ვაშლის ჩირის მომზადება, შენახვა და გამოყენება - მკურნალი.გე

თანამედროვე გამოშრობის მეთოდები საშუალებას გაძლევთ შეინარჩუნოთ არა მხოლოდ ვაშლის არომატი, არამედ მასში არსებული ვიტამინების მნიშვნელოვანი ნაწილი.

რომელი ვაშლისგან შეიძლება ჩირის დამზადება

ვაშლის გაშრობა ზამთრისთვის ხილის შესანახად ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გზაა. ეს მეთოდი ინარჩუნებს ვიტამინებისა და მინერალების უმეტესობას, ხოლო ვაშლი იძენს კონცენტრირებულ არომატს.

ვაშლის თითქმის ნებისმიერი ჯიშისგანაა შესაძლებელი ჩირის მომზადება, მაგრამ არჩევანი გავლენას ახდენს ჩირის საბოლოო გემოსა და ტექსტურაზე.

ამისათვის ოპტიმალურია მჟავე და ტკბილ-მჟავე ჯიშები.

მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ტკბილი ვაშლის ჯიშები გამოშრობის შემდეგ უფრო რბილი ხდება. ისინი ხშირად გამოიყენება დესერტებში.

ასევე მნიშვნელოვანია ყურადღება მიაქციოთ ხილის სიმკვრივეს. მყარი რბილობის მქონე ვაშლი ინარჩუნებს ფორმას და ნაკლებად იშლება გამოშრობის დროს.

მთავარი წესი: ჩირის მოსამზადებლად გამოიყენეთ მწიფე, მაგრამ არა ზედმეტად მწიფე ვაშლი, ლპობის ან დაზიანების გარეშე. დამპალი ხილის მცირე რაოდენობამაც კი შეიძლება მთელი პარტია გააფუჭოს, ამიტომ ხილი ფრთხილად დაალაგეთ.

როგორ მოვამზადოთ ვაშლი გამოსაშრობად

გაშრობამდე აუცილებელია სათანადო მომზადება. ეს განსაზღვრავს გამოშრობის პროცესის სიჩქარეს და მზა პროდუქტის ხარისხს.

• საუკეთესოა ახალდაკრეფილი ვაშლი. აირჩიეთ ის, რომელსაც არ აქვს სილურჯეები ან ლაქები.
• თანაბარი გამოშრობისთვის, აირჩიეთ მსგავსი ზომის ვაშლი. ეს საშუალებას მისცემს მათ ერთდროულად გამოშრობას.
• აუცილებლად კარგად გარეცხეთ ვაშლი გამდინარე წყლის ქვეშ, რათა მოაშოროთ ნებისმიერი ჭუჭყი.
• მოაშორეთ გული. ვაშლის გაშრობა შესაძლებელია კურკასთან ერთად, მაგრამ უფრო ხშირად გულსსპეციალური ან ჩვეულებრივი სამზარეულოს დანით აშორებენ.
• დაჭერით. ოპტიმალური სისქეა 4–6 მმ. თხელი ნაჭრები სწრაფად შრება და შეიძლება ძალიან მსხვრევადი გახდეს, ხოლო სქელი ნაჭრების გაშრობას მეტი დრო დასჭირდება.

• შეწითლების თავიდან ასაცილებლად, ნაჭრები რამდენიმე წუთით დაალბეთ ლიმონის წვენშიან მარილის სუსტ ხსნარში (10 გ მარილი 1 ლიტრ წყალზე).
• დამუშავების შემდეგ, ვაშლები პირსახოცზე დადეთ და ფრთხილად გააშრეთ ზედმეტი ტენიანობის მოსაშორებლად.

ასევე შეგიძლიათ გამოაშროთ ვაშლი კანგაცლილი. კვლევები აჩვენებს, რომ კანგაცლილი ამცირებს ბოჭკოების და C ვიტამინის რაოდენობას საბოლოო პროდუქტში და შესაბამისად, ზრდის შაქრის შემცველობას. ეს ნიშნავს, რომ კანგაცლილი ვაშლი უფრო ტკბილი იქნება. კანი ჟანგბადის ბარიერის როლს ასრულებს, რაც ანადგურებს C ვიტამინს. ამიტომ, გაფცქვნილი ვაშლი ნაკლებ C ვიტამინს შეიცავს.

რა ტემპერატურაზე უნდა გამოშრეს ვაშლი?

გამოშრობას შედარებით დაბალი ტემპერატურა სჭირდება, რათა ხილი თანდათანობით გაუწყლოვდეს. ვაშლის გაშრობა მზეზეც შეიძლება, როგორც ამას სოფლებში აკეთებდნენ.

გამოშრობის ტემპერატურა პირდაპირ გავლენას ახდენს გემოსა და ვიტამინების შენარჩუნებაზე.

ღუმელში ოპტიმალური ტემპერატურაა 60–80°C. უფრო მაღალმა ტემპერატურაზე შეიძლება ვაშლი გარედან დაწვას, შიგნით კი ნესტიანი დარჩება. შეგიძლიათ კარი ოდნავ ღია დატოვოთ, რათა წყალი აორთქლდეს, ხილი კი გამოშრეს და არ მოხარშოთ.

ელექტრო საშრობში ტემპერატურა, როგორც წესი, ავტომატურად რეგულირდება, მაგრამ რეკომენდებულია 55–65°C-ის დაყენება.

ღია ცის ქვეშ გაშრობის პროცესი დამოკიდებულია ამინდზე: ხილი საუკეთესოდ გამოშრება 25°C ან უფრო მაღალ ტემპერატურაზე მშრალ, მზიან ამინდში. სამრეწველო საშრობებში ტემპერატურა შეიძლება 35-დან 45 გრადუს ცელსიუსამდე მერყეობდეს. ასევე შეგიძლიათ გამოიყენოთ ტემპერატურის ვარიაციის მეთოდი. პირველი საათის განმავლობაში გამოაშრეთ დაახლოებით 75 გრადუს ცელსიუს ტემპერატურაზე, სანამ მყარი ქერქი არ წარმოიქმნება, შემდეგ კი გადადით 45–50 გრადუს ცელსიუსზე.

სწორ ტემპერატურაზე ვაშლი ინარჩუნებს ფორმას და ბუნებრივ არომატს.

რამდენი ხანი უნდა ვაშლის გამოშრობას?

გამოშრობის დრო დამოკიდებულია არჩეულ მეთოდზე, ფორმაზე, ვაშლის ნაჭრების ზომაზე და საცხობი ფურცლის დატვირთვაზე:

• ღუმელში პროცესი 6-დან 12 საათამდე გრძელდება.
• საშრობში, როგორც წესი, 7-10 საათი საკმარისია.
• ჰაერზე ვაშლის გაშრობა შესაძლებელია 2-დან 5 დღემდე, ტენიანობისა და ტემპერატურის მიხედვით.

მზადყოფნა განისაზღვრება კონსისტენციით: სწორად გამომშრალი ვაშლი ელასტიურია, მაგრამ არა მსხვრევადი. თუ დაპრესისას წვენი გამოდის, ის ჯერ არ არის გამომშრალი.

გამოშრობის დროის შემცირება შეგიძლიათ ტემპერატურის ცვალებადობით. თუ ვაშლს პირველი საათის განმავლობაში უფრო მაღალ ტემპერატურაზე გააშრობთ და შემდეგ საშუალომდე შეამცირებთ, საშუალოდ 5 საათი დასჭირდება.

ვაშლის ჯიშს ასევე გარკვეული გავლენა ექნება გამოშრობის დროზე: უფრო წვნიანი ჯიშების გამოშრობას მეტი დრო დასჭირდება, რადგან ისინი მეტ ტენიანობას შეიცავს, რომელიც აორთქლებას საჭიროებს.

როგორ გამოვაშროთ ვაშლი ღუმელში

• საცხობ ფორმას პერგამენტის ქაღალდი დააფინეთ.ვაშლები ერთ ფენად დაალაგეთ,ისე, რომ ნაჭრები ერთმანეთს არ ეხებოდეს.
• ღუმელი ყველაზე დაბალ ტემპერატურაზე, მაგალითად, 70°C-ზე გააცხელეთ.
• ვაშლები ოდნავ ღია კარით გააშრეთ, რათაწყალიგამოვიდეს.
• ნაჭრები ყოველ 1,5–2 საათში ერთხელ გადააბრუნეთ, რათა თანაბრად გაშრეს.
• 6 საათის შემდეგ შეამოწმეთ მზადარის თუ არა. თუ ვაშლი მაგარია და წვენს არ გამოყოფს, ისმზადაა.

როგორ გავაშროთ ვაშლი საშრობში

ვაშლი ჩვეულებრივად მოამზადეთ (გარეცხეთ, დაჭერით და ლიმონის წვენით დაამუშავეთ).

• ვაშლის ნაჭრები საშრობის უჯრებზე ერთ ფენად დაალაგეთ.
• ტემპერატურა 55–60°C-ზე დააყენეთ.
• გაშრობის დრო: 7-დან 10 საათამდე.
• შეამოწმეთ ყოველ 2-3 საათში: ვაშლი უნდა იყოს რბილი და ოდნავ მაგარი.
• საშრობის უპირატესობა ის არის, რომ პროცესი ავტომატურია, რაც გამორიცხავს ღუმელის მუდმივი მონიტორინგის საჭიროებას. კიდევ ერთი უპირატესობა ის არის, რომ ის უფრო კომპაქტურია; საშრობის რამდენიმე იარუსს შეუძლია მრავალი ვაშლის განთავსება.

ვაშლის ჰაერზე გაშრობა სახლში

სახლში ტრადიციული მეთოდი მათი მზეზე გაშრობაა. თუმცა, ამ მეთოდს აქვს ერთი მნიშვნელოვანი საფრთხე: ცვალებადი ამინდი. წვიმამ ან მოღრუბლულმა ამინდმა შეიძლება მნიშვნელოვნად შეაფერხოს გამოშრობის პროცესი.

• დაჭერით და დაალაგეთ ვაშლები ერთ ფენად ქსოვილზე ან ბადეზე. მნიშვნელოვანია უზრუნველყოთ ჰაერის ცირკულაცია მათ ქვეშ.
• მოათავსეთ ისინი მზეზე - ადგილი კარგად უნდა იყოს ვენტილირებადი.
• ღამით შეიტანეთვაშლები შენობაში, რათა თავიდან აიცილოთ ნესტი.
• ამინდიდან გამომდინარე, პროცესს შეიძლება 2-დან 5 დღემდე დასჭირდეს.
• თუ ამინდი მოღრუბლულია ან წვიმაა მოსალოდნელი, ვაშლი უნდა შეინახოთ ნესტისგან მოშორებით.

ამ მეთოდს ასევე ახლავს ნაყოფზე მტვრის ან მწერების მოხვედრის რისკი. მათ დასაცავად, შეგიძლიათ ვაშლები დოლბანდით დაფაროთ, მაგრამ არა ძალიან მჭიდროდ.

ასევე შეგიძლიათ გააშროთ ჩამოკიდებულ მდგომარეობაში.

როგორ შევინახოთ ვაშლის ჩირი

ჩირი ინახება მჭიდროდ დახურულ კონტეინერებში, ქილებში ან მიტკლის პარკებში. მნიშვნელოვანია, რომ თავიდან აიცილოთ მტვრის და მწერების მოხვედრა, ასევე დაიცვათ ტენიანობისგან, რაც გულისხმობს ჰაერის ცირკულაციის უზრუნველყოფას. თუ ჩირი დატენიანდა, შეიძლება ობი გაჩნდეს. შენახვის რამდენიმე ვარიანტი არსებობს:

• შუშის ქილებში. ეს უკეთ ინარჩუნებს ვაშლის არომატს, მაგრამ ქილები უნდა შეინახოთ ბნელ, მშრალ ადგილას.
• ტილოს პარკებში. ეს უზრუნველყოფს ვენტილაციას, მაგრამ არსებობს ტენიანობის შეღწევის რისკი.
• პლასტმასის კონტეინერებში. მნიშვნელოვანია იმის უზრუნველყოფა, რომ კონტეინერებში კონდენსანტიარ წარმოიქმნას.
• შენახვის ოპტიმალური პირობებია 10–15°C ტემპერატურა და ტენიანობა, რომელიც არ აღემატება 60%-ს. ამ პირობებში, ვაშლის შენახვა შესაძლებელია ერთ წლამდე.

ვაშლის ჩირის სასარგებლო თვისებები

ვაშლის ჩირი არის ჯანსაღი და დაბალკალორიული წასახემსებელი, რომელშიც შენარჩუნებულია ვაშლის თითქმის ყველა სასარგებლო თვისება. ის განსაკუთრებით მდიდარია ბოჭკოთი, ვიტამინებითა და მინერალებით.

ძირითადი სარგებელი:

• საჭმლის მონელების გაუმჯობესება: მდიდარია ბოჭკოთი (პექტინით), რომელიც ხელს უწყობს კუჭ-ნაწლავის გამართულ მუშაობას, აუმჯობესებს ნივთიერებათა ცვლას და ხელს უწყობს ორგანიზმის გაწმენდას.

• ენერგიის წყარო: ბუნებრივი შაქრების შემცველობის გამო, სწრაფი და ბუნებრივი ენერგიით უზრუნველყოფს ორგანიზმს.

• გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხარდაჭერა: შეიცავს კალიუმს, რომელიც ხელს უწყობს არტერიული წნევის რეგულირებას. ასევე, ხსნადი ბოჭკო (პექტინი) ხელს უწყობს ქოლესტერინის დონის შემცირებას.

• ანტიოქსიდანტური მოქმედება: იცავს უჯრედებს დაბერებისა და თავისუფალი რადიკალებისგან, რითაც ხელს უშლის სხვადასხვა დაავადების განვითარებას.

• მეხსიერებისა და გონებრივი შესაძლებლობების გაუმჯობესება: ხელს უწყობს ნეირონებისა და ტვინის აქტივობას, ამცირებს ასაკობრივი ჭკუასუსტობის რისკს.

• იმუნიტეტის გაძლიერება: შეიცავს C, A და B2 ვიტამინებს, ასევე მინერალებს, როგორიცაა რკინა, მაგნიუმი და კალციუმი.