სტუმრად ალერგოლოგთან

განურჩევლად ასაკისა და სქესისა. მათ შესახებ გვესაუბრება ბავშვთა ალერგოლოგი დარეჯან შენგელია.
- რა იწვევს შრატისმიერ დაავადებას და რამდენად ხშირია იგი?
- შრატისმიერი დაავადება ორგანიზმში უცხო ცილის (ჰეტეროლოგიური შრატის) პარენტერული (კანქვეშ, კუნთებში, ვენაში) შეყვანის შედეგად განვითარებული სინდრომია. ის ჰეტეროლოგიური შრატით ნამკურნალევ ავადმყოფთა 5-10%-ს უვლინდება, თუმცა უნდა ითქვას, რომ სინდრომის განვითარების სიხშირე შრატის დოზასა და სახეობაზეც არის დამოკიდებული. სამკურნალო-პროფილაქტიკური შრატების გაწმენდის ტექნოლოგიების გაუმჯობესებისა და ეფექტური ანტიბაქტერიული პრეპარატების შექმნის კვალდაკვალ შრატისმიერი დაავადება გაიშვიათდა.
/* (c)AdOcean 2003-2021, Advertline.https:mkurnali.ge.mkurnali zones.________ _____ */
ado.slave('adoceanadvertlinegelpmmhkfobb', {myMaster: 'gC_g7BxQlx9UWDeCK7yaEdkgIoxg2l6o6JUmNs2rvgn.i7' });
- როდის ვითარდება შრატისმიერი დაავადება?
- უცხო ცილის - ტეტანუსის, დიფტერიის, ცოფის, გველის ნაკბენის, ბოტულიზმის, აერობული განგრენის საწინააღმდეგო შრატის, შედარებით იშვიათად - გამა-გლობულინისა და სხვა მედიკამენტების როგორც პირველადი, ისე განმეორებითი შეყვანის შემდეგ.
- როგორ ვლინდება დაავადება?
- შრატის შეყვანის მეექვსე-მეშვიდე დღიდან ან უფრო გვიან - მეთორმეტე-ოცდამეერთე დღესაც კი - თავს იჩენს ლიმფური კვანძების გადიდება, გამონაყარი (ურტიკარია, ერითემა, პაპულა, პურპურა), სახსრების ტკივილი. ამ ნიშნების გაჩენამდე 1-2 დღით ადრე შრატის შეყვანის ადგილას შეიმჩნევა სიწითლე, შესივება, ქავილი. სხეულის ტემპერატურა, წესისამებრ, მომატებულია (თუმცა იშვიათად აღემატება 38 გრადუსს) და 3-5 დღეს გრძელდება. ეს არის ტიპური შრატისმიერი დაავადება. არსებობს დაუყოვნებელი ტიპის შრატისმიერი რეაქციაც. ის ვითარდება შრატის შეყვანიდან 1-5 დღის შემდეგ სენსიბილიზაციის ფონზე (ერთხელ უკვე განვითარებული ალერგიული რეაქციის შემდეგ). მეორეული პასუხის კლინიკური სურათი უფრო ხანგრძლივია.
- სახიფათოა თუ არა სიცოცხლისთვის ეს მდგომარეობა?
- მსუბუქ შემთხვევაში დაავადების ნიშნები 3-4 დღეში ქრება, მძიმე მიმდინარეობისას კი 2-3 კვირას გასტანს. პროგნოზი კეთილსაიმედოა, მკურნალობა კი მიმართულია კონკრეტულ შემთხვევაში გამოვლენილი ნიშნების საწინააღმდეგოდ: ქავილის დროს ინიშნება ანტიჰისტამინური საშუალებები, სახსრების ტკივილისას - ანთების საწინააღმდეგო არაჰორმონული საშუალებები, ხოლო მძიმე მიმდინარეობისას სტეროიდების ხანმოკლე კურსია რეკომენდებული.
- რა არის ანაფილაქსიური შოკი, რა იწვევს მას?
- ანაფილაქსიური შოკი ჭეშმარიტი შოკია, რომელიც ვითარდება სენსიბილიზაციის ფონზე ალერგენთან განმეორებითი კონტაქტის შემდეგ. იგი სწრაფი ტიპის მწვავე გენერალიზებული რეაქციაა. მისი განვითარებისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ალერგენის შეყვანის გზას (პარენტერალურია თუ ორალური), ოდენობას, წინა ალერგიზაციიდან გასულ დროს და სხვა, თუმცა სენსიბილიზებული ორგანიზმისთვის ზოგჯერ ალერგენის მინიმალური დოზაც კი საკმარისია. ანაფილაქსიური შოკის მიზეზი შეიძლება იყოს:
- სამკურნალო საშუალება, განსაკუთრებით - ანტიბიოტიკი, ნოვოკაინი, რენტგენოკონტრასტული ნივთიერება, ვიტამინი (B1, B2, კოკარბოქსილაზა), ჰორმონი, ვაქცინა, გამაგლობულინი, შრატი, ასაცრელი მასალა; აღწერილია ანაფილაქსიური შოკის განვითარების შემთხვევები კანის სადიაგნოზო სინჯის გაკეთებისას; ანაფილაქსიური რეაქცია მოსალოდნელია მედიკამენტების პირველადი გამოყენების დროსაც, აგრეთვე - სამედიცინო პერსონალსა თუ იმ ბავშვებში, რომელთა დედები ორსულობისა და ძუძუთი კვების პერიოდში ამ პრეპარატს იღებდნენ;
- საკვები: თევზი, კვერცხი, ნიგოზი, რძე, ციტრუსი და სხვა;
- მწერის ნაკბენი;
- მიკრობული და პარაზიტული ანტიგენები.
- როგორ მიმდინარეობს ანაფილაქსიური შოკი?
- შოკი ვითარდება სწრაფად, ერთბაშად. სენსიბილიზებულ ორგანიზმში ალერგენის განმეორებითი მოხვედრისთანავე ვითარდება ძლიერი სისუსტე, იწყება გულისრევა. ხშირად შოკის ადრეული ნიშნებია ენაზე, კანზე, ხელებსა და თავზე ნემსის ჩხვლეტისა და ქავილის შეგრძნება, ცემინება, ხველა, მოუსვენრობა, თავბრუხვევა, თავის ტკივილი, ყურებში შუილი. არტერიული წნევა მკვეთრად ეცემა, სახის ჰიპერემია იცვლება სიფითრით, ხშირია ალერგიული გამონაყარი, ჭინჭრის ციება, კვინკეს შეშუპება, ცივი წებოვანი ოფლი, მუცლის შეტევისებური ტკივილი. ელვისებური ანაფილაქსიური შოკი რამდენიმე წამში ან წუთში ვითარდება და არცთუ იშვიათად სიკვდილით სრულდება. ანაფილაქსიური შოკის ხანგრძლივობა ხშირად 30 წუთზე ნაკლებია. არცთუ იშვიათად იგი ორფაზიანია - ზოგადი მდგომარეობის მცირედი გაუმჯობესების შემდეგ არტერიული წნევა ისევ ეცემა. მოსალოდნელია მოგვიანებითი გართულებაც, ამიტომ ბავშვები, რომლებმაც შოკი გადაიტანეს, 12-15 დღის განმავლობაში პედიატრის, ალერგოლოგის მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა იყვნენ.