რატომ გვიწითლდება სიცივეში ცხვირი და გვილურჯდება თითები?
ასე რეაგირებს ჩვენი სისხლის მიმოქცევის სისტემა სიცივეზე. ეს განპირობებულია თერმორეგულაციური მექანიზმებით, რომლებიც შექმნილია სხეულის ტემპერატურის შესანარჩუნებლად და სითბოს დაკარგვის თავიდან ასაცილებლად.
რატომ წითლდება ცხვირი?
ცხვირი, სხეულის სხვა წარზიდული ნაწილების მსგავსად, მგრძნობიარეა სიცივის ზემოქმედების მიმართ. დაბალ ტემპერატურაზე, კანის ზედაპირული კაპილარები თავდაპირველად ვიწროვდება (ვაზოკონსტრიქცია) სითბოს დაკარგვის შესამცირებლად. თუმცა, გარკვეული დროის შემდეგ, სხეული ააქტიურებს კაპილარების ხანმოკლე გაფართოებას (ვაზოდილატაცია) ქსოვილების მოყინვის თავიდან ასაცილებლად. ეს იწვევს სისხლის ნაკადის ზრდას და ცხვირი წითლდება. ამ ეფექტს ეწოდება „რეაქტიული ჰიპერემია“.
რატომ ლურჯდება თითები?
ცხვირისგან განსხვავებით, თითები სისხლის მიმოქცევის ცენტრიდან უფრო შორს მდებარეობს, რაც მათ უფრო მგრძნობიარეს ხდის გადაციების მიმართ. ძლიერი სიცივის დროს თითებში სისხლძარღვები მნიშვნელოვნად ვიწროვდება, რათა სისხლი ორგანიზმმა სასიცოცხლო ორგანოებში გადაიტანოს. ეს ზღუდავს ჟანგბადის ნაკადს ქსოვილებში და კანი იღებს მოლურჯო ელფერს შემცირებული (დეოქსიგენირებული) ჰემოგლობინის დაგროვების გამო. ამ პროცესს ციანოზი ეწოდება.
როგორია სხვადასხვა ქსოვილებისა და ფუნქციების გავლენა ამ მოვლენაზე
- ცხვირი შეიცავს მრავალ კაპილარს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ჩასუნთქული ჰაერის დათბობაში, ამიტომ მისი სისხლით მომარაგება უფრო აქტიურად რეგულირდება.
- თითებს ნაკლები კაპილარები და კანქვეშა ცხიმის თხელი ფენა აქვთ, რაც მათ სიცივისგან ნაკლებად დაცულს ხდის.
ეს განსხვავებები გამოწვეულია სისხლის მიმოქცევის სისტემის სპეციფიკური ფუნქციონირებით და ორგანიზმის ჰიპოთერმიისგან დაცვის ბიოლოგიური ამოცანით. რეაქციები სხვადასხვაგვარად ვლინდება ქსოვილების მდებარეობისა და მათი ფუნქციების მიხედვით.
როგორ ვებრძოლოთ სიცივის ალერგიას
აი, რას მოიცავს ის.
თბილი ტანსაცმელი და მზისგან დამცავი საშუალებები დაგეხმარებათ სიცივის ალერგიის დროს. გარდა ამისა, ამ პრობლემით დაავადებულმა ადამიანებმა რეგულარულად უნდა მიიღონ ანტიალერგიული მედიკამენტები. ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას კანის სხვადასხვა მოვლის საშუალებები.
ყინვის მიმართ მგრძნობელობის შემთხვევაში, დამცავი კრემები ზოგჯერ შეიძლება დაგვეხმაროს, მაგრამ ეს საშუალებები გასვლამდე ადრე უნდა წაისვათ, რათა წყალი აორთქლდეს და დამცავი ფენა დარჩეს.
ტემპერატურასთან დაკავშირებული ალერგია აღენიშნება ზოგადად, ალერგიით დაავადებულთა 5-6%-ს. ყველაზე მძიმე შემთხვევები ოთახის ტემპერატურაზე დაბალ ტემპერატურაზე იწყება.