რეგულარული ვარჯიში ჯდომის ზიანს ვერ ანეიტრალებს — ახალი კვლევა - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

იცავს თუ არა რეგულარული ვარჯიში ფეხის სისხლძარღვებს ხანგრძლივი ჯდომის ზიანისგან

თუმცა, უახლესი სამეცნიერო კვლევა ამ მოსაზრებას ეჭვქვეშ აყენებს: რეგულარული ფიზიკური აქტივობაც კი ვერ იცავს ქვედა კიდურების სისხლძარღვებს უწყვეტი, ხანგრძლივი ჯდომის მავნე ზემოქმედებისგან.

კვლევის შედეგები ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში — European Journal of Applied Physiology (EJAP) გამოქვეყნდა.

როგორ ჩატარდა ექსპერიმენტი?

ექსპერიმენტში მონაწილეობა მიიღო 21-მა ჯანმრთელმა ახალგაზრდა მამაკაცმა. ისინი ორ ჯგუფად გაიყვნენ:

  1. პირველი ჯგუფი: 12 კვირის განმავლობაში რეგულარულად ასრულებდა მაღალი ინტენსივობის ინტერვალურ ვარჯიშებს (HIIT).

  2. საკონტროლო ჯგუფი: მონაწილეებმა შეინარჩუნეს ფიზიკური აქტივობის ჩვეული (დაბალი ან საშუალო) დონე.

12-კვირიანი პერიოდის დაწყებამდე და მისი დასრულების შემდეგ, მეცნიერებმა შეაფასეს მონაწილეთა სისხლძარღვების ფუნქცია ორსაათიანი უწყვეტი ჯდომის წინ და უშუალოდ მის შემდეგ.

კვლევის შედეგები

ვარჯიშმა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა პირველი ჯგუფის საერთო ფიზიკური მომზადება — მათი მაქსიმალური ჟანგბადის მოხმარება დაახლოებით 35-დან 40 მლ/კგ/წთ-მდე გაიზარდა.

მიუხედავად საერთო ფიზიკური გაკაჟებისა, ვარჯიშმა ფეხის სისხლძარღვები ჯდომის მყისიერი უარყოფითი ეფექტისგან ვერ დაიცვა:

  • ორსაათიანი უძრაობის შემდეგ, მუხლქვეშა არტერიის გაფართოების უნარი (ენდოთელური ფუნქცია) მკვეთრად შემცირდა;

  • ეს უარყოფითი ეფექტი ერთნაირად დაფიქსირდა როგორც 12-კვირიანი ინტენსიური ვარჯიშების პროგრამის დაწყებამდე, ასევე მისი დასრულების შემდეგ.

ამრიგად, მაღალი ფიზიკური მომზადება ვერ ანეიტრალებს უწყვეტი ჯდომით გამოწვეულ ლოკალურ სისხლძარღვოვან დისფუნქციას.

რატომ არის ეს საშიში და რა უნდა გავაკეთოთ?

როდესაც საათობით უძრავად ვსხედვართ, ფეხებში სისხლის მიმოქცევა და სისხლძარღვების კედლებზე სისხლის ნაკადის დაწოლა (ე.წ. Shear Stress) მცირდება. ეს იწვევს ენდოთელურ დისფუნქციას, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში ათეროსკლეროზისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკ-ფაქტორია.

ექიმებისა და მკვლევრების რეკომენდაცია:

მხოლოდ დილის ან საღამოს ვარჯიშზე დაყრდნობა საკმარისი არ არის. ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად გადამწყვეტია დღის განმავლობაში ჯდომის ხშირი შეწყვეტა:

  • ყოველ 30–45 წუთში წამოდექით და გაიარეთ 2-3 წუთის განმავლობაში;

  • ჯდომისას პერიოდულად აამოძრავეთ ტერფები და შეასრულეთ წვივის კუნთების შეკუმშვა (ეს ხელს უწყობს ვენური სისხლის გულისკენ დაბრუნებას);

  • შეძლებისდაგვარად გამოიყენეთ რეგულირებადი მაგიდები, რომლებიც ფეხზე დგომით მუშაობის საშუალებას იძლევა.