ბიბლიოთერაპია: როგორ ამცირებს წიგნის კითხვა კორტიზოლს და სტრესს - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

ბიბლიოთერაპია და სტრესის მართვა: როგორ ამცირებს კითხვა კორტიზოლის დონეს

სტრესის სამართავად უამრავი მეთოდი არსებობს, თუმცა ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური, ხელმისაწვდომი და კლინიკურად დასაბუთებული გზა ხშირად თაროზე გველოდება. ეს - წიგნია.

ტერმინი „ბიბლიოთერაპია“ (წიგნით მკურნალობა) ჯერ კიდევ ანტიკური ეპოქიდან იღებს სათავეს (თებეს ბიბლიოთეკის შესასვლელზე ეწერა: „სულის სამკურნალო ადგილი“), თუმცა თანამედროვე მედიცინამ და ნეირობიოლოგიამ მისი ეფექტურობა ზუსტი კვლევებით დაადასტურა.

რა ემართება ორგანიზმს კითხვის დროს?

როდესაც ვკითხულობთ, ჩვენი გონება სრულად კონცენტრირდება ტექსტზე. ეს პროცესი ერთგვარ მედიტაციურ მდგომარეობას ქმნის. კვლევები (მათ შორის, სასექსის უნივერსიტეტის ცნობილი ექსპერიმენტი) აჩვენებს, რომ კითხვას შეუძლია სტრესის დონე 68%-ით შეამციროს — უფრო მეტად და სწრაფად, ვიდრე მუსიკის მოსმენამ, ფინჯანმა ჩაიმ ან სეირნობამ.

ფიზიოლოგიურ დონეზე სხეულში შემდეგი ცვლილებები მიმდინარეობს:

  • კორტიზოლის კლება: სისხლში მცირდება ე.წ. სტრესის ჰორმონის — კორტიზოლის გამომუშავება, რომელიც ქრონიკული შფოთვის მთავარი გამომწვევია.

  • გულისცემის დარეგულირება: ნელდება ტაქიკარდია (აჩქარებული გულისცემა) და არტერიული წნევა სტაბილურდება.

  • კუნთების რელაქსაცია: იხსნება ფიზიკური დაძაბულობა კისრის, მხრებისა და ზურგის არეში.

  • პარასიმპათიკური ნერვული სისტემის გააქტიურება: ორგანიზმი გადადის „ბრძოლის ან გაქცევის“ (Fight-or-flight) რეჟიმიდან — „დასვენებისა და აღდგენის“ (Rest-and-digest) ფაზაში.

პრაქტიკული გზამკვლევი: როგორ ვაქციოთ კითხვა ანტისტრესულ თერაპიად

იმისათვის, რომ კითხვამ თერაპიული შედეგი გამოიღოს და მხოლოდ ინფორმაციის მიღებად არ დარჩეს, მნიშვნელოვანია მისი სწორად ინტეგრირება ყოველდღიურობაში:

  1. „6-წუთიანი“ წესი არ არის აუცილებელი საათობით კითხვა. ნეიროფიზიოლოგების აზრით, დღეში სულ რაღაც 6 წუთი კონცენტრირებული, უწყვეტი კითხვა საკმარისია იმისათვის, რომ გულისცემა დარეგულირდეს და სტრესის მწვავე ფაზა მოიხსნას.

  2. აირჩიეთ სწორი ჟანრი (ესკაპიზმი) სტრესის შესამსუბუქებლად ყველაზე ეფექტური მხატვრული ლიტერატურაა. სხვა პერსონაჟების ცხოვრებასა და ფანტაზიურ სამყაროში ჩაძირვა გვეხმარება ყოველდღიური საზრუნავისგან დისტანცირებაში. როცა რელაქსაცია გჭირდებათ, მოერიდეთ მძიმე თრილერებს, სამედიცინო ენციკლოპედიებს ან სპეციფიკურ, დამთრგუნველ დოკუმენტურ მასალას.

  3. ეკრანი VS ფიზიკური წიგნი ბიბლიოთერაპიისთვის უპირატესობა მიანიჭეთ ბეჭდურ წიგნს (ან სპეციალურ ელექტრონულ წამკითხველს ე.წ. E-ink ეკრანით). სმარტფონები და პლანშეტები ასხივებენ ცისფერ ნათებას (Blue light), რაც თრგუნავს ძილის ჰორმონ მელატონინს და ნერვულ სისტემას სიფხიზლის სიგნალს უგზავნის.

  4. შექმენით რიტუალი აქციეთ კითხვა ძილისწინა რუტინად. გამორთეთ ტელეფონის ხმა (ან დატოვეთ სხვა ოთახში), შეარჩიეთ მყუდრო, თბილი განათება და მიეცით საკუთარ თავს უფლება, სრულად „გამოეთიშოთ“ გარე სამყაროს.

წიგნი არ არის მხოლოდ ცოდნის წყარო - ის უსაფრთხო სივრცეა ჩვენი ფსიქიკისთვის. დატვირთული დღის შემდეგ, სანამ ტელეფონში სოციალურ ქსელებს გადავამოწმებთ, სჯობს რამდენიმე გვერდი წავიკითხოთ. ჩვენი ნერვული სისტემა ამისთვის მადლობას გვეტყვის.