ბავშვის განვითარების მე-7 თვე: კბილების ამოჭრა - მკურნალი.გე

ლალი ჩხიკვაძე

მას ახლა ყველაფერი აინტერესებს:

როგორი გემო აქვს იატაკს, რა დევს თეფშზე, როგორ შრიალებს ჩანთა და რატომ არ უშვებენ ცხელ საგნებთან ახლოს. ეცადეთ, მიმდებარე სივრცე მაქსიმალურად უსაფრთხო იყოს, რათა არ შეზღუდოთ ბავშვის მოძრაობა. მოარიდეთ მტვრევადი, ბასრი, ცხელი საგნები და ნივთები. უსაფრთხო გარემო ბავშვის განვითარების საუკეთესო საშუალებაა.

• ფიზიოლოგია

მეშვიდე თვეს ახლავს კბილების აქტიური ამოჭრა. მაგრამ ზოგიერთი ბავშვის პირველი კბილი შეიძლება ამოიჭრას მხოლოდ ერთ წლამდე და ესეც ნორმალურია. პირველი ამოდის ქვედა ცენტრალური საჭრელი, შემდეგ კი ზედა ცენტრალური საჭრელები. შემდეგ ზედა გვერდითი საჭრელები, შემდეგ კი ქვედა გვერდითი საჭრელები.

20-ვე სარძევე კბილის ამოსვლის პროცესი მთავრდება 2-2,5 წლამდე. კბილების ამოსვლისთვის დამახასიათებელი სიმპტომებია ბავშვის შფოთვა და ჭირვეულობა, ნერწყვის მომატება, ტემპერატურის უმნიშვნელო მატება (არაუმეტეს 38,⁰C), მყარ საკვებზე უარის თქმა, თითების ღეჭვა, მცირე გამონაყარი პირის გარშემო.

არ გამოიყენოთ ლიდოკაინის შემცველი სტომატოლოგიური გელები ტკივილის შესამსუბუქებლად. ბევრმა მსხვილმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს გელები ღრძილებთან ძალიან მცირე დროით შედის კონტაქტში და შემდეგ ბავშვი უბრალოდ ყლაპავს მას. ეს დრო არ არის საკმარისი ტკივილის შესამსუბუქებლად, ბავშვი კი ყლაპავს მას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს კრუნჩხვები, ტვინის მძიმე დაზიანება, ასევე გულის პრობლემები.

6 თვიდან შემოდის პირველი დამატებითი საკვები - ბოსტნეული და ფაფა. 7 თვის შემდეგ დამატებით საკვებს ვამატებთ ხორცს. ხბოს ხორცი უნდა იყოს ბავშვის კვების რაციონის საფუძველი სიცოცხლის პირველი წლის განმავლობაში. ვინაიდან წითელ ხორცში შემავალი რკინა ყველაზე ადვილად შეიწოვება.

კვლევებმა არ აჩვენა კურდღლის ხორცის უპირატესობა ხბოს ხორცთან შედარებით. ამიტომ 1 წლამდე ბავშვისთვის საკვებად უნდა იყოს საქონლის ხორცი - სხვა ყველაფერი კი ხანდახან, მხოლოდ მრავალფეროვნებისთვის.

• ფსიქოლოგია

ბავშვის აქტიური შემეცნებითი ინტერესი უნდა იყოს მხარდაჭერილი. თუ ერთი თვის წინ ის უბრალოდ ავლენდა ინტერესს საკვების მიმართ, ახლა აქტიურად იჭერს კოვზს, რომლითაც იკვებება და თავად იღებს საჭმელს თეფშიდან. მას შეიძლება ჰქონდეს კარგი მადა და საკვების ინტერესი კბილების გარეშეც. ამიტომ საკვები უნდა იყოს გახეხილი და უსაფრთხო.

7 თვე არის ასაკი, როდესაც ბავშვი იწყებს ნებადართული საზღვრების შემოწმებას. დიდი ალბათობით, დარტყმა ან თმის მოქაჩვა მისთვის სიამოვნებაა და ამას იმიტომ აკეთებს, რომ ცნობისმოყვარეა და არა იმიტომ, რომ ცელქი და მავნებელია. საუკეთესო ტაქტიკა ამ დროს ყურადღების გადატანაა. ბავშვისთვის იმის თქმას, რომ ამ ასაკში რაღაცას არასწორად აკეთებს, აზრი არ აქვს. გახსოვდეთ, რომ ბავშვის მეხსიერება საკმაოდ მოკლევადიანია.

• უნარები და შესაძლებლობები

- დამოუკიდებლად ზის.

- შეუძლია აქტიურად და მიზანმიმართულად ხოხვა.

- აქტიურად იღებს სათამაშოებს. მიცოცავს მისთვის საინტერესო სათამაშოსკენ და დამოუკიდებლად თამაშობს.

- ცდილობს სათამაშოები აიღოს თითებით და არა მთელი ხელით.

7 თვე არის მიბაძვის დრო. ბავშვი იმეორებს თქვენს ქმედებებს. უფრო ხშირად აჩვენეთ, თუ როგორ უნდა ააწყოს პირამიდა, ბლოკების კოშკი და მალე ის გაგაოცებთ თავისი უნარებით.

• როგორ მოვაწყოთ ყოველდღიურობა

შვიდი თვის ბავშვებისთვის მშფოთვარე ძილი ნორმალურია. კბილების აქტიური ამოჭრა (ზოგჯერ რამდენიმე ერთდროულად) თავის კვალს ტოვებს. გარდა ამისა, დღისით მიღებული ემოციები და შეძენილი ახალი უნარები ღამით არ ასვენებს. ბავშვი მათ ძილში აცოცხლებს და ამიტომ ძილი მოუსვენარი ხდება. ეს ზრდის ნორმალური ეტაპია.

ძალიან მნიშვნელოვანია დაძინების რიტუალის შექმნა. მოქმედებების ყოველდღიური გამეორებით (დაბანა, წიგნი ან სიმღერა, დასაძინებლად დაწოლა) ბავშვი უფრო ადვილად იძინებს.

• როგორ ვითამაშოთ

ბავშვი დამოუკიდებლად თამაშს სწავლობს. მას უკვე შეუძლია გარკვეული დროის განმავლობაში სათამაშოებით თამაში ზრდასრული ადამიანის დახმარების გარეშე, გადააწყოს სათამაშოები, გამოიკვლიოს, კბილებით მოსინჯოს.

მუყაოს წიგნები დაეხმარება ბავშვს ისწავლოს გვერდების გადაფურცვლა და გამოუმუშავდეს კითხვის ჩვევა. საგანმანათლებლო წიგნები კი, რომლებიც შეიცავს სხვადასხვა თამაშის ელემენტს, სხვადასხვა სტრუქტურის ქსოვილს და აერთიანებს სხვადასხვა სასწავლო მეთოდს, მხოლოდ საგანძურია ახალგაზრდა დედისთვის.

• რისი სწავლება შეიძლება

თამაშის დროს დაასახელეთ სათამაშოები, ფერები, ფორმები. მაშინაც კი, თუ ბავშვი ჯერ კიდევ არ არის მზად ყველაფრის გასამეორებლად ან დასამახსოვრებლად, ეს შესანიშნავი საფუძველია მისი შემდგომი განვითარებისთვის. გადააქციეთ ყველა ყოველდღიური აქტივობა თამაშად. ასე ყალიბდება ბავშვის თამაში და შემეცნებითი აქტივობა ამ ასაკში.

• მეტყველების საწყისი განვითარება

ბავშვი დადებითად რეაგირებს მისკენ მიმართულ მეტყველებაზე, მუდმივად იმეორებს სხვადასხვა მარცვალსა და ბგერას. ყალიბდება აქტიური მეტყველება, აგროვებს სიტყვების პასიურ მარაგს.

ბავშვის თანდასწრებით უფროსებს შორის საუბრები ასევე დადებითად მოქმედებს მისი მეტყველების განვითარებაზე.