სახსრის ქირურგიული მკურნალობა
- მედიკამენტური მკურნალობა;
- ფიზიოთერაპიული მკურნალობა;
- სამკურნალო ვარჯიში და მასაჟი;
- ქირურგიული ჩარევა.
როდის ხდება აუცილებელი სახსრების ქირურგიული მკურნალობა? რა სახის ქირურგიული ჩარევები ტარდება სახსრებზე და რა თავისებურებებით გამოირჩევა ეს ოპერაციები? ამ და სხვა საინტერესო საკითხებზე გვესაუბრება დავით ტატიშვილის ცენტრის ორთოპედია-ტრავმატოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი, ორთოპედ-ტრავმატოლოგი ნიკა ხუნჯგურუა.
- ბატონო ნიკა, როდის ხდება საჭირო სახსრის ქირურგიული მკურნალობა, რა არის მისი ჩვენება?
- სახსრის ქირურგიული მკურნალობა აუცილებელია, როდესაც კონსერვატული მეთოდები (მედიკამენტები, ფიზიოთერაპია, ინიექციები) ვერ უზრუნველყოფს სიმპტომების შემსუბუქებას ან დაავადება პროგრესირებს.
ჩვენებებია:
- მძიმე ოსტეოართროზი, რომელიც იწვევს ტკივილს და მოძრაობის შეზღუდვას;
- სახსრის ტრავმები (სიდიდე, ძვლის მოტეხილობა, ლიგამენტების დაზიანება);
- ინფექციური ართრიტი;
- ავთვისებიანი ან კეთილთვისებიანი სიმსივნეები;
- გენეტიკური ან სისტემური დაავადებები, რომლებიც სახსრის დეფორმაციას იწვევს.
- ძირითადად რა სახის ჩარევები ხორციელდება სახსრებზე?
- ძირითადად ტარდება:
- სახსრის პროთეზირება;
- ართროსკოპია;
- სახსრის ფიქსაცია (ოსტეოსინთეზი);
- სახსრის ართროდეზი (გამყარება).
- როდის მიმართავთ სახსრის პროთეზირებას?
- სახსრის პროთეზირება ტარდება მაშინ, როდესაც სახსარი იმდენადაა დაზიანებული, რომ მისი აღდგენა შეუძლებელია და ტკივილი ან ფუნქციის შეზღუდვა პაციენტის ცხოვრების ხარისხზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს.
სახსრის პროთეზირების ძირითადი ჩვენებებია:
- ბოლო სტადიის ოსტეოართროზი;
- რევმატოიდული ართრიტი;
- ავასკულური ნეკროზი;
- მძიმე ტრავმული დაზიანებები.
- უპირატესად რომელი სახსრები ნაცვლდება ხელოვნურით?
- ყველაზე ხშირად იცვლება:
- მუხლის სახსარი;
- ბარძაყის სახსარი;
- მხრის სახსარი.
საქართველოში შედარებით ნაკლებად ტარდება ტერფისა და თითების სახსრების პროთეზირება. მსოფლიოში კი, თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით, ეს ჩარევები ხშირია.
- რა უკუჩვენებები აქვს სახსრის ენდოპროთეზირებას?
- უკუჩვენებებია:
- აქტიური ინფექცია ორგანიზმში;
- გულის ან ფილტვების მძიმე უკმარისობა;
- ძვლის უკმარისობა ან დიდი ოსტეოპოროზი;
- უძრაობა ან სრული პარეზი;
- პაციენტის ასაკსა და ზოგად მდგომარეობასთან დაკავშირებული რისკები.
- რა გართულებები შეიძლება მოჰყვეს სახსრის პროთეზირებას?
- გართულებებს შორის აღსანიშნავია:
- ინფექცია;
- თრომბოემბოლია;
- პროთეზის ამოვარდნა ან მექანიკური დაზიანება;
- ასეპტიკური ლუზაცია (პროთეზის გარშემო ძვლის დაშლა);
- ნერვის ან სისხლძარღვის დაზიანება.
- რა შემთხვევაში მიმართავთ რეპროთეზირებას?
- რეპროთეზირების აუცილებლობა დგება:
- პროთეზის მექანიკური დაზიანების ან ცვეთის შემთხვევაში;
- ასეპტიკური ლუზაციის დროს;
- ისეთი ინფექციისას, რომლის მკურნალობა კონსერვატიული მეთოდებით შეუძლებელია;
- პროთეზის არასწორი პოზიციონირებისას.
- რა არის ართროსკოპია და სახსრების რომელი პათოლოგიების სადიაგნოსტიკოდ გამოიყენება ის ძირითადად?
- ართროსკოპია არის მინიინვაზიური პროცედურა, რომლის მეშვეობითაც სპეციალური კამერით ხდება სახსრის შიდა დათვალიერება და საჭიროებისამებრ მცირე ჩარევები.
ართროსკოპიის ჩვენებებია:
- მენისკებისა და ლიგამენტების დაზიანება;
- ოსტეოქონდრალური დაზიანება;
- ინფექციური ან რევმატიული პათოლოგიები.
- რა უკუჩვენებები აქვს ართროსკოპიას?
- ართროსკოპიის უკუჩვენებებია:
- მძიმე ინფექცია სახსრის არეში;
- მძიმე ოსტეოართროზი, რომლის დროსაც ართროსკოპია უშედეგო იქნება.
- როდის გამოიყენება ართროსკოპია სამკურნალოდ, სახსრის რომელი პათოლოგიების დროს?
- ართროსკოპია, გარდა იმისა, რომ სადიაგნოსტიკო მნიშვნელობა აქვს, თერაპიული მიზნითაც გამოიყენება, როდესაც საჭიროა:
- მენისკების ან ლიგამენტების აღდგენა;
- სახსრის შიგნით მდებარე ნარჩენების ან უცხო სხეულის მოცილება;
- ართროფიბროზის მკურნალობა.
ართროსკოპია გამოიყენება შემდეგი პათოლოგიების დროს:
- სახსრის ტრავმული დაზიანებები;
- სახსრის დაბლოკვის მდგომარეობები;
- ქრონიკული ტკივილი, რომლის მიზეზიც შეიძლება ართროსკოპიით აღმოიფხვრას.