როგორ დავიცვათ თავი სითბური დარტყმისგან: სიმპტომები და პირველი დახმარება
ძლიერმა სიცხემ და ორგანიზმის თერმორეგულაციის დარღვევამ შეიძლება გამოიწვიოს გადახურება - მზის ან სითბური დარტყმა.
სითბური დარტყმის მთავარი სიმპტომები
სითბური დარტყმა არ ვითარდება შეუმჩნევლად; ის ვლინდება სიმპტომების მთელი კომპლექსით, რომელთა უგულებელყოფა საზიანო და სიცოცხლისთვის საშიშია. გადახურების ნიშნებია:
-
ტინიტუსი: ყურებში შუილისა და ხმაურის შეგრძნება;
-
ზოგადი მდგომარეობა: უეცარი სისუსტე, თავბრუსხვევა და გულისრევის შეგრძნება;
-
კანის საფარველი: უმეტესად ცხელი, მშრალი და გაწითლებული კანი (თუმცა ზოგჯერ შესაძლოა აღინიშნებოდეს ჭარბი ოფლიანობაც);
-
გულისცემა: აჩქარებული პულსი და სუნთქვა;
-
ნევროლოგიური ნიშნები: ცნობიერების დაბინდვა, გონების დაკარგვა (სინკოპე).
პირველი დახმარება: როგორ მოვიქცეთ გადახურებისას
გადახურების პირველივე ნიშნებისთანავე აუცილებელია სწრაფი მოქმედება:
-
მოარიდეთ მზეს: დაუყოვნებლივ გადადით (ან გადაიყვანეთ დაზარალებული) გრილ, კონდიცირებულ შენობაში ან, მინიმუმ, მზის პირდაპირი სხივებისგან დაცულ ჩრდილში.
-
მიიღეთ ჰორიზონტალური მდგომარეობა: იპოვეთ კომფორტული პოზიცია — დაჯექით ან დაწექით, რათა თავიდან აიცილოთ გონების დაკარგვით გამოწვეული ტრავმები.
-
ითხოვეთ დახმარება: მიიპყრეთ გარშემომყოფთა ყურადღება და სიმპტომების სიმძიმის შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარების ბრიგადა.
-
გაგრილების სწორი მეთოდი: თუ სახლში დაბრუნდით, არავითარ შემთხვევაში არ მიიღოთ ცივი შხაპი მაშინვე. ტემპერატურის მკვეთრმა ცვალებადობამ შესაძლოა სისხლძარღვების სპაზმი და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის სერიოზული გართულება გამოიწვიოს. ამის ნაცვლად, დაისველეთ ხელები, იდაყვები, კისერი და ფეხები ოთახის ტემპერატურის (გრილი) წყლით, დაიბანეთ სახე და დაიდეთ სველი საფენები შუბლზე.
როგორ ავირიდოთ თავიდან სითბური დარტყმა (პრევენცია)
მაღალი ტემპერატურის პირობებში უსაფრთხოების წესების დაცვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია:
-
მოერიდეთ პიკურ საათებს: ქუჩაში სიარულისთვის ყველაზე საშიში დრო 11:00-დან 16:00 საათამდეა. ამ მონაკვეთში შეეცადეთ დარჩეთ შენობაში ან ჩრდილში.
-
შეზღუდეთ ფიზიკური დატვირთვა: ცხელ დღეებში მაქსიმალურად მოერიდეთ ინტენსიურ ფიზიკურ აქტივობასა და მძიმე შრომას. ვარჯიშის დროს კუნთები დამატებით სითბოს გამოყოფს, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს ორგანიზმის თერმორეგულაციას და აჩქარებს გადახურებას.
-
ჰიდრატაცია (სითხის მიღება): მიიღეთ დიდი რაოდენობით წყალი, მაშინაც კი, თუ წყურვილს არ გრძნობთ. მოერიდეთ ალკოჰოლს, ენერგეტიკულ სასმელებსა და კოფეინს, რადგან ისინი ხელს უწყობენ ორგანიზმის გაუწყლოებას.
-
სწორი ჩაცმულობა: ატარეთ ღია ფერის, თავისუფალი და ნატურალური ქსოვილისგან (მაგ: ბამბა, სელი) დამზადებული ტანსაცმელი. აუცილებლად გამოიყენეთ მზისგან დამცავი სათვალე და ფართოფარფლებიანი ქუდი.