რა არის ვირილიზაცია და რას გვიყვება ისტორია? - ინტერვიუ ექიმ-რეპროდუქტოლოგ გიორგი წკრიალაშვილთან
ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე და ყურადღებამისაქცევი გამოვლინება, რომელსაც ისტორიულადაც დიდი ყურადღება ექცეოდა, ვირილიზაციაა.
რა იწვევს ქალის ორგანიზმში „მამაკაცური“ ნიშნების გაჩენას, როგორ აღიქვამდნენ ამას საუკუნეების წინ და რას გვთავაზობს თანამედროვე მედიცინა? ამ საინტერესო თემებზე „მკურნალს“ „ჟორდანია-ხომასურიძის ინსტიტუტის“ ექიმი რეპროდუქტოლოგ-გინეკოლოგი, გიორგი წკრიალაშვილი ესაუბრება.
- ბატონო გიორგი, მოდით, საუბარი დავიწყოთ ტერმინის განმარტებით. ზუსტად რას ნიშნავს ვირილიზაცია?
- მოგესალმებით. მარტივად რომ ავხსნათ, ვირილიზაცია არის ჰიპერანდროგენიზმის მძიმე ფორმა. ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ქალის ორგანიზმში მამაკაცური სასქესო ჰორმონების (ანდროგენების, მაგალითად, ტესტოსტერონის) დონე მკვეთრად არის მომატებული. ამ დროს ხდება არა მხოლოდ შინაგანი ჰორმონალური რღვევა, არამედ იცვლება ქალის გარეგნობაც - ყალიბდება მამაკაცისთვის დამახასიათებელი ფიზიკური ნიშნები.
- რა არის ის ძირითადი სიმპტომები, რამაც ქალი უნდა დააფიქროს და ექიმთან მიიყვანოს?
- როდესაც საქმე ეხება ჰიპერანდროგენიზმს და მის რთულ ფორმას, ვირილიზაციას, კლინიკური სურათი საკმაოდ თვალსაჩინოა. ძირითადი სიმპტომები მოიცავს:
-
ჭარბთმიანობას (ჰირსუტიზმს) მამაკაცისთვის დამახასიათებელ ადგილებში (სახე, გულმკერდი, მუცლის ხაზი);
-
მძიმე ფორმის, რთულად სამართავ აკნეს;
-
მამაკაცური ტიპის სიმელოტეს (თმის ცვენას შუბლისა და თხემის არეში);
-
ხმის დაბოხებას, რაც ვოკალური იოგების ცვლილებით არის გამოწვეული;
-
კუნთოვანი მასის შესამჩნევ, არაბუნებრივ ზრდას;
-
გინეკოლოგიური თვალსაზრისით კი - კლიტორის ჰიპერტროფიას და, რა თქმა უნდა, მენსტრუალური ციკლის მწვავე დარღვევებს.
- მედიცინისა და ხელოვნების კავშირზე ხშირად საუბრობენ. როგორც ვიცით, ისტორიაში არსებობს ვირილიზაციის ძალიან საინტერესო ფერწერული მაგალითი, „მაგდალენა ვენტურა მეუღლესთან ერთად“. რაზე მიანიშნებდა მხატვარი ამ კომპოზიციით?

- დიახ, ნამდვილად. ვირილიზაციის ყველაზე თვალსაჩინო და ცნობილი ისტორიული მაგალითი აღბეჭდილია მე-17 საუკუნის ესპანელი მხატვრის, ჯუზეპე დე რიბერას ტილოზე, რომელიც 1631 წელს შეიქმნა.
მაგდალენა ვენტურა იტალიაში ცხოვრობდა და საზოგადოების, მათ შორის დიდებულების, უდიდესი ყურადღება სწორედ თავისი გამოკვეთილი „მამაკაცური“ გარეგნობის გამო მიიპყრო. მას ჰქონდა ხშირი, გრძელი წვერი და მამაკაცური ნაკვთები. თუმცა, ნახატის ყველაზე საინტერესო და მნიშვნელოვანი დეტალი სხვა რამეა: მაგდალენა გამოსახულია ჩვილით ხელში, ძუძუთი კვების პროცესში, მის გვერდით კი მეუღლე დგას.
ამ კომპოზიციით რიბერამ მიზანმიმართულად გაუსვა ხაზი ქალის ბიოლოგიურ და სოციალურ იდენტობას. მიუხედავად მისი მკვეთრად შეცვლილი, ვირილიზებული ვიზუალისა და მძიმე ჰორმონალური დარღვევისა, ის მაინც დედაა. ეს აჩვენებს, რომ მაშინაც კი, როცა ჰორმონალური ფონი რადიკალურად იცვლება, რეპროდუქციული ფუნქციის (შვილოსნობის) შენარჩუნება გარკვეულ შემთხვევებში მაინც შესაძლებელია.

- როგორია თანამედროვე მედიცინის მიდგომა? მე-17 საუკუნისგან განსხვავებით, დღეს როგორ იმართება ეს პრობლემა?
- საბედნიეროდ, დღეს, თანამედროვე მედიცინისა და რეპროდუქტოლოგიის განვითარების პირობებში, მაგდალენა ვენტურას მსგავსი შორსწასული შემთხვევები იშვიათობაა. ჩვენ გვაქვს უზუსტესი ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული კვლევები (მაგალითად, ულტრაბგერა, MRI), რაც საშუალებას გვაძლევს, აღმოვაჩინოთ ჰიპერანდროგენიზმის გამომწვევი მიზეზი - იქნება ეს პოლიცისტური საკვერცხის სინდრომი (PCOS), თირკმელზედა ჯირკვლის პათოლოგია თუ სხვა ჰორმონული ცვლილება.
მსგავსი ჰორმონალური დარღვევების დიაგნოსტირება და ეფექტური მართვა დღეს წარმატებით ხორციელდება. მთავარია დროული რეაგირება.

- რას ურჩევდით ქალებს, რომლებიც საკუთარ თავში მსგავს სიმპტომებს ამჩნევენ?
- ჩემი მთავარი რჩევაა: იზრუნეთ თქვენს ჯანმრთელობაზე და ნუ შეეგუებით დისკომფორტს! თუ ამჩნევთ ჰორმონალური დისბალანსის რაიმე ნიშანს — იქნება ეს ჭარბთმიანობა, ციკლის დარღვევა თუ აკნე - ნუ გადადებთ ექიმთან ვიზიტს. პრობლემის მოგვარება ინდივიდუალური მიდგომითა და სწორი თერაპიით სრულიად შესაძლებელია.