რატომ ხდება გული დაუცველი მენოპაუზის შემდეგ?
თუმცა, ცვლილებები ამით არ მთავრდება.
მენოპაუზამდე ესტროგენი იცავს ჩვენს გულს და ხელს უწყობს სისხლძარღვთა ტონუსის შენარჩუნებას. ის მოქმედებს როგორც ბუნებრივი კარდიოპროტექტორი, არეგულირებს ლიპიდურ ბალანსს, ხელს უწყობს ვაზოდილატაციას და ამცირებს ანთებას, ლორწოვანი გარსის დაზიანების შენელებით.
მენოპაუზის დაწყებისთანავე, საკვერცხეები თანდათან წყვეტენ ფუნქციონირებას და სქესობრივი ჰორმონების - ძირითადად ესტროგენის - გამომუშავება ქვეითდება. სისხლში ქოლესტერინის დონე იმატებს, სისხლძარღვები უფრო ხისტი ხდება, არტერიული წნევა მერყეობს, მარცხენა პარკუჭის კედლები სქელდება და მარცხენა წინაგული ფართოვდება, იზრდება სისხლში გლუკოზის დონე. ეს ქმნის ჰიპერტენზიის და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის სხვა დაავადებების განვითარებისთვის წინაპირობებს.
ფარული საფრთხეები
მენოპაუზის დროს ქალის ორგანიზმში ხდება ჰორმონული ცვლილებები, რომლებიც განსაკუთრებით მოქმედებს გულსა და სისხლძარღვებზე. ამ ცვლილებებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს საერთო კეთილდღეობაზე.
ქოლესტერინის დონე იმატებს, ხოლო მცირე სისხლძარღვებში მეტაბოლიზმი და სისხლის მიმოქცევა უარესდება. ამან შეიძლება გავლენა მოახდინოს არა მხოლოდ გულზე, არამედ სხვა ორგანოებზეც, როგორიცაა ტვინი და კიდურები. ამას ხშირად ემატება სხვა პრობლემებიც: ჭარბი წონა და სისხლში შაქრის დონის ცვალებადობა. ერთად აღებული, ამ ფაქტორებმა შეიძლება გამოიწვიოს კარდიომეტაბოლური სინდრომის განვითარება, მდგომარეობა, რომელიც სერიოზულად აისახება ქალის ჯანმრთელობასა და ცხოვრების ხარისხზე.
პოსტმენოპაუზურ პერიოდში ქალებს უფრო მეტად უვითარდებათ ათეროსკლეროზი, სისხლძარღვების კედლებზე ქოლესტერინის ფოლაქები გროვდება, ვითარდება გულის იშემიური დაავადება და არითმიები. საერთო ჯამში, არსებობს მთელი რიგი ფაქტორები, რომლებიც საჭიროებენ მონიტორინგს, რათა ეს ნეგატიური პროცესები ადრეულ ეტაპზე შეჩერდეს.
გამაფრთხილებელი ნიშნები
თქვენი ჯანმრთელობისადმი ყურადღების მიქცევა დაგეხმარებათ გულის დაავადების პირველი ნიშნების ადრეულ ეტაპზე ამოცნობაში.
ფრთხილად უნდა იყოთ, თუ მცირე დატვირთვისას განიცდით ქოშინს ან ტკივილს გულმკერდის, ზურგის, ყბის, კისრის ან მუცლის ზედა მიდამოში, არ უგულებელყოთ სისუსტის შეტევები, გულისცემის აჩქარება, თავბრუსხვევა, აუხსნელი ოფლიანობა ან უეცარი დაღლილობა, რომელიც არ ქრება დასვენების შემდეგაც.
როგორ დავიცვათ გული?
პრევენცია მენოპაუზის შემდეგ ჯანმრთელობის შენარჩუნების საუკეთესო გზაა.
- რეგულარულად გაიზომეთ არტერიული წნევა: თუ თქვენი არტერიული წნევის მონიტორი მუდმივად აჩვენებს 140/90 მმ.ვწყ.სვ-ზე მაღალ მაჩვენებლებს, მიმართეთ კარდიოლოგს.
- აკონტროლეთ სისხლში ქოლესტერინის და გლუკოზის დონე.
- შეინარჩუნეთ ჯანსაღი წონა და მიირთვით დაბალანსებული დიეტა, შეზღუდეთ ცხოველური ცხიმები, სწრაფი კვება და მარილი. კვების რაციონი უნდა მოიცავდეს სეზონურ ხილსა და ბოსტნეულს, ასევე „ჯანსაღ ცხიმებს“, როგორიცაა ზეითუნის ზეთი და თხილი.
- დაკავდით ფიზიკური აქტივობით - კვირაში მინიმუმ 150 წუთი (სიარული, ცურვა, იოგა, პილატესი, ველოსიპედით სეირნობა).
- დაიცავით ძილისა და დასვენების სათანადო გრაფიკი.
- უარი თქვით მავნე ჩვევებზე, მოწევასა და ალკოჰოლზე.
ჯანსაღი ცხოვრების წესი აქაც მთავარია. გარდა ამისა, ქალებს შეუძლიათ ისარგებლონ მენოპაუზის ჰორმონოთერაპიით, ანუ ჩანაცვლებითი თერაპიით - ქალის სასქესო ჰორმონების მიღებით, რომლებიც სპეციალურად შექმნილია ორგანიზმის მხარდასაჭერად მენოპაუზის შემდეგ პირველი წლების განმავლობაში. ასეთი მედიკამენტების მიღებამდე აუცილებელია გინეკოლოგთან კონსულტაცია და გამოკვლევის ჩატარება: ამ თერაპიას აქვს უკუჩვენებები.
ჯანსაღი ცხოვრების წესი და ჯანმრთელობის მდგომარეობის რეგულარული სკრინინგი დაგეხმარებათ გულის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში მრავალი წლის განმავლობაში და დადებითად აისახება თქვენი სიცოცხლის ხარისხსა და ხანგრძლივობაზე. ნუ უგულებელყოფთ გამაფრთხილებელ ნიშნებს და თუ რაიმე სიმპტომს შეამჩნევთ, ნუ დაელოდებით მათ „თავისთავად გაქრობას“; დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს. დღეს მედიცინა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების მონიტორინგისა და პრევენციის ეფექტურ მეთოდებს გვთავაზობს, მთავარია, დროულად მიმართოთ ექიმს.