). შე­იძ­ლე­ბა წი­წი­ბუ­რის გა­მო­ყე­ნე­ბა, ისიც ნახ­შირ­წყლო­ვა­ნი პრო­დუქ­ტია; ასე­ვე შე­იძ­ლე­ბა პური, ყვე­ლი, კა­რა­ქი, მო­ხარ­შუ­ლი კვერ­ცხი, რო­მე­ლი­მე ხი­ლის ნა­ტუ­რა­ლუ­რი წვე­ნი, ნაკ­ლე­ბად ტკბი­ლი ჩაი, ერთი ჭიქა რძე, - ეს არის სა­უზ­მის სხვა­დას­ხვა ვა­რი­ან­ტი.

კარ­გია წა­ხემ­სე­ბა, 12-13 სა­ათ­ზე, ხი­ლით, ხა­ჭო­თი, ან იო­გურ­ტით, ოღონდ, ხილი არ შე­იძ­ლე­ბა საკ­ვებს და­ა­ყო­ლოთ. ცალ­კე კვე­ბად უნდა გა­მოვ­ყოთ.

სა­დილ­ზე შე­იძ­ლე­ბა სხვა­დას­ხვაგ­ვა­რი წვნი­ა­ნის მი­ღე­ბა, მათ შო­რის, ბოს­ტე­ნე­უ­ლით, ან ხორ­ცით.

კარ­გია თუ სა­ღა­მო დამ­თავ­რდე­ბა ად­ვი­ლად ასათ­ვი­სე­ბე­ლი საკ­ვე­ბით - ხა­ჭო­თი ან მაწ­ვნით. ცილა ხორ­ცშიც არის და რძის ნა­წარმ­შიც, მაგ­რამ სა­ღა­მოს მა­წონ­სა და ხა­ჭოს ორ­გა­ნიზ­მი ად­ვი­ლად ით­ვი­სებს. ამი­ტომ, გვი­ან ხორ­ცის ჭამა რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლი არ არის. თან, რძის ნა­წარ­მი კუჭ­ნაწ­ლა­ვის მოქ­მე­დე­ბას ხელს უწყობს. გარ­და ამი­სა, დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში 8 ჭიქა წყა­ლი, ან სა­სარ­გებ­ლო სი­თხეა და­სა­ლე­ვი. სა­სარ­გებ­ლო სი­თხედ ნა­ტუ­რა­ლუ­რი ხი­ლის წვე­ნი და რძეც ით­ვლე­ბა.

ბო­ლოს მინ­და, ისევ იმას მი­ვუბ­რუნ­დე, რო­დე­საც ინ­ფორ­მა­ცი­ის დე­ფი­ციტ­ზე ვსა­უბ­რობთ, კი­დევ ერთხელ ვი­ტყვი, რომ რძის ნა­წარ­მი არის ძა­ლი­ან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი პრო­დუქ­ტი ორ­გა­ნიზ­მის­თვის. ის რო­გორც ბავ­შვებ­მა, ასე­ვე ქა­ლებ­მა ყო­ველ­დღე უნდა მი­ი­ღონ, რომ ოს­ტე­ო­პო­რო­ზი არ გა­მო­ცა­დონ. ცხა­დია, ინ­ფორ­მა­ცი­ის დე­ფი­ცი­ტიც არის ძი­რი­თა­დი პრობ­ლე­მა, აქ პრო­დუქტზე ხელ­მი­უწ­ვდომ­ლო­ბაა. მაგ­რამ კი­დევ არა­გა­დამ­დე­ბი და­ა­ვა­დე­ბე­ბი გავ­რცე­ლე­ბი­სას ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ხე­ლის და­უ­ბან­ლო­ბა... დროა, ეს სხვა­დას­ხვა და მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი ჩვე­ვა გა­მო­ი­მუ­შა­ვონ.

ლალი ფა­ცია

AMBEBI.GE
გააკეთეთ კომენტარი
კომენტარი არ გაკეთებულა
რეკომენდებული პროდუქტები
ამცირებს ქოლესტერინის და ცხიმის დონეს-50მლ
ფასი: 26.9
კარგი მხედველობის და ნერვული სისტემის ხელშეწყობისთვის-60აბი
ფასი: 28.9
გლუკოზის მეტაბოლიზმის ხელშეწყისთვის-60 აბი
ფასი: 25.2
მხედველობის ჯანმრთელობისთვის-30აბი
ფასი: 44.9
დიეტოლოგია
კლიმაქსი (მენოპაუზა) ქალებს აშინებთ. შიშს იწვევს კლიმაქსის თანმხლები უსიამოვნო მოვლენები.
თანამედროვე ადამიანის ცხოვრების წესი ჯანმრთელობისთვის უფრო მავნე და საზიანოა. მუდმივი სტრესის, სრულფასოვანი
ამ სიაში აღმოჩნდა დაბალკალორიული ჩინური კომბოსტო, რომელიც მდიდარია კალციუმით, უჯრედისითა და
კატეგორიის სხვა სტატიები
ქართველების უმრავლესობას იოდის ნაკლებობა აქვს. ის არ სინთეზირდება ორგანიზმში და ადამიანმა უნდა მიიღოს საკვებთან
გაზიანი სასმელები ხელს უწყობს სიმსუქნის, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარებას, აქვეითებს ინსულინისადმი
ამერიკის კიბოს შემსწავლელი ასოციაციის ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა მეცნიერ გოდუნ ჩჟანის მიერ ჩატარებული საინტერესო
ჩრდილოეთის ხალხი ოდითგან ამზადებდა სელის თესლისაგან ფქვილსა და ზეთს, ძველი მესოპოტამიის მცხოვრებლები
ზოგი ადამიანი მეტისმეტად სწრაფად ჭამს, შეიძლება ითქვას 5 წუთში სრულად ამთავრებს ტრაპეზს. ამის მიზეზად ხშირად
ესპანელმა მეცნიერებმა საინტერესო კვლევებით აჩვენეს (კონკრეტულად 14 კვლევის მეტაანალიზი ჩაატარეს), რომ დაბალი
ხშირად კითხულობენ, ასუქებს თუ არა კარალიოკი ან შეიძლება თუ არა ხურმის ან კარალიოკის ღამით ჭამა.
ხველა ოჯახის ექიმთან მიმართვის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზია როგორც მოზრდილებში, ასევე ბავშვებში.
მეცნიერულად დადასტურებულია, რომ ნიორი კეთილისმყოფელ გავლენას ახდენს სისხლის შედგენილობაზე, აფერხებს
+
გახდი რეკომენდებული ექიმი
თუ გსურთ ერთის გარდა რამოდენიმე კლინიკის მითითება დააწექით ღილაკს.
მკურნალის რედაქცია დაგიკავშირდებათ ტექნიკური დეტალების შესათანხმებლად
+
გახდი რეკომენდებული კლინიკა
თუ გსურთ ერთის გარდა რამოდენიმე კლინიკის მითითება დააწექით ღილაკს.
მკურნალის რედაქცია დაგიკავშირდებათ ტექნიკური დეტალების შესათანხმებლად
+
შეტყობინება წარმატებით გაიგზავნა !
მკურნალის რედაქცია დაგიკავშირდებათ ტექნიკური დეტალების შესათანხმებლად