კიბოს ყოველი მეათე შემთხვევის მიზეზი ჭარბი წონაა - ახალი კვლევის შოკისმომგვრელი შედეგები
ჭარბი წონა შესაძლოა კიბოს შემთხვევების 10 პროცენტზე მეტის მიზეზი იყოს - ეს მაჩვენებელი თითქმის ორჯერ აღემატება აქამდე არსებულ ვარაუდებს. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ მკვლევარები, რომლებმაც თავიანთი ნაშრომი ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალ Cancer Communications (CC)-ში გამოაქვეყნეს.
მეცნიერებმა გააანალიზეს UK Biobank პროექტის 458,543 მონაწილის მონაცემები, რომლებსაც თითქმის 12 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. ამ პერიოდში აღნიშნულ ჯგუფში კიბოს 50,000-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა. წინა კვლევებისგან განსხვავებით, ავტორებმა გაითვალისწინეს არა მხოლოდ სხეულის მასის ინდექსი (BMI), არამედ წელის გარშემოწერილობა და წელისა და თეძოების გარშემოწერილობათა თანაფარდობა, რაც ორგანიზმში ცხიმის რაოდენობას გაცილებით ზუსტად ასახავს.
გარდა ამისა, მკვლევარებმა გაითვალისწინეს მნიშვნელოვანი ფაქტორი: სიმსივნის მრავალი სახეობის დროს, დიაგნოზის დასმამდე რამდენიმე წლით ადრე, ადამიანი იწყებს წონის უნებლიე კლებას. წარსულში ამ გარემოებას შესაძლოა სიმსუქნესა და კიბოს შორის კავშირი რეალურზე უფრო სუსტად წარმოეჩინა. ამ ფაქტორების გათვალისწინების შემდეგ, ჭარბ წონასთან დაკავშირებული კიბოს შემთხვევების წილი 5.5-დან 11.5 პროცენტამდე გაიზარდა.
კვლევის ავტორთა თქმით, ეს შედეგები მიუთითებს, რომ სიმსუქნის პრევენციასა და მკურნალობას შესაძლოა გაცილებით დიდი როლი ჰქონდეს კიბოს პრევენციაში, ვიდრე ეგონათ. ჭარბ ცხიმსა და კიბოს რისკს შორის ყველაზე მჭიდრო კავშირი ქალებსა და 60 წლამდე ასაკის პირებში დაფიქსირდა.
რა არის ჭარბი წონა და როგორ გამოვთვალოთ BMI?
ჭარბი წონა არის მდგომარეობა, რომლის დროსაც ორგანიზმში ჭარბი რაოდენობით ცხიმი გროვდება. მედიცინაში მას სხეულის მასის ინდექსით (BMI) საზღვრავენ.
BMI-ის გამოთვლის ფორმულა: წონა კილოგრამებში გაყოფილი სიმაღლის (მეტრებში) კვადრატზე ($\text{კგ}/\text{მ}^2$).
-
18.5-მდე — არასაკმარისი წონა;
-
18.5 – 25 — ნორმალური წონა;
-
25 – 30 — ჭარბი წონა;
-
30 და მეტი — სიმსუქნე.
ჭარბი წონის განვითარების ძირითადი მიზეზები:
-
დახარჯულზე მეტი კალორიის მიღება;
-
ნაკლები ფიზიკური აქტივობა და მჯდომარე ცხოვრების წესი;
-
ჰორმონული დისბალანსი;
-
ქრონიკული სტრესი და უძილობა.
როგორ გავაუმჯობესოთ ფიზიკური ფორმა და შევამციროთ რისკები?
-
შეამცირეთ არაჯანსაღი, გადამუშავებული საკვებისა და ტკბილეულის მიღება;
-
დაამატეთ ყოველდღიურ რუტინას ფეხით სიარული, სირბილი ან ცურვა;
-
დაიცავით ძილის რეჟიმი (7–8 საათი ღამეში);
-
გაზიანი და შაქრიანი სასმელები ჩაანაცვლეთ სუფთა წყლით.