როდის არის ანტიბიოტიკის მიღება გამართლებული? - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

გაციების დროს ანტიბიოტიკის მიღება, ანუ როგორ ვქმნით საკუთარი ხელით "სუპერბაქტერიებს"

ეს არ არის ახალი ვირუსი, არამედ ანტიბიოტიკების რეზისტენტობაა – ფენომენი, როცა წამლები, რომლებსაც ათწლეულები ვენდობოდით, უბრალოდ ვეღარ მუშაობს. ამ გლობალური კრიზისის შექმნაში კი უდიდეს როლს ვასრულებთ ჩვენ, როცა ჩვეულებრივი გაციების სამკურნალოდ ყოველ ჯერზე ანტიბიოტიკს ვსვამთ.

ორმაგი შეცდომა: რატომ არ მუშაობს და რატომ გვვნებს

როდესაც გაციების ან გრიპის სამკურნალოდ ანტიბიოტიკს ვიღებთ, ჩვენ მინიმუმ ორმაგ შეცდომას ვუშვებთ. ამ ქმედებას არა მხოლოდ ნულოვანი სარგებელი მოაქვს, არამედ პირდაპირ ვნებს ჩვენს ორგანიზმს.

შეცდომა №1: ანტიბიოტიკი არ მუშაობს, რადგან არასწორ პათოგენს ებრძვის

ანტიბიოტიკები შექმნილია ერთი, კონკრეტული სამიზნისთვის: ბაქტერიებისთვის. ისინი მუშაობენ ბაქტერიული უჯრედის სპეციფიკურ სტრუქტურებზე – მაგალითად, არღვევენ მათი უჯრედის კედელს ან აფერხებენ ცილის სინთეზს რიბოსომებში, რითაც ზღუდავენ გამრავლებას. გაციება, გრიპი და ზედა სასუნთქი გზების ინფექციების (URTI) აბსოლუტური უმრავლესობა კი გამოწვეულია ვირუსებით. ვირუსები სტრუქტურულად და მეტაბოლურად რადიკალურად განსხვავდებიან, რადგან ისინი უჯრედშიდა პარაზიტებია. მათ არ გააჩნიათ ის სტრუქტურები, რომლებზეც ანტიბიოტიკი იმოქმედებს. სწორედ ამიტომ, წარმოდგენა, თითქოს ანტიბიოტიკი "ვირუსს კლავს", ფუნდამენტურად არასწორია.

შეცდომა №2: ანტიბიოტიკი გვვნებს, რადგან ანადგურებს ჩვენს მიკრობიომს

როდესაც ვირუსის გამო არამიზნობრივად ვიღებთ ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკს, ის ორგანიზმში "ბრმა ბომბივით" მუშაობს. ის ვერ არჩევს პათოგენურ ბაქტერიას "კარგი" ბაქტერიისგან. შედეგად, ანადგურებს ჩვენს სასარგებლო მიკროფლორას (მიკრობიომს) ნაწლავებში, კანზე და სხვა ლორწოვან გარსებზე. მისი განადგურება იწვევს გვერდით ეფექტებს: დიარეას, გულისრევას და სოკოვან ინფექციებს. მაგრამ არსებობს უფრო სერიოზული საფრთხეც. "კარგი" ბაქტერიების განადგურებით გამოთავისუფლებულ ადგილს იკავებენ ის პათოგენები, რომლებსაც ანტიბიოტიკი ვერ მოერია.

"სუპერბაქტერიის" დაბადება: როგორ ვასწავლით მიკრობებს თავდაცვას და ვბრუნდებით ეპოქაში, როცა პნევმონია სასიკვდილო განაჩენი იყო

სამედიცინო რევოლუცია, რომელიც პენიცილინის აღმოჩენით დაიწყო, თანამედროვე ცივილიზაციის ერთ-ერთი საყრდენია. ანტიბიოტიკებმა უბრალო ინფექციებისგან გამოწვეული გარდაუვალი სიკვდილი სამართავ პრობლემად აქცია და გზა გაუხსნა ისეთ მიღწევებს, როგორებიცაა კომპლექსური ქირურგია, ორგანოების ტრანსპლანტაცია და ქიმიოთერაპია. დღეს კი, მთელი ეს მონაპოვარი საფრთხის ქვეშაა. ჩვენ ვდგავართ "ჩუმი პანდემიის" – ანტიმიკრობული რეზისტენტობის (AMR) – პირისპირ. ეს არ არის მომავლის ჰიპოთეტური საფრთხე, არამედ ეს არის პროცესი, რომელიც უკვე კლავს მილიონობით ადამიანს და რომელსაც თავადვე ვაჩქარებთ.

მტერი, რომელსაც თავად ვქმნით: "სუპერბაქტერიის" მექანიკა

ტერმინი "სუპერბაქტერია" აღნიშნავს მიკროორგანიზმს, რომელმაც მის გასანადგურებლად შექმნილი მედიკამენტების უმეტესობის მიმართ რეზისტენტობა გამოიმუშავა. ბაქტერიულ პოპულაციაში ყოველთვის არსებობენ ერთეული მიკრობები, რომლებსაც გენეტიკური მუტაციის წყალობით, კონკრეტული ანტიბიოტიკის მიმართ რეზისტენტობა გააჩნიათ. როდესაც ადამიანი ანტიბიოტიკს იყენებს, განსაკუთრებით საჭიროების გარეშე (მაგალითად, ვირუსის დროს) ან არასწორი დოზით, ის ქმნის "სელექციურ წნეხს" და კლავს ყველა "სუსტ", მგრძნობიარე ბაქტერიას. ამ "წმენდას" გადაურჩება მხოლოდ ის მცირერიცხოვანი, მაგრამ რეზისტენტული შტამი, რომელიც გათავისუფლებული რესურსებისა და კონკურენციის არარსებობის პირობებში ექსპონენციურად იწყებს გამრავლებას. შედეგად, ჩვენ არა მხოლოდ ვერ ვკურნავთ თავდაპირველ დაავადებას, არამედ საკუთარ ორგანიზმში ვახდენთ რეზისტენტული ბაქტერიების სელექციას. ჩვენ ფაქტობრივად "ვასწავლით" მიკრობებს თავდაცვას და ვქმნით პოპულაციას, რომელზეც წამლები აღარ მოქმედებს.

მაშ, როდის არის ანტიბიოტიკის მიღება გამართლებული?

ანტიბიოტიკი სასიცოცხლოდ აუცილებელია, მაგრამ მხოლოდ მაშინ, როცა ექიმის მიერ დადასტურებულია, რომ სიმპტომების გამომწვევი სწორედ ბაქტერიაა. ანტიბიოტიკი მიზანმიმართულად შეიქმნა ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ და ამ დროს ის შეუცვლელია.

როგორ ვიღებთ ანტიბიოტიკს სწორად?

თუ ექიმმა დაადგინა, რომ ბაქტერიული ინფექცია გაქვთ და ანტიბიოტიკი დაგინიშნათ, ის უნდა მიიღოთ წესების დაცვით:

  • დაასრულეთ სრული კურსი: არასდროს შეწყვიტოთ წამლის მიღება, როგორც კი თავს უკეთ იგრძნობთ. კურსის შუაში შეწყვეტა "სუპერბაქტერიის" შექმნის პირდაპირი გზაა – თქვენ კლავთ სუსტებს და გადარჩენის საშუალებას აძლევთ ძლიერებს.
  • მიიღეთ ზუსტად დოზირების მიხედვით: დაიცავით საათები და ექიმის მითითებები.
  • არ შეინახოთ მომავლისთვის: არასდროს გამოიყენოთ ძველი, შემორჩენილი ანტიბიოტიკი თვითმკურნალობისთვის.

ყოველი არასაჭიროდ მიღებული ანტიბიოტიკი, ყოველი შეწყვეტილი კურსი, ყოველი ექიმთან კონსულტაციის გარეშე დალეული აბი – ეს არის ნაბიჯი პოსტ-ანტიბიოტიკური ეპოქისკენ. "სუპერბაქტერია" ჩვენივე ქმედებების პირდაპირი შედეგია. მისი დამარცხება არა ახალი, უფრო ძლიერი წამლების შექმნით, არამედ არსებულის გონივრული გამოყენებით და ფუნდამენტური ცოდნის გავრცელებით იწყება. ეს პროცესი კი თითოეული ჩვენგანის პასუხისმგებლობაა.

ავტორი: მარიამ ქურხაშვილი