D ვიტამინის ახალი შესაძლებლობები: ნაწლავების დაცვა ანთებისგან და დიაბეტის პრევენცია
თუმცა, უახლესი სამეცნიერო კვლევები მის სრულიად ახალ, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ფუნქციებზე მიუთითებს. როგორც გაირკვა, ეს „მზის ვიტამინი“ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტს მძიმე ანთებითი პროცესებისგან იცავს და, გარკვეული გენეტიკის მქონე ადამიანებში, ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის განვითარების რისკს საგრძნობლად ამცირებს.
ნაწლავების უხილავი ფარი და ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება
ჟურნალ Frontiers in Nutrition-ში გამოქვეყნებული მასშტაბური მიმოხილვის თანახმად, D ვიტამინი კუჭისა და ნაწლავების ლორწოვანი გარსის ჯანმრთელობაში კრიტიკულ როლს ასრულებს.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ ნაწლავებში D ვიტამინისადმი მგრძნობიარე რეცეპტორების განსაკუთრებით მაღალი კონცენტრაციაა. ორგანიზმში ამ ვიტამინის ნორმალური დონის შენარჩუნება:
-
იცავს ნაწლავის ბარიერს: ხელს უწყობს ნაწლავის კედლის მთლიანობის შენარჩუნებას და არეგულირებს ადგილობრივ იმუნურ პასუხს.
-
ამცირებს ანთებას: ეფექტურია კუჭ-ნაწლავის ისეთი დაავადებების დროს, როგორიცაა გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი, კრონის დაავადება და წყლულოვანი კოლიტი.
-
ებრძვის დეფიციტის შედეგებს: D ვიტამინის ნაკლებობა პირდაპირ კავშირშია ნაწლავის მიკროფლორის დისბალანსთან და საკვები ნივთიერებების შეწოვის პრობლემებთან.
რიგ კლინიკურ კვლევებში, პაციენტებში, რომლებიც D ვიტამინის დანამატებს იღებდნენ, ანთებითი მარკერების დონემ საგრძნობლად იკლო და მათი ცხოვრების ხარისხი გაუმჯობესდა.
დიაბეტის პრევენცია გენეტიკის დონეზე
მეორე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის პრევენციას ეხება. ჟურნალ JAMA Network Open-ში გამოქვეყნებული კვლევის ფარგლებში, მეცნიერებმა პრედიაბეტით (მდგომარეობა, როცა სისხლში შაქრის დონე უკვე მომატებულია, მაგრამ ჯერ არ არის დიაბეტი) დაავადებული 2000-ზე მეტი ადამიანის მონაცემები გააანალიზეს.
მართალია, ვიტამინის მაღალმა დოზამ ყველა მონაწილეზე ერთნაირი დადებითი ეფექტი არ აჩვენა, მაგრამ გენეტიკურმა ანალიზმა საინტერესო სურათი გამოავლინა: კონკრეტული გენეტიკური მახასიათებლების მქონე ადამიანებში, D ვიტამინის ფონზე დიაბეტის განვითარების რისკი 19%-ით შემცირდა.
ეს სხვაობა D ვიტამინის რეცეპტორის გენის ვარიაციებით აიხსნება. ზოგიერთი გენის ვარიანტის მატარებლებში ვიტამინის მიღებამ:
-
მკვეთრად გააუმჯობესა სისხლში შაქრის კონტროლი;
-
გააუმჯობესა ინსულინის გამომუშავებაზე პასუხისმგებელი პანკრეასის უჯრედების ფუნქცია.
ავტორები აღნიშნავენ, რომ ეს აღმოჩენა პერსონალიზებული მედიცინის ახალ ეტაპს ხსნის, სადაც ვიტამინების დანიშვნა პაციენტის გენეტიკურ პროფილზე იქნება დამოკიდებული. თუმცა, მეცნიერები მოსახლეობას მკაცრად აფრთხილებენ: დაუშვებელია D ვიტამინის მაღალი დოზების ექიმის დანიშნულების გარეშე მიღება, რადგან ორგანიზმში მისმა სიჭარბემ (ტოქსიკურობამ) შესაძლოა სერიოზული ზიანი გამოიწვიოს.