ტვინის კიბოს განვითარების უჩვეულო მიზეზი: რადონის გაზის ფარული საფრთხე - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

გამოვლინდა ტვინის კიბოს გაზრდილი რისკის უჩვეულო მიზეზი

Neuroepidemiology: რადონის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ შესაძლოა ტვინის სიმსივნის განვითარების რისკი გაზარდოს.

რადონის - ბუნებრივი რადიოაქტიური აირის - ხანგრძლივი ზემოქმედება, რომელიც ხშირად საცხოვრებელ სახლებში და შენობებში გროვდება, ტვინის კიბოს განვითარების მომატებულ რისკთან არის დაკავშირებული. ამ დასკვნამდე აშშ-ის ორეგონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (Oregon State University) მეცნიერები მივიდნენ. მასშტაბური კვლევის შედეგები ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალ Neuroepidemiology-ში გამოქვეყნდა.

მკვლევარებმა გააანალიზეს 159 000-ზე მეტი ქალის მონაცემები, რომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობასაც საშუალოდ 18 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. დაკვირვების პერიოდში 451 მონაწილეს ცენტრალური ნერვული სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნე დაუდგინდა.

კვლევით დადგინდა პირდაპირი კავშირი: რადონის სავარაუდო ზემოქმედების მატებასთან ერთად, ასეთი სიმსივნეების განვითარების რისკიც იზრდებოდა. ეს ტენდენცია სტაბილურად შენარჩუნდა გაზის კონცენტრაციის შეფასების სხვადასხვა მეთოდოლოგიური მიდგომის გამოყენებისას.

brain-cancer-1792077612.jfif

საიდან ხვდება რადონი სახლებში?

რადონი უფერო, უსუნო და უგემო რადიოაქტიური გაზი. ის ბუნებრივად წარმოიქმნება ნიადაგსა და ქანებში არსებული ურანის დაშლის შედეგად.

  • შეღწევის გზები: საძირკვლის ბზარებიდან, იატაკის ნაპრალებიდან და საინჟინრო კომუნიკაციების ხვრელებიდან გაზს შეუძლია პრაქტიკულად ნებისმიერ შენობაში შეაღწიოს.

  • მაღალი კონცენტრაციის ზონები: რადონის განსაკუთრებით მაღალი კონცენტრაციები გვხვდება სარდაფებში, ნახევარსარდაფებსა და ცუდად ვენტილირებადი შენობების პირველ სართულებზე.

ვინაიდან გაზს არ გააჩნია სუნი და ფერი, სპეციალური აღჭურვილობის (რადონის დეტექტორების) გარეშე მისი აღმოჩენა შეუძლებელია. რადიოაქტიური დაშლის დროს წარმოქმნილი α-ნაწილაკები სასუნთქი და ნერვული სისტემის უჯრედებში შეღწევისას აზიანებენ დნმ-ს, რამაც შესაძლოა უჯრედების მუტაცია და ავთვისებიანი პროცესების დაწყება გამოიწვიოს.

რას ამბობენ მეცნიერები?

აქამდე რადონი ოფიციალურად აღიარებული იყო ფილტვის კიბოს ერთ-ერთ მთავარ რისკ-ფაქტორად (არამწეველებში იგი ფილტვის კიბოს გამომწვევ პირველ მიზეზად ითვლება). ახალი მონაცემები კი მიუთითებს, რომ მისი მავნე ზემოქმედება შესაძლოა ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზეც ვრცელდებოდეს.

ექსპერტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ კვლევა დაკვირვებითი ხასიათისა იყო, ხოლო აირის ზემოქმედების დონე შეფასდა გეოგრაფიულ-გარემოცვითი მონაცემების და არა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლების პირდაპირი გაზომვების საფუძველზე. შესაბამისად, მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის საბოლოო დადასტურებას დამატებითი კლინიკური და ექსპერიმენტული კვლევები დასჭირდება.

პრევენციისთვის სპეციალისტები რეკომენდაციას უწევენ შენობების (განსაკუთრებით ქვედა სართულების) რეგულარულ ვენტილაციას და საძირკვლის/იატაკის ბზარების დროულ ჰერმეტიზაციას.