აღმოჩენილია ცილა, რომელიც დაზიანებული ნერვების აღდგენას ბლოკავს
ორგანიზმის სხვა ქსოვილებისგან განსხვავებით, ცენტრალურ ნერვულ სისტემას თვითაღდგენის უნარი თითქმის არ გააჩნია, რაც მილიონობით ადამიანს სამუდამო დამბლის ან მუდმივი ტკივილის რისკის ქვეშ ტოვებს.
ნევროლოგიური კვლევების უახლესმა მიგნებამ შესაძლოა ამ მიმართულებით სრულიად ახალი ფურცელი გადაშალოს. მკვლევრებმა მიაგნეს კონკრეტულ ცილას, რომელიც ნერვული ბოჭკოების რეგენერაციას ბლოკავს და ქსოვილს განახლების საშუალებას არ აძლევს.
„მუხრუჭის“ მექანიზმი: როგორ მუშაობს AHR ცილა
ტრავმის შემდეგ, ორგანიზმი ცდილობს დაზიანებული უბნის იზოლირებას. ამ პროცესში ერთვება სხვადასხვა მოლეკულური მექანიზმი, რომელიც ნერვული უჯრედების ხელახალ ზრდას თრგუნავს. ექსპერიმენტული კვლევის ფარგლებში სპეციალისტებმა გამოავლინეს ცილოვანი რეცეპტორი, სახელწოდებით AHR (Aryl Hydrocarbon Receptor).
აღმოჩნდა, რომ ნერვის დაზიანებისას ეს ცილა განსაკუთრებით აქტიურდება და მოქმედებს როგორც ძლიერი მუხრუჭი — ის უჯრედს ზრდის შეჩერების ბრძანებას აძლევს.
ლაბორატორიულ პირობებში მოდელირებულმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა შემდეგი სურათი:
-
AHR ცილის ხელოვნურად დაბლოკვისას, ნერვულმა ბოჭკოებმა სწრაფი ზრდა და დაზიანებული კავშირების აღდგენა დაიწყეს.
-
ხერხემლისა და პერიფერიული ნერვების მძიმე დაზიანების მქონე მოდელებში, მოტორული (მამოძრავებელი) ფუნქციების საგრძნობი გაუმჯობესება დაფიქსირდა.
რას ცვლის ეს აღმოჩენა მედიცინაში?
ამ რეცეპტორის აღმოჩენა ფარმაცევტული ინდუსტრიისთვის სრულიად ახალ სამიზნეს აჩენს. თუ მეცნიერები შეძლებენ შექმნან უსაფრთხო პრეპარატი, რომელიც უშუალოდ დაზიანების უბანში დაბლოკავს AHR ცილას, ეს ტრავმირებულ პაციენტებს მოძრაობის უნარის დაბრუნების რეალურ შანსს მისცემს. ტექნოლოგია განსაკუთრებით იმედისმომცემია ზურგის ტვინის დაზიანებების, სპორტული ტრავმებისა და დიაბეტური ნეიროპათიის სამკურნალოდ.