როგორ გავიგოთ, რომ სხეული საკმარის ჟანგბადს არ იღებს?
ჟანგბადი არის „საწვავი“, რომლის გარეშეც ჩვენი სხეულის ვერც ერთ უჯრედს არ შეუძლია ფუნქციონირება. ჰიპოქსია არის მდგომარეობა, რომლის დროსაც ქსოვილები და ორგანოები განიცდიან ჟანგბადის დეფიციტს. ნერვული სისტემა, გულის კუნთი (მიოკარდიუმი), ღვიძლი და თირკმელები პირველები განიცდიან ჟანგბადის დეფიციტს. მიზეზები შეიძლება განსხვავებული იყოს, მარტივი შეგუბებიდან დაწყებული სერიოზული ქრონიკული დაავადებებით დამთავრებული.
სიმპტომები: როგორ აგზავნის ორგანიზმი ჰაერის ნაკლებობის სიგნალს
მნიშვნელოვანია განასხვავოთ მწვავე და ქრონიკული ჰიპოქსია, რადგან ისინი სხვადასხვაგვარად ვლინდება. მწვავე ჰიპოქსიის დროს (განვითარდება წუთების ან საათების განმავლობაში):
- უეცარი ქოშინი
- გულისცემის აჩქარება (ტაქიკარდია)
- მოხრჩობის შეგრძნება
ქრონიკული ჰიპოქსიის დროს (თანდათანობით იზრდება):
- მუდმივი სისუსტე და დაღლილობა
- ქოშინი ნორმალური აქტივობის დროს
- კანის ფერმკრთალიშეფერილობა
- ამტანობისადა შრომისუნარიანობის დაქვეითება
რა ხდება ორგანიზმში?
მოლეკულურ დონეზე, ჟანგბადის დეფიციტი არღვევს უჯრედების ძირითადი ენერგიის წყაროს, ატფ-ის სინთეზს. ჟანგბადის გარეშე, გლუკოზის ერთი მოლეკულა 36-ის ნაცვლად ატფ-ის მხოლოდ ორ მოლეკულას გამოიმუშავებს. ორგანიზმი ცდილობს ამ კლების კომპენსირებას ნახშირწყლების უფრო და უფრო მეტი რაოდენობით მოთხოვნით, მაგრამ ეს პრობლემას არ წყვეტს.
სისხლში ჟანგბადით გაჯერების შემოწმების ყველაზე მარტივი და საიმედო გზა პულსოქსიმეტრიაა. ნორმალური გაჯერების დონე 95% ან მეტია.
რა უნდა გავაკეთოთ და როგორ ვუმკურნალოთ?
ჰიპოქსიის მკურნალობა ყოველთვის იწყება მიზეზის აღმოფხვრით. თუ ეს ქრონიკული დაავადების შედეგია, აუცილებელია მისი მკურნალობა. შეიძლება გამოყენებულ იქნას შემდეგი:
- ჟანგბადის თერაპია (მათ შორის ჰიპერბარულ კამერებში, სადაც გაჯერება წნევის ქვეშ ხდება).
- ჟანგბადისბალიშებიდა მოწყობილობები სახლის პირობებში გამოსაყენებლად.
- მედიკამენტები.
ჟანგბადით შიმშილის თავიდან ასაცილებლად ექიმები გვირჩევენ:
- მავნე ჩვევებზე უარის თქმას - მოწევა და ალკოჰოლი აძლიერებს ჰიპოქსიას.
- მეტ სიარულს.
- ოთახების ვენტილაციას.
- სწორად სუნთქვას- სცადეთ სუნთქვითი ვარჯიშების სწავლა.
- მეტ მოძრაობას- ზომიერი ფიზიკური აქტივობა ავარჯიშებს სასუნთქ სისტემას.
სრაფად დაღლილობის პრევენცია
დაღლილობის პრევენციის ერთადერთი გზა ჯანსაღი, აქტიური ცხოვრების წესი და დაბალანსებული კვებაა:
- ეცადეთ მეტი იმოძრაოთ და ივარჯიშოთ, განსაკუთრებით თუ უმოძრაო სამუშაო გაქვთ. ჭარბმა წონამ ასევე შეიძლება დამატებითი დატვირთვა მოახდინოს გულზე, რამაც შეიძლება დაღლილობა გამოიწვიოს.
- სამუშაო დღის შემდეგ სათანადოდაღიდგინეთ ძალები: დაწექით 12:00 საათამდე, მოერიდეთ ტელეფონის ან კომპიუტერის გამოყენებას ძილის წინ და დაიძინეთ ბნელ ოთახში კომფორტულ ლეიბზე (შეგიძლიათ გამოიყენოთ საძილე ნიღბები, ორთოპედიული ბალიშები და მძიმე საბნები ნორმალური ძილის ხელშესაწყობად).
- თქვენს რაციონში დაამატეთ მეტი ბოსტნეული, ხილი, ცილა და მარცვლეული. ეცადეთ მოერიდოთ შაქრის შემცველ საკვებს (მაშინაც კი, თუ ის იოგურტს ან ხაჭოსშემადგენელია), დაკონსერვებულ საკვებს, გაზიან სასმელებს, გადამუშავებულ საკვებს და მზა კერძებს. მიირთვით რკინით მდიდარი საკვები (წითელი ხორცი, ღვიძლი) და მოერიდეთ ჭარბ კვებას.
- არ გამოტოვოთ საუზმე, არ მიირთვათ დიდი რაოდენობით ვახშამი და არ გამოტოვოთ კვება.
- შეამცირეთ ყავისა და ალკოჰოლის მოხმარება და თავი დაანებეთ მოწევას.
- აიღეთ შვებულება და მეტი დაისვენეთ; ეცადეთ, თქვენი ცხოვრებიდან ამოიღოთ სტრესის გამომწვევი ფაქტორები.