რძის ნადები და რძიანა ახალშობილებში: როგორ განვასხვაოთ და ვიმოქმედოთ სწორად
ეს ფენომენი ხშირად იწვევს შფოთვას, თუმცა მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ყველა თეთრი ლაქა არ არის დაავადება. განვიხილოთ, როგორ გავარჩიოთ ჩვეულებრივი რძის ნადები რძიანასგან (კანდიდოზისგან) და რა ნაბიჯები უნდა გადავდგათ.
რა არის რძის ნადები?
რძის ნადები არის დედის რძის ან ხელოვნური ნარევის ნარჩენი, რომელიც რჩება ბავშვის პირის ღრუში ჭამის შემდეგ.
-
როგორ გამოიყურება: თეთრი, ერთგვაროვანი, ფანტელისებრი ნადები ენაზე, ზოგჯერ, თუმცა ნაკლებად - ლოყების შიდა მხარეს.
-
თვისებები: ადვილად იწმინდება სუფთა, სველი დოლბანდით ან სპეციალური სილიკონის ჯაგრისით. ნადების მოცილების შემდეგ ლორწოვანი გარსი ვარდისფერია, სუფთა და უვნებელი.
-
შეგრძნებები: ბავშვი მშვიდია, კარგად ჭამს და არ აღენიშნება დისკომფორტი.
რა უნდა გააკეთოს დედამ?
რძის ნადები განსაკუთრებულ მკურნალობას არ საჭიროებს. საკმარისია პერიოდულად ნაზად გაუწმინდოთ პატარას პირის ღრუ სუფთა წყალში დასველებული დოლბანდით.
რა არის რძიანა (პირის ღრუს კანდიდოზი)?
რძიანა სოკოვანი ინფექციაა (Candida albicans), რომელიც ვითარდება ბავშვის პირის ღრუში.
-
როგორ გამოიყურება: თეთრი, ხაჭოსებრი, „ამოზნექილი“ ლაქები ან წერტილები, რომლებიც შესაძლოა დაფარული იყოს თხელი აპკით.
-
ლოკალიზაცია: ხშირად გვხვდება არა მარტო ენაზე, არამედ ლოყების შიდა მხარეს, ღრძილებსა და სასაზე.
-
თვისებები: თუ მოშორებას ეცდებით, ნადები რთულად შორდება. მოცილების შემდეგ შესაძლოა გამოჩნდეს გაწითლებული, ანთებითი ან მცირედ სისხლმდენი ლორწოვანი გარსი.
-
შეგრძნებები: ბავშვი შესაძლოა იყოს მოუსვენარი, ჭამის დროს ტიროდეს, უარს ამბობდეს ძუძუზე ან ბოთლზე, რადგან პირის ღრუში დისკომფორტი და წვის შეგრძნება აქვს.
განსხვავებები ერთი შეხედვით
| მახასიათებელი | რძის ნადები | რძიანა (კანდიდოზი) |
| მოცილება | ადვილად შორდება | რთულად შორდება |
| ქვედა შრე | ჯანსაღი, ვარდისფერი | გაწითლებული, გაღიზიანებული |
| ლოკალიზაცია | უმეტესად ენა | ლოყები, ღრძილები, ენა |
| ბავშვის ქცევა | მშვიდი | მოუსვენარი, ჭამის გაძნელება |
როდის არის საჭირო მკურნალობა?
თუ ეჭვი გაქვთ რძიანაზე, თვითმკურნალობა კატეგორიულად დაუშვებელია!
მიმართეთ პედიატრს: მხოლოდ ექიმს შეუძლია დაადგინოს დიაგნოზი და დანიშნოს შესაბამისი ანტისოკოვანი პრეპარატი.
ჰიგიენა: სოკოვანი ინფექციის დროს აუცილებელია საწოვრების, ბოთლებისა და სათამაშოების ხშირი დეზინფექცია. თუ ძუძუთი კვებავთ, აუცილებელია დედის ჰიგიენის დაცვაც, რადგან ინფექცია შესაძლოა გადაეცეს ძუძუსთავებიდანაც.
მკურნალობის კურსი: ექიმის მიერ დანიშნული მედიკამენტი უნდა იქნას გამოყენებული სრულად, მაშინაც კი, თუ ვიზუალური ნიშნები მალე გაქრება, რათა თავიდან ავიცილოთ რეციდივი.
რა უნდა გააკეთოს დედამ?
-
დააკვირდით: ყოველი კვების შემდეგ დაათვალიერეთ პატარას პირის ღრუ.
-
არ გამოიყენოთ სოდა: ადრე პოპულარული სოდიანი ხსნარით პირის ღრუს გამოწმენდა დღეს აღარ არის რეკომენდებული, რადგან სოდას შეუძლია დააზიანოს ახალშობილის ნაზი ლორწოვანი გარსი და გამოიწვიოს მეტი გაღიზიანება.
-
იყავით მშვიდად: რძის ნადები ფიზიოლოგიური მოვლენაა. თუ ბავშვი ხალისიანია, კარგად იმატებს წონაში და მშვიდად წოვს ძუძუს, საპანიკო არაფერია.
თუ შეამჩნიეთ, რომ თეთრი ნადები არ შორდება, ბავშვი კი წუხს - არ გადადოთ ექიმთან ვიზიტი. სწორი დიაგნოზი და დროული მკურნალობა პატარას კომფორტულ კვებასა და ჯანმრთელობას უზრუნველყოფს.
როგორ მკურნალობენ რძიანას ახალშობილებში?
პედიატრები ჩვეულებრივ იყენებენ მკურნალობის რამდენიმე ძირითად მეთოდს:
-
სოკოს საწინააღმდეგო წვეთები ან სუსპენზია (მაგალითად, ნისტატინი): ეს არის ყველაზე გავრცელებული და უსაფრთხო ფორმა ახალშობილებისთვის. სპეციალურ ხსნარს აწვეთებენ პირის ღრუში ან სუფთა თითზე/მარლაზე დახვეული ტამპონით ფრთხილად უსვამენ დაზიანებულ ადგილებს (ლოყების შიდა მხარეს, ღრძილებსა და ენას).
-
სპეციალური გელები: არსებობს ტოპიკალური გელებიც (მაგალითად, მიკონაზოლის ბაზაზე). გელი უნდა წაესვას ძალიან თხელ ფენად, რათა ბავშვს გადაცდენის ან დახრჩობის რისკი არ შეექმნას.
-
სოდიანი წყალი (ტრადიციული მიდგომა): 2%-იანი საჭმელი სოდის ხსნარი (1 ჩაის კოვზი სოდა 1 ჭიქა თბილ ადუღებულ წყალზე) ძველი და გამოცდილი მეთოდია. თანამედროვე მედიცინა მას ნაკლებად იყენებს, რადგან სოდამ შეიძლება ზედმეტად გამოაშროს ნაზი ლორწოვანი გარსი, თუმცა მსუბუქი ნადების დროს ექიმმა შეიძლება ის მაინც გირჩიოთ, როგორც პირველადი დახმარება.
მკურნალობის ოქროს წესები (რაც დედამ უნდა იცოდეს)
დაუშვებელია თვითმკურნალობა, მაგრამ როდესაც ექიმი დანიშნავს წამალს, დედამ უნდა დაიცვას სამი უმნიშვნელოვანესი წესი:
1. წამლის წასმა მხოლოდ კვების შემდეგ: ნებისმიერი ხსნარი ბავშვს უნდა წაესვას მხოლოდ ჭამის დასრულების შემდეგ. თუ წამალს კვებამდე წაუსმევთ, დედის რძე მას მომენტალურად ჩამორეცხავს და მკურნალობას აზრი არ ექნება. წასმიდან მინიმუმ 20-30 წუთი ბავშვს ძუძუ არ უნდა მიეცეს.
2. წყვილის (დედა-შვილის) ერთდროული მკურნალობა: ეს არის ყველაზე კრიტიკული მომენტი! სოკოვანი ინფექცია ელვისებურად გადადის ბავშვის პირიდან დედის დვრილზე. მაშინაც კი, თუ დედას არაფერი აწუხებს, მისი მკერდიც (დვრილები) აუცილებლად უნდა დამუშავდეს ყოველი კვების შემდეგ იმავე ხსნარით ან სპეციალური კრემით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბავშვი განიკურნება, მაგრამ ძუძუს მომდევნო ჩადებაზე ინფექცია ხელახლა გადაედება და პროცესი უსასრულოდ გაგრძელდება.
3. კურსის ბოლომდე მიყვანა: ხშირად თეთრი ნადები მკურნალობის დაწყებიდან 2-3 დღეში სრულიად ქრება. დედას ჰგონია, რომ ყველაფერმა გაიარა და წყვეტს წამლის წასმას. ეს შეცდომაა. მკურნალობის კურსი (რომელსაც ექიმი ნიშნავს, ჩვეულებრივ 7-10 დღე) ბოლომდე უნდა დასრულდეს, რათა სოკოს სპორები სრულად განადგურდეს და რეციდივი თავიდან ავიცილოთ.