ცხარე საკვები, როგორც ტკივილგამაყუჩებელი: მოულოდნელი აღმოჩენა და ფარული საფრთხეები - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

ცხარე საკვები - ბუნებრივი ტკივილგამაყუჩებელი თუ ფარული საფრთხე?

საკვებით გამოწვეული პირის ღრუს წვის შეგრძნება შესაძლოა ძლიერი ფიზიკური ტკივილის ბუნებრივ შემამსუბუქებლად იქცეს. თუმცა, მედლის მეორე მხარეს გარკვეული ფარული საფრთხეები და ორგანიზმის სპეციფიკური რეაქციები იმალება.

უჩვეულო აღმოჩენა: როგორ აყუჩებს წიწაკა ტკივილს?

ჩინეთის ჩონგკინგის პედაგოგიური უნივერსიტეტის მკვლევრებმა (იჟოუ ჟოუს ხელმძღვანელობით) აღმოაჩინეს, რომ ცხარე საკვებს ძლიერი ფიზიკური ტკივილის აღქმის შემცირება შეუძლია (თუმცა, ის მსუბუქ ტკივილზე არ მოქმედებს). კვლევის შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ Physiology & Behavior (PB)-ში გამოქვეყნდა.

როგორ მუშაობს ეს მექანიზმი? მთავარი მოქმედი გმირი კაპსაიცინია - აქტიური ინგრედიენტი, რომელიც ჩილის წიწაკას სიცხარეს ანიჭებს. ის უკავშირდება TRPV1 რეცეპტორებს, რომლებიც კანისა და ლორწოვანი გარსების საშიშ გაცხელებას აფიქსირებენ. შედეგად, ტვინი აღიქვამს ძლიერი წვის სიგნალს, თუმცა რეალურად ქსოვილების არანაირი დაზიანება არ ხდება.

სწორედ ამ პრინციპით მუშაობს ქრონიკული ტკივილის საწინააღმდეგო კაპსაიცინის კრემები და წიწაკის პლასტირები: მუდმივი, მსუბუქი წვის შეგრძნება „გადატვირთავს“ ტკივილის ნეირონებს და საბოლოოდ ბლოკავს ნამდვილი ტკივილის სიგნალების გადაცემას.

ლაბორატორიული ექსპერიმენტი

იმის შესამოწმებლად, თუ როგორ მოქმედებს პირის ღრუში არსებული წვის შეგრძნება სხეულის სხვა ნაწილების ტკივილზე, მეცნიერებმა 48 ჯანმრთელი ახალგაზრდა გამოიკვლიეს.

  • პროცესი: მონაწილეებს პირველ ვიზიტზე 5 წუთის განმავლობაში პირში წიწაკის ფხვნილით სავსე ჟელეს კუბი ედოთ, ხოლო მეორე (საკონტროლო) ვიზიტზე - ჩვეულებრივი წყლის კუბი. ამის შემდეგ, მათ მარცხენა ხელზე 40 ლაზერული იმპულსი (სუსტი და ძლიერი ინტენსივობის) გამოიყენეს.

  • შედეგი: მსუბუქი ტკივილის აღქმაში სხვაობა არ დაფიქსირებულა. თუმცა, ცხარე ჟელეს მიღების შემდეგ, მონაწილეებმა ძლიერი ლაზერული იმპულსები მნიშვნელოვნად ნაკლებად ინტენსიურად და უსიამოვნოდ შეაფასეს, ვიდრე ნეიტრალური წყლის შემდეგ.

ავტორები ვარაუდობენ, რომ პირის ღრუში წვის ტკივილი ტვინში დაღმავალ ინჰიბიტორულ (შემაკავებელ) გზებს ააქტიურებს და ენდორფინების გამოყოფას ასტიმულირებს. გარდა ამისა, ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომლებიც რეგულარულად მიირთმევენ ცხარე საკვებს, ტკივილის მიმართ ზოგადად უფრო დაბალი მგრძნობელობა აქვთ. (შენიშვნა: კვლევა მცირერიცხოვანი იყო და მხოლოდ ახალგაზრდა სტუდენტებს მოიცავდა, ამიტომ შედეგების სხვა ასაკობრივ ჯგუფებზე სრულად განზოგადება ჯერ ნაადრევია).

რა საფრთხის შემცველია ცხარე საკვების სიყვარული?

მიუხედავად პოტენციური ტკივილგამაყუჩებელი ეფექტისა, ცხარე (მაგალითად, აზიური) სამზარეულოსადმი გადაჭარბებულმა გატაცებამ შესაძლოა დისკომფორტი გამოიწვიოს.

წიწაკაში, მდოგვსა და ვასაბიში არსებულ ნივთიერებებს ორგანიზმი წვის შეგრძნებად აღიქვამს და გაღიზიანებით პასუხობს. უჯრედულ დონეზე იხსნება იონური არხები, რაც კალციუმსა და ნატრიუმს უჯრედებში სწრაფად შეღწევის საშუალებას აძლევს. ეს იწვევს აგზნებას და ტკივილს, რაც ორგანიზმისთვის გამაფრთხილებელი სიგნალია: „დროა შეწყვიტო ამის ჭამა“.

ტოლერანტობა და გვერდითი მოვლენები

მუდმივი მოხმარებისას ორგანიზმში ტოლერანტობა ვითარდება. თუ ცხარე საკვები რაციონში თანდათანობით შედის, ლორწოვანის მგრძნობელობა მცირდება, ძლიერი რეაქციები ცხრება და „ტკივილის აკუმულატორი“ იფიტება (სწორედ ისე, როგორც წიწაკის პლასტირის გამოყენებისას ნერვის გაღიზიანებით გამოწვეული ტკივილი ქრება).

თუმცა, საწყის ეტაპზე, მოყვარულებმა შეიძლება საკმაოდ უსიამოვნო გვერდითი მოვლენები განიცადონ. ერთ-ერთი ასეთი გამოვლინებაა წვის შეგრძნება შარდვის დროს - ეს გამაღიზიანებელ ნივთიერებებზე ლორწოვანი გარსების ბუნებრივი რეაქციაა. დროთა განმავლობაში, ტოლერანტობის გამომუშავებასთან ერთად, ეს უსიამოვნო მგრძნობელობაც ქრება.