რატომ გვცივა სიცხეში: თერმორეგულაციის დარღვევის შესაძლო მიზეზები
სიცხეში სიცივის შეგრძნება არ არის მხოლოდ ორგანიზმის უცნაური თვისება. თერმორეგულაციის მსგავსი დარღვევა ხშირად გამოწვეულია კონკრეტული დაავადებებით, მეტაბოლური ცვლილებებით ან არაჯანსაღი ცხოვრების წესით. თუ შემცივნება მუდმივად გაწუხებთ და კონდიციონერის გარეშეც ცივად გაქვთ კიდურები, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია ძირეული მიზეზის დასადგენად.
მუდმივი შემცივნების გამომწვევი ძირითადი სამედიცინო მიზეზებია:
1. რკინის დეფიციტი (ანემია)
მომატებული „შემცივნების“ ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზი სისხლში ჰემოგლობინის დაბალი დონეა. რკინა აუცილებელია სისხლის წითელი უჯრედების ფუნქციონირებისთვის, რათა მათ ქსოვილებსა და ორგანოებს ჟანგბადი მიაწოდონ.
ჟანგბადის დეფიციტის (ჰიპოქსიის) პირობებში, ქსოვილების კვება ირღვევა. სიტუაციასთან გასამკლავებლად და სისხლის ნაკადის გასაზრდელად სისხლძარღვები ფართოვდება, სითბოს დაკარგვა იზრდება და ჩვენ ვგრძნობთ შემცივნებას. სწორედ ამ მექანიზმით აიხსნება ის ფაქტი, რომ მენსტრუაციის დროს ბევრი ქალი, სისხლის (და შესაბამისად, რკინის) დანაკარგის გამო, სიცივის მიმართ მომატებულ მგრძნობელობას უჩივის.
2. ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების დაბალი დონე (ჰიპოთირეოზი)
ფარისებრი ჯირკვალი ორგანიზმის ერთგვარი „თერმოსტატია“. ჰიპოთირეოზი არის მდგომარეობა, რომლის დროსაც ჯირკვალი ნაკლებად აქტიურია და საკმარისი რაოდენობის სპეციფიკურ ჰორმონებს ვერ გამოიმუშავებს.
ჰორმონების დეფიციტის ფონზე, ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლა (მეტაბოლიზმი) საგრძნობლად შენელდება. ვინაიდან მეტაბოლიზმი სითბოს გამომუშავების მთავარი წყაროა, მისი შენელება იწვევს სხეულის ბაზალური ტემპერატურის დაცემას და მუდმივ შემცივნებას.
3. სისხლში შაქრის მაღალი დონე და დიაბეტი
სიცივის მიმართ მომატებული მგრძნობელობის კიდევ ერთი ფარული მიზეზი შესაძლოა დიაბეტის განვითარება იყოს. ამ დროს ორგანიზმის უჯრედები ვერ ითვისებენ გლუკოზას, რის გამოც კრიტიკულად განიცდიან ენერგიის დეფიციტს. შესაბამისად, ორგანიზმი იწყებს ენერგიის დაზოგვას ყველა მიმართულებით, მათ შორის სხეულის „გათბობაზეც“.
გარდა ამისა, ხანგრძლივმა დიაბეტმა შეიძლება გამოიწვიოს დიაბეტური ნეიროპათია — პერიფერიული ნერვების დაზიანება. ნერვული დაბოლოებების დაზიანების გამო, ტვინში იგზავნება არასწორი სიგნალები და ადამიანი სიცივეს გრძნობს მაშინაც კი, როცა გარემოში მაღალი ტემპერატურაა. თუ მუდმივ შემცივნებასთან ერთად გრძნობთ გაძლიერებულ წყურვილს, ხშირად დადიხართ საპირფარეშოში და გაქვთ ნახშირწყლებისადმი მუდმივი ლტოლვა, აუცილებლად გადაიმოწმეთ სისხლში შაქრის დონე.
4. ცხოვრების წესი და გარე ფაქტორები
ძილის ქრონიკულმა ნაკლებობამ, დაუბალანსებელმა კვებამ, სტრესმა და მავნე ჩვევებმა ასევე შეიძლება დაარღვიოს თერმორეგულაციის ცენტრის მუშაობა თავის ტვინში.
რეკომენდაციები თერმორეგულაციის გასაუმჯობესებლად:
-
აკონტროლეთ რაციონი: დარწმუნდით, რომ იღებთ საკმარისი რაოდენობის რკინას, B12 ვიტამინსა და აუცილებელ მინერალებს.
-
შეინარჩუნეთ ფიზიკური აქტივობა: რეგულარული ვარჯიში და სიარული აუმჯობესებს პერიფერიულ სისხლის მიმოქცევას და სითბოს განაწილებას ორგანიზმში.
-
მართეთ სტრესი: ქრონიკული სტრესი და შფოთვა ავიწროებს სისხლძარღვებს და აფერხებს სისხლის მიმოქცევას კიდურებში, რაც სიცივის შეგრძნებას აძლიერებს.
-
შეზღუდეთ მავნე ჩვევები: მოწევა აზიანებს სისხლძარღვების კედლებს, ხოლო ალკოჰოლის ხშირი მოხმარება არღვევს ორგანიზმის ადეკვატურ თერმორეგულაციას.