რა არის სკოლიოზი და რატომ არის ის საშიში? - მკურნალი.გე

ხერხემლის ჯანმრთელობა ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად იქცა. ხშირად მშობლები ფიქრობენ, რომ ბავშვის „მოხრილი ჯდომა“ უბრალოდ სიზარმაცეა, თუმცა ზოგჯერ ამის მიღმა სერიოზული ორთოპედიული მდგომარეობა – სკოლიოზი იმალება.

რა არის სკოლიოზი და რატომ არის ის საშიში?

სკოლიოზი ხერხემლის გვერდითი გამრუდებაა, რომლის დროსაც მალები თავისი ღერძის გარშემოც ბრუნდებიან. ეს არ არის უბრალოდ პოზის დარღვევა; ეს არის ხერხემლის სტრუქტურული ცვლილება. ყველაზე კრიტიკული პერიოდი 10-დან 15 წლამდე ასაკია – სწრაფი ზრდის ფაზა, როდესაც მცირე გამრუდება შეიძლება ძალიან მოკლე დროში სერიოზულ პრობლემად იქცეს.

როგორ შევამოწმოთ ბავშვი სახლის პირობებში? (ადამსის ტესტი)

არ არის აუცილებელი იყოთ ექიმი, რომ ეჭვი მიიტანოთ სკოლიოზზე. გამოიყენეთ უმარტივესი „ადამსის ტესტი“:

1. სთხოვეთ ბავშვს, გაიხადოს მაისური და დადგეს ზურგით თქვენკენ.

2. სთხოვეთ, ნელა დაიხაროს წინ და ხელები თავისუფლად ჩამოუშვას.

3. დააკვირდით ზურგის სიმეტრიას: არის თუ არა ერთი მხარე მეორეზე მაღალი? არის თუ არა ნეკნების რკალი გამოწეული ერთ მხარეს?

სხვა ნიშნები:

• ერთი მხარი მეორეზე მაღალია.

• ბეჭის ძვლები არასიმეტრიულია.

• წელის ხაზი ცალ მხარეს უფრო ჩაღრმავებულია.

• ერთი ფეხი „მოკლე“ გეჩვენებათ.

მითები, რომლებიც უნდა დავივიწყოთ

• მითი 1: „მხოლოდ მძიმე ჩანთის ბრალია“. მძიმე ჩანთა აზიანებს პოზას და იწვევს ტკივილს, მაგრამ ჭეშმარიტი სკოლიოზის მიზეზი ხშირად იდიოპათიურია (უცნობი წარმოშობის).

• მითი 2: „ცურვა სკოლიოზს კურნავს“. ცურვა შესანიშნავია კუნთოვანი კორსეტისთვის, მაგრამ ის ვერ ასწორებს ხერხემლის ძვლოვან გამრუდებას. სკოლიოზს სპეციფიკური ვარჯიშები სჭირდება.

მკურნალობის თანამედროვე გზები

დღეს სკოლიოზი აღარ ნიშნავს გარდაუვალ ოპერაციას. მკურნალობა დამოკიდებულია გამრუდების ხარისხზე (კობის კუთხეზე):

• დაკვირვება (10-20 გრადუსი): სპეციალური ვარჯიშები და რეგულარული კონტროლი.

• ფიზიკური თერაპია (შროტის მეთოდი): ეს არის მსოფლიოში აღიარებული მეთოდი, რომელიც მოიცავს სუნთქვით და სიმეტრიულ ვარჯიშებს, რაც ბავშვს ეხმარება ხერხემლის „გასწორების“ შეგრძნების პოვნაში.

• კორსეტირება (25-45 გრადუსი): თანამედროვე, მსუბუქი კორსეტები (მაგ: შენოს ტიპის) აჩერებენ პროგრესირებას ზრდის დასრულებამდე.

• ოპერაცია (45-50 გრადუსზე მეტი): მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში, როდესაც გამრუდება შინაგან ორგანოებს უქმნის საფრთხეს.

პრევენცია: როგორ დავეხმაროთ შვილს?

• სწორი სამუშაო გარემო: მაგიდა და სკამი ბავშვის სიმაღლეზე უნდა იყოს მორგებული.

• ფიზიკური აქტივობა: ნებისმიერი სპორტი, რომელიც ორივე მხარეს თანაბრად ტვირთავს.

• ზურგჩანთის ტარება: ატარეთ ჩანთა ორივე მხარზე და არა ცალზე!

ჩეკლისტი მშობლებისთვის: 6 ნიშანი, რომ დროა მიმართოთ ორთოპედს

თუ თქვენს შვილს ქვემოთ ჩამოთვლილი ნიშნებიდან თუნდაც ორი აღენიშნება, სასურველია პროფილაქტიკური ვიზიტი სპეციალისტთან:

1. მხრების ასიმეტრია: როდესაც ბავშვი მშვიდად დგას, ერთი მხარი მეორეზე მაღლა ჩანს.

2. „გამოწეული“ ბეჭი: ერთი ბეჭის ძვალი უფრო მეტად არის გამოკვეთილი ან უკან გამოწეული, ვიდრე მეორე.

3. წელის არათანაბარი ხაზი: თუ დააკვირდებით წელის „სამკუთხედებს“ (სივრცე ჩამოშვებულ მკლავებსა და ტანს შორის), ისინი სხვადასხვა ფორმისაა.

4. ასიმეტრიული მენჯი: ერთი თეძოს ძვალი მეორეზე მაღლაა, ან ტანსაცმელი (მაგ. ქვედაბოლო ან შარვალი) ბავშვს მუდმივად ცალ მხარეს გადასდის.

5. თავის დახრილობა: ბავშვს თავი მუდმივად ოდნავ ცალ მხარეს აქვს გადახრილი და ეს პოზა მისთვის ბუნებრივია.

6. ადამსის ტესტის დადებითი პასუხი: წინ გადახრისას ზურგის ერთ მხარეს შეიმჩნევა მცირე ამობურცულობა (ე.წ. ნეკნოვანი კუზი).

პატარა რჩევა მშობელს: სკოლიოზი ხშირად „უხილავია“, რადგან ის არ იწვევს ტკივილს საწყის ეტაპზე. ბავშვი არ შეგჩივილებთ, რომ რამე აწუხებს. ამიტომ, თქვენი დაკვირვება ყველაზე მთავარი იარაღია.

როგორ შევარჩიოთ სწორად სასკოლო ზურგჩანთა, რომ ხერხემალი არ დაზიანდეს?

სასკოლო ზურგჩანთის არასწორ შერჩევას და ტარებას მართლაც შეუძლია პოზის დარღვევის პროვოცირება და სკოლიოზის დროს მდგომარეობის დამძიმება.

კონკრეტული რეკომენდაციები:

• ორთოპედიული ზურგი: ჩანთის უკანა მხარე უნდა იყოს მყარი, მაგრამ რბილი საფარით, რომელიც იმეორებს ხერხემლის ბუნებრივ მრუდებს. ეს ხელს უწყობს წონის თანაბარ განაწილებას.

• წონა: ცარიელი ჩანთა არ უნდა იწონიდეს 1 კგ-ზე მეტს. სავსე ჩანთის წონა კი არ უნდა აღემატებოდეს ბავშვის წონის 10%-ს.

• ფართო და რბილი სახელურები: სახელურები უნდა იყოს მინიმუმ 4-5 სმ სიგანის, რათა მხრებში არ ჩაიჭრას. აუცილებლად დაურეგულირეთ სიგრძე ისე, რომ ჩანთა მჭიდროდ ეკვროდეს ზურგს.

• დამატებითი ღვედი წელზე: წელის დონეზე არსებული შესაკრავი წონის 20-30%-ს მხრებიდან მენჯზე გადაიტანს, რაც ხერხემალს მნიშვნელოვნად განტვირთავს.

როგორ ჩავალაგოთ და ვატაროთ სწორად?

• სიმძიმეების განაწილება: ყველაზე მძიმე წიგნები ჩადეთ ჩანთის იმ ნაწილში, რომელიც ზურგთან ყველაზე ახლოსაა.

• ორივე მხარი: არასოდეს მისცეთ ბავშვს უფლება ატაროს ჩანთა ცალ მხარზე! ეს ასიმეტრიული დატვირთვა სკოლიოზის განვითარების პირდაპირი გზაა.

• სიმაღლე: ჩანთის ქვედა ნაწილი არ უნდა ჩამოდიოდეს წელზე დაბლა. ის უნდა მთავრდებოდეს იქ, სადაც წელი იწყება.

ბონუსი: „ზურგის ხუთწუთეული“ სკოლის შემდეგ

გირჩევთ მშობლებს, რომ ყოველი სასკოლო დღის შემდეგ ბავშვმა შეასრულოს მარტივი ვარჯიში:

1. დაწვეს მყარ იატაკზე 5-10 წუთით.

2. ხელები გაშალოს გვერდებზე და რამდენჯერმე ღრმად ჩაისუნთქოს. ეს ეხმარება მალთაშუა დისკებს განტვირთვაში.

დასკვნა: სკოლიოზი არ არის განაჩენი, ის არის მდგომარეობა, რომელიც ყურადღებასა და დისციპლინას მოითხოვს. რაც უფრო ადრე შეამჩნევთ ცვლილებას, მით უფრო მარტივი და ეფექტური იქნება მკურნალობა.

მოამზადა კახაბერ კენკიშვილმა