რა განაპირობებს მშვიდ ძილს: მელატონინი, მაგნიუმი და ურბანული გარემოს საიდუმლოებები
ბოლო სამეცნიერო კვლევები და ექსპერტების განმარტებები ახალ სურათს ქმნის იმის შესახებ, თუ რა გვეხმარება სინამდვილეში სრულფასოვან დასვენებაში.
როგორ მოქმედებს ურბანული გარემო ძილზე?
ჟურნალ „Building and Environment“-ში გამოქვეყნებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ უხვხეებიან ქუჩებსა თუ მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში მცხოვრებ ადამიანებს საშუალოდ უფრო დიდხანს სძინავთ და ნაკლებად აწუხებთ უძილობა.
მკვლევარებმა ხელოვნური ინტელექტი გამოიყენეს Google Street View-ის 200,000-ზე მეტი სურათის გასაანალიზებლად. ალგორითმმა შეაფასა ხეების რაოდენობა, შენობების სიმჭიდროვე, ტროტუარები და ურბანული გარემოს სხვა ელემენტები. მონაცემები შედარდა ტოკიოში მცხოვრები 1,089 დასაქმებული ადამიანის ძილის მაჩვენებლებს (უპირატესად საცხოვრებელი კორპუსების ქვედა სართულებიდან, სადაც ლანდშაფტის გავლენა ყველაზე გამოკვეთილია).
დადგინდა, რომ მწვანე ქუჩები პირდაპირ უკავშირდება უფრო ხანგრძლივ ძილს. მსგავსი ეფექტი დაფიქსირდა მჭიდროდ დასახლებულ უბნებშიც, სადაც მცხოვრებლებმა უძილობის ნაკლები სიმპტომი აღნიშნეს - მეცნიერთა ვარაუდით, შენობების სიმჭიდროვე უსაფრთხოებისა და კომფორტის განცდას ქმნის, რაც მშვიდ ძილს უწყობს ხელს.
მოულოდნელი აღმოჩნდა ის, რომ განვითარებული საფეხმავლო ინფრასტრუქტურის მქონე ქუჩები (მეტი ტროტუარითა და საგზაო ნიშნით) ძილის უფრო მოკლე ხანგრძლივობასთან აღმოჩნდა ასოცირებული. ასეთი ადგილები, როგორც წესი, უფრო დატვირთული, ხმაურიანი და ხალხმრავალია.
მელატონინი თუ მაგნიუმი: შველის თუ არა დანამატები უძილობას?
თუ გარემო ფაქტორები ძილის პირობებს ქმნის, ბევრი ადამიანი დარღვევებთან საბრძოლველად საკვებ დანამატებს მიმართავს. თუმცა, რამდენად ეფექტურია ისინი?
ნევროლოგიის პროფესორმა ანიტა შელგიკარმა და არიზონას უნივერსიტეტის ძილისა და ჯანმრთელობის კვლევითი პროგრამის დირექტორმა, მაიკლ გრანდნერმა, The Washington Post-თან ინტერვიუში განმარტეს, რომ არცერთ დანამატს არ ძალუძს ქრონიკული უძილობის განკურნება.
-
მელატონინი ყველაზე ეფექტურია მაშინ, როდესაც ირღვევა ბუნებრივი ძილ-ღვიძილის ციკლი - მაგალითად, დროის სარტყლის შეცვლისას (ჯეტლაგი) ან ღამის ცვლაში მუშაობისას. ის ორგანიზმს შინაგანი ბიოლოგიური საათის გადატვირთვაში ეხმარება, თუმცა ტრადიციული საძილე საშუალება არ არის.
-
მაგნიუმი განსხვავებულად მოქმედებს. ის შეიძლება სასარგებლო იყოს ძილის მსუბუქი და დროებითი დარღვევებისას, განსაკუთრებით თუ მათ თან ახლავს კუნთების დაძაბულობა. თუმცა, უძილობის მკურნალობაში მისი ეფექტურობის დასადასტურებლად საკმარისი მტკიცებულებები არ არსებობს.
ექსპერტები გვირჩევენ, რომ შესაძლებლობის შემთხვევაში მაგნიუმი საკვებიდან მივიღოთ (თესლეული, თხილი, მარცვლეული, ისპანახი, ფოთლოვანი ჭარხალი, არტიშოკი).
ექიმები ხაზგასმით აღნიშნავენ: ნებისმიერი დანამატის მიღებამდე აუცილებელია სპეციალისტთან კონსულტაცია, რადგან მელატონინმა და მაგნიუმმა შესაძლოა ურთიერთქმედება იქონიოს სხვა მედიკამენტებთან და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები.