D ვიტამინის დეფიციტი თვალის სისხლძარღვების პათოლოგიური ცვლილებების მაპროვოცირებელი შეიძლება გახდეს
და ქორიოიდის მცირე კალიბრის სისხლძარღვების პათოლოგიურ ცვლილებებთან.
მეცნიერებმა გააანალიზეს სხვადასხვა სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ბავშვებსა და მოზრდილებში სისხლში D ვიტამინის კონცენტრაციასა და თვალის ფსკერის სისხლძარღვების მდგომარეობას შორის არსებულ კავშირს შეისწავლიდა. სისხლძარღვოვანი სტრუქტურების დასახასიათებლად კვლევებში გამოყენებული იყო მაღალტექნოლოგიური დიაგნოსტიკური მეთოდები — ოპტიკური კოჰერენტული ტომოგრაფია (OCT) და ანგიოგრაფია.
კვლევის ძირითადი მიგნებები
სამეცნიერო შრომების ანალიზმა რამდენიმე მნიშვნელოვანი კანონზომიერება გამოავლინა:
-
სისხლძარღვთა კედლის ცვლილებები: D ვიტამინის დეფიციტი ხშირად უკავშირდებოდა ბადურას მცირე კალიბრის სისხლძარღვების კედლის სიმკვრივის შემცირებას.
-
ქორიოიდის ატროფია: აღინიშნებოდა ქორიოიდის (თვალის სისხლძარღვოვანი გარსის, რომელიც ბადურას სისხლითა და საკვები ნივთიერებებით ამარაგებს) სისქისა და ვასკულარიზაციის (სისხლძარღვებით მომარაგების) შემცირება.
-
სისხლძარღვების ოკლუზია: D ვიტამინის დაბალი დონე განსაკუთრებით ხშირი იყო იმ პაციენტებში, რომლებსაც ბადურას სისხლძარღვების დახშობა (ოკლუზია) აღენიშნებოდათ.
რატომ არის ეს ცვლილებები საშიში მხედველობისთვის?
ბადურას სისხლძარღვების პათოლოგიური ცვლილებები პოტენციურად საშიშია თვალის სტრუქტურებში სისხლის მიმოქცევის დარღვევის გამო. მძიმე და შორსწასულ შემთხვევებში, სისხლძარღვოვანმა პათოლოგიებმა შესაძლოა გამოიწვიოს ბადურას მგრძნობიარე უჯრედების დაზიანება, მხედველობის მკვეთრი დაქვეითება ან მისი შეუქცევადი დაკარგვა.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ D ვიტამინის დანამატებით დეფიციტის კორექციის შემდეგ, თვალის ქორიოიდული გარსი სქელდებოდა და მისი სისხლით მომარაგება უმჯობესდებოდა. თუმცა, ჯერჯერობით არ არსებობს საკმარისი დამაჯერებელი მტკიცებულება იმისა, რომ ვიტამინის მიღება უშუალოდ ბადურას სისხლის მიმოქცევას ან უკვე დაქვეითებულ მხედველობას აღადგენს.
დასკვნა: მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ D ვიტამინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს თვალის სისხლძარღვთა ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში — ანთებითი პროცესების შეკავებისა და სისხლძარღვთა კედლის ნორმალური ფუნქციონირების რეგულირების გზით.
რა უნდა ვიცოდეთ D ვიტამინის შესახებ?
D ვიტამინი წარმოადგენს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ჰორმონალურ ნაერთს, რომელიც ორგანიზმს კალციუმისა და ფოსფორის შეწოვაში ეხმარება, ასევე მხარს უჭერს იმუნურ, ნერვულ და სისხლძარღვოვან სისტემებს.
ძირითადი ფუნქციები:
-
ძვლოვანი სისტემის სიმტკიცე: აძლიერებს ჩონჩხს, თავიდან აცილებს რაქიტის განვითარებას ბავშვებში და ოსტეოპოროზს მოზრდილებში.
-
იმუნური პასუხი: ეხმარება ორგანიზმს ვირუსულ და ბაქტერიულ ინფექციებთან ბრძოლაში.
-
სისტემური რეგულაცია: ვინაიდან D ვიტამინის მიმართ მგრძნობიარე რეცეპტორები თითქმის ყველა ორგანოშია განლაგებული, ის მნიშვნელოვან ჰორმონალურ როლს ასრულებს მთელ ორგანიზმში.
სისხლის ნორმები და პროფილაქტიკური დოზირება:
| მაჩვენებელი / ასაკობრივი ჯგუფი | რეკომენდებული დოზა / ნორმა |
| სისხლში ნორმალური დონე (25-OH D) | 30-დან 100 ნგ/მლ-მდე (დეფიციტად ითვლება 20 ნგ/მლ-ზე ნაკლები) |
| პროფილაქტიკური დოზა მოზრდილებისთვის | 600 – 800 სე (საერთაშორისო ერთეული) დღეში |
| 50 წელს გადაცილებული პირებისთვის | 800 – 1000 სე დღეში |
D ვიტამინის ძირითადი წყაროები:
-
მზის სხივები: ბუნებრივად სინთეზირდება კანში ულტრაიისფერი (UVB) სხივების ზემოქმედებით (გაითვალისწინეთ, რომ მზისგან დამცავი კრემები ამ პროცესს მნიშვნელოვნად ამცირებს).
-
საკვები პროდუქტები: ცხიმიანი თევზი (ორაგული, ქაშაყი, სკუმბრია), ვირთევზას ღვიძლის ზეთი, კვერცხის გული, კარაქი.