საშვილოსნოს ყელის კიბო მარცხდება: HPV ვაქცინის შედეგი - მკურნალი.გე

ლონდონის დედოფალ მერის უნივერსიტეტის (Queen Mary University of London) უახლესმა კვლევამ, რომელმაც გასულ კვირას მსოფლიოს წამყვანი მედიასაშუალებების პირველი ზოლები დაიკავა, აჩვენა, რომ ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია დაავადების დინამიკას სრულად ცვლის.

კვლევის შედეგები ადასტურებს იმას, რასაც მეცნიერები წლების განმავლობაში ვარაუდობდნენ: საშვილოსნოს ყელის კიბო, რომელიც მსოფლიოში ქალთა სიკვდილიანობის ერთ-ერთი წამყვანი მიზეზია, შესაძლოა მალე სრულად აღმოიფხვრას.

მთავარი მიგნება: ნულოვანი ლეტალობა 20-24 წლის ასაკობრივ ჯგუფში

კვლევის ყველაზე შთამბეჭდავი ნაწილი ახალგაზრდა ქალების სტატისტიკაა. ისტორიაში პირველად, 2020-დან 2024 წლამდე პერიოდში, ინგლისში 20-დან 24 წლამდე ასაკის ქალებში საშვილოსნოს ყელის კიბოთი გარდაცვალების არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა.

ეს ზუსტად ის თაობაა, რომელმაც 2008 წლიდან დაწყებული ეროვნული პროგრამის ფარგლებში, 12-13 წლის ასაკში (სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე) რუტინული HPV ვაქცინაცია ჩაიტარა.

შედარებისთვის:

• ვაქცინაციის პროგრამის დაწყებამდე, ამავე ასაკობრივ ჯგუფში ინგლისში ყოველწლიურად საშვილოსნოს ყელის კიბოს ათობით მძიმე შემთხვევა და ლეტალური გამოსავალი ფიქსირდებოდა.

• ახალი მონაცემებით, ქალებს, რომლებმაც ვაქცინაცია დროულად ჩაიტარეს, 30 წლამდე ასაკში კიბოს განვითარების ან გარდაცვალების რისკი პრაქტიკულად განულებული აქვთ.

რატომ არის ეს შედეგი ფენომენალური?

საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევათა 99%-ზე მეტი უშუალოდ უკავშირდება ადამიანის პაპილომავირუსის მაღალი რისკის (ონკოგენურ) შტამებს. ვირუსი ძირითადად სქესობრივი გზით გადაეცემა.

ვაქცინა ასწავლის იმუნურ სისტემას, ამოიცნოს და გაანადგუროს ვირუსი მანამ, სანამ ის უჯრედულ დონეზე ცვლილებებს გამოიწვევს და სიმსივნურ პროცესს დაუდებს სათავეს. ის ფაქტი, რომ ვაქცინაცია არა უბრალოდ ამცირებს, არამედ პრაქტიკულად აქრობს დაავადების რისკს, პრევენციული მედიცინის უდიდესი ტრიუმფია.

HPV ვაქცინაცია საქართველოში: ვინ ფინანსდება სახელმწიფო პროგრამით?

ეს გლობალური მიღწევა განსაკუთრებით საყურადღებოა საქართველოს მოსახლეობისთვის, რადგან ჩვენს ქვეყანაში პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო აცრა ეროვნული იმუნიზაციის პროგრამის ნაწილია და სამიზნე ჯგუფებისთვის სრულად ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ.

მნიშვნელოვანი სიახლეები და ფაქტები საქართველოს პროგრამის შესახებ:

• ასაკობრივი ჯგუფების გაფართოება: 2023 წლიდან ვაქცინა უფასოა 10-დან 46 წლამდე ასაკის გოგონებისა და ქალებისთვის. უმნიშვნელოვანესი სიახლეა ის, რომ 2026 წლიდან პროგრამა გაფართოვდა და 10-დან 46 წლამდე ასაკის ბიჭებისა და მამაკაცებისთვისაც სრულიად უფასო გახდა, ვინაიდან ვირუსი მამაკაცებშიც იწვევს სხვადასხვა ლოკალიზაციის სიმსივნეებსა და მძიმე დაავადებებს.

• უახლესი 9-ვალენტიანი ვაქცინა: საქართველოში ხელმისაწვდომია თანამედროვე, 9-კომპონენტიანი ვაქცინა. ძველი თაობის (2 და 4-ვალენტიანი) ვაქცინებისგან განსხვავებით, ის იცავს პაპილომავირუსის 9 სხვადასხვა გენოტიპისგან (მათ შორის 7 ყველაზე მაღალი რისკის შტამისგან), რომლებიც ჯამში საშვილოსნოს ყელის კიბოსა და კიბოსწინარე დაზიანებების აბსოლუტურ უმრავლესობას იწვევენ.

• ხელმისაწვდომობა: მომსახურება ტარდება იმუნიზაციის სერვისის მიმწოდებელ სამედიცინო დაწესებულებებში და ბენეფიციარებისთვის არ მოითხოვს დამატებით თანაგადახდას.

რას ნიშნავს ეს მომავლისთვის?

კვლევის ავტორები და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტები ერთხმად თანხმდებიან, რომ:

1. დროულობა კრიტიკულია: ვაქცინის ეფექტურობა ყველაზე მაღალია მაშინ, როცა ის კეთდება ვირუსთან პოტენციურ კონტაქტამდე (იდეალურ შემთხვევაში, 9-დან 14 წლამდე ასაკში).

2. სკრინინგი რჩება დღის წესრიგში: მიუხედავად ვაქცინის მაღალი ეფექტურობისა, პაპ-ტესტი და HPV დნმ სკრინინგი კვლავ აუცილებელია, რათა მინიმუმამდე დავიდეს იმ შტამებით გამოწვეული რისკები, რომლებსაც ვაქცინა არ ფარავს.

3. გლობალური მიზანი რეალურია: თუ ქვეყნები შეძლებენ ვაქცინაციის პროგრამების მოცვის გაზრდას, საშვილოსნოს ყელის კიბო უახლოეს ათწლეულებში შესაძლოა პირველი ონკოლოგიური დაავადება გახდეს, რომელსაც კაცობრიობა სრულად დაამარცხებს.

ეს მონაცემები მკაფიო გზავნილია ჯანდაცვის პროფესიონალებისა და მშობლებისთვის - უსაფრთხო და ხელმისაწვდომი ვაქცინა სიცოცხლის გადარჩენის ყველაზე რეალური გზაა.