რატომ უჩერდებათ გული ფეხბურთელებს? - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

გულის უეცარი გაჩერება მოედანზე: ტრაგედიიდან თანამედროვე პროტოკოლებამდე

თუმცა, ხანდახან მწვანე მინდორზე ისეთი რამ ხდება, რაც სპორტულ სამყაროს აჩერებს და ყველას ყურადღებას მედიცინისკენ მიმართავს. სპორტსმენებში გულის უეცარი გაჩერება (SCA) ერთ-ერთი ყველაზე დრამატული და საშიში მოვლენაა.

როგორ შეძლო სპორტულმა მედიცინამ ტრაგედიებიდან ესწავლა და ფატალური შედეგები გადარჩენილი სიცოცხლეებით ჩაენაცვლებინა?

რატომ უჩერდებათ გული სუპერ-ფეხბურთელებს? (სამედიცინო პერსპექტივა)

გარედან სპორტსმენები სრულყოფილი ჯანმრთელობის ეტალონებად გამოიყურებიან, თუმცა, ექსტრემალური ფიზიკური დატვირთვა ხშირად ფარული კარდიოლოგიური პრობლემების ტრიგერი ხდება.

ძირითადი სამედიცინო მიზეზები, რომლებიც მოედანზე კოლაფსს იწვევს, არის:

  • ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათია (HCM): ეს არის გენეტიკური დაავადება, რომლის დროსაც გულის კუნთი (მიოკარდიუმი) არანორმალურად სქელდება. გასქელებული კუნთი არღვევს გულის ელექტრულ სისტემას და ექსტრემალური დატვირთვისას ფატალურ არითმიას იწვევს. ის ახალგაზრდა სპორტსმენებში უეცარი სიკვდილის N1 მიზეზია.

  • არითმოგენული მარჯვენა პარკუჭის კარდიომიოპათია (ARVC): მდგომარეობა, როდესაც გულის კუნთოვანი ქსოვილი თანდათან იცვლება ცხიმოვანი ან ნაწიბუროვანი ქსოვილით, რაც ასევე ზრდის პარკუჭოვანი ფიბრილაციის რისკს.

  • თანდაყოლილი ელექტრული ანომალიები: მაგალითად, "ხანგრძლივი QT ინტერვალის სინდრომი" ან ვოლფ-პარკინსონ-უაიტის (WPW) სინდრომი, რომლებიც ელექტროკარდიოგრამაზეც (ეკგ) კი ყოველთვის მარტივად შესამჩნევი არ არის.

  • კომოციო კორდისი (Commotio Cordis): იშვიათი შემთხვევა, როდესაც გულის გაჩერებას იწვევს გულმკერდის არეში ბურთის (ან სხვა ობიექტის) ძლიერი, ბლაგვი დარტყმა ზუსტად გულის ციკლის კონკრეტულ, მოწყვლად ფაზაში.

mark-vivien-foe1-1782253987.jpg

ტრაგიკული გამოღვიძება: მარკ-ვივიენ ფოე

2003 წლის კონფედერაციის თასზე კამერუნელი ნახევარმცველის, მარკ-ვივიენ ფოეს გარდაცვალება იყო ის შოკისმომგვრელი ტრაგედია, რომელმაც ფეხბურთის სამედიცინო სტანდარტები სამუდამოდ შეცვალა.

ფოე მოედანზე უეცრად დაეცა. მაშინდელი პროტოკოლები სრულიად მოუმზადებელი აღმოჩნდა: მოედანზე არ იმყოფებოდა ავტომატური გარე დეფიბრილატორი (AED), სამედიცინო პერსონალმა დროულად ვერ ამოიცნო გულის გაჩერება და დაიწყო სტანდარტული, არაეფექტური დახმარება.

ამ ტრაგედიამ FIFA-ს და სხვა საფეხბურთო ორგანიზაციებს აიძულა, რადიკალურად შეეცვალათ მიდგომა. დადგინდა ფაქტი: პარკუჭოვანი ფიბრილაციის დროს, ყოველი დაკარგული წუთი გადარჩენის შანსს 10%-ით ამცირებს.

გადარჩენილი სიცოცხლეები და პროტოკოლის ტრიუმფი

მედიცინის პროგრესისა და ახალი წესების ეფექტურობა ყველაზე კარგად ორმა გახმაურებულმა შემთხვევამ დაამტკიცა:

fabris-muamba-1782253587.jpg

1. ფაბრის მუამბას სასწაული (2012 წელი) "ბოლტონის" ნახევარმცველი ინგლისის ასოციაციის თასის მატჩის დროს მოედანზე დაეცა. ექიმებმა დაუყოვნებლივ დაიწყეს გულ-ფილტვის რეანიმაცია (CPR) და გამოიყენეს დეფიბრილატორი. მუამბას გული 78 წუთის განმავლობაში იყო გაჩერებული. უწყვეტი მასაჟისა და დეფიბრილაციის 15-ზე მეტი შოკის შემდეგ, საავადმყოფოში მისი გული ამუშავდა. მუამბა გადარჩა, რაც ექიმების ელვისებური და კოორდინირებული რეაქციის დამსახურება იყო.

cristian-erixen-1782253656.jpg

2. კრისტიან ერიქსენის შემთხვევა ევრო 2020-ზე მთელმა მსოფლიომ პირდაპირ ეთერში იხილა მედიცინის ტრიუმფი. ერიქსენის დაცემიდან 1 წუთზე ნაკლებ დროში სამედიცინო შტაბი მასთან იყო. მათ მყისიერად დაადგინეს გულის გაჩერება, დაიწყეს CPR და მოედანზევე გამოიყენეს დეფიბრილატორი. სწორედ "ოქროს 3 წუთში" ჩატარებულმა სწორმა სამედიცინო ჩარევამ გადაარჩინა დანიელი ვარსკვლავის სიცოცხლე.

უფრო მეტიც, თანამედროვე მედიცინამ ერიქსენს ფეხბურთში დაბრუნების საშუალებაც მისცა. მას იმპლანტირებული კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორი (ICD) ჩაუდგეს - პატარა მოწყობილობა, რომელიც გულის რიტმს აკონტროლებს და საშიში არითმიის შემთხვევაში ავტომატურად უშვებს ელექტრულ იმპულსს. დღეს ის კვლავ უმაღლეს დონეზე თამაშობს.

როგორ მუშაობს თანამედროვე პროტოკოლი?

დღეს საფეხბურთო სტადიონები ფაქტობრივად აღჭურვილია მინი-რეანიმაციული პუნქტებით. თანამედროვე სტანდარტები მოიცავს:

  • მკაცრი სკრინინგი: ყველა პროფესიონალი ფეხბურთელი სეზონის წინ გადის სავალდებულო, სიღრმისეულ კარდიოლოგიურ შემოწმებას (ეკგ, ექოკარდიოსკოპია), რათა წინასწარ გამოვლინდეს რისკ-ჯგუფები.

  • სავალდებულო AED: თამაში არ დაიწყება, თუ სტადიონზე არ არის მუშა მდგომარეობაში მყოფი ავტომატური გარე დეფიბრილატორი.

  • სწრაფი რეაგირების გუნდები: მსაჯებს გავლილი აქვთ ინსტრუქტაჟი, რომ მოთამაშის უგონოდ დაცემისთანავე, წამის მეასედებში მისცენ ექიმებს მოედანზე შესვლის უფლება, თამაშის გაჩერების ხარჯზე.

გულის უეცარი გაჩერება სპორტში სრულად ვერასოდეს აღმოიფხვრება, რადგან ადამიანის სხეული არ არის დაზღვეული გაუთვალისწინებელი რეაქციებისგან. თუმცა, ფეხბურთისა და მედიცინის თანამშრომლობამ დაამტკიცა მთავარი: დროული, პროფესიონალური და ტექნოლოგიურად გამართული რეაგირება სიკვდილის განაჩენს გადარჩენის ისტორიად აქცევს.