ილია თოფურიას ტრავმების დეტალური სამედიცინო მიმოხილვა, მკურნალობის პროტოკოლები და რეაბილიტაციის პროგნოზი
ვინაიდან ინტერესი ამ თემისადმი ძალიან დიდია და სოციალურ ქსელებში ვრცელდება ურთიერთგამომრიცხავი, არასწორი ინფორმაციები, კიდევ ერთხელ გთავაზობთ ქართველი სპორტსმენის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ განახლებულ ინფორმაციას.
ვაშინგტონში გამართული მძიმე ბრძოლის შემდეგ, ყოფილი ჩემპიონის, ილია თოფურიას ჯანმრთელობის მდგომარეობა სპორტული მედიცინის ექსპერტების ყურადღების ცენტრში მოექცა. ჯასტინ გეიჯისთან ორთაბრძოლაში მიღებული მრავლობითი დარტყმების შედეგად, ქართველმა მებრძოლმა სახის არეში სერიოზული დაზიანებები მიიღო.
როგორც გატყობინებდით, წინასწარი კლინიკური შეფასებით, პაციენტს ორბიტალური ძვლების მოტეხილობა და მხედველობის დროებითი ორმხრივი დაკარგვა აღენიშნებოდა. ქვემოთ მოცემულია სპორტსმენის ტრავმების დეტალური სამედიცინო მიმოხილვა, კონსერვატიული მკურნალობის პროტოკოლები და რეაბილიტაციის პროგნოზი.
კლინიკაში გადაღებული ფოტო, რომელიც გაავრცელა გვერდმა Full Mount MMA
კლინიკური დიაგნოზი და მიმდინარე სტატუსი
ვაშინგტონის ჰოსპიტალში ჩატარებული კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ოფთალმოლოგიური გამოკვლევების შედეგად დადგინდა:
- ორბიტალური ძვლების მოტეხილობა: თოფურიას ორსავე თვალის ბუდის არეში დაუფიქსირდა უდისლოკაციო (წანაცვლების გარეშე) მოტეხილობა, სადაც მარჯვენა მხარე უფრო მძიმედაა დაზიანებული. ვინაიდან ძვლოვანი ფრაგმენტების ანატომიური მდებარეობა შენარჩუნებულია, ქირურგიული ჩარევა საჭირო არ გახდა.
- მხედველობის დროებითი დაკარგვა: ბრძოლის მსვლელობისას სპორტსმენმა ჯერ მარჯვენა, ხოლო შემდგომ მარცხენა თვალში დაკარგა მხედველობა. ეს გამოწვეული იყო მწვავე პოსტტრავმული შეშუპებითა და რეტრობულბარული ჰემატომით. ამჟამად პათოლოგიური პროცესი უკუგანვითარებადია.
- მიმდინარე მკურნალობა: პაციენტი გაეწერა კლინიკიდან და მკურნალობას სახლის პირობებში, კონსერვატიული მეთოდით აგრძელებს.
კონსერვატიული მკურნალობის სამედიცინო პროტოკოლი
ვინაიდან მოტეხილობები არის სტაბილური და წანაცვლების გარეშე, მკურნალობის ტაქტიკა მთლიანად დაეფუძნა არაქირურგიულ, კონსერვატიულ პროტოკოლს:
- ფარმაკოთერაპია: ანთების საწინააღმდეგო არასტეროიდული საშუალებებისა და კორტიკოსტეროიდების დანიშვნა პოსტტრავმული მწვავე შეშუპებისა და ტკივილის სინდრომის კუპირებისთვის.
- ინფექციების პრევენცია: ვინაიდან ორბიტის კედლის მოტეხილობები ხშირად თანაარსებობს პარანაზალური წიაღების ლორწოვანის დაზიანებასთან, ინიშნება ფართო სპექტრის პროფილაქტიკური ანტიბიოტიკოთერაპია ორბიტალური ცელულიტის თავიდან ასაცილებლად.
- ბაროტრავმის პრევენცია: პაციენტს კატეგორიულად ეკრძალება ცხვირის მოხოცვა. ცხვირის მოხოცვამ შესაძლოა გამოიწვიოს ჰაერის გადასვლა სინუსებიდან ორბიტაში, რაც განაპირობებს ორბიტალურ ემფიზემას და ზრდის თვალისშიდა წნევას.
- ადგილობრივი ჰიპოთერმია: ტრავმიდან პირველი 48 საათის განმავლობაში ყინულის კომპრესების გამოყენება რბილი ქსოვილების შეშუპებისა და სისხლჩაქცევების შესამცირებლად.
მხედველობის ნერვის კომპრესიის მართვის მეთოდები
პოსტტრავმული მხედველობის დროებითი დაკარგვა მიუთითებს მხედველობის ნერვის მწვავე კომპრესიაზე, რასაც იწვევს თვალის ბუდის უკანა სივრცეში დაგროვილი სისხლი (რეტრობულბარული ჰემატომა) და ქსოვილების შეშუპება. ამ მდგომარეობის მართვა მოიცავს შემდეგ კლინიკურ მიდგომებს:
- სისტემური დეკომპრესია მედიკამენტებით: მაღალი დოზით კორტიკოსტეროიდების ინტრავენური შეყვანა ნერვზე დაწოლის სწრაფი შემცირებისა და ნეიროპროტექციის მიზნით.
- თვალისშიდა წნევის მონიტორინგი და კონტროლი: ადგილობრივი ანტიგლაუკომატოზური წვეთების და ოსმოსური დიურეტიკების გამოყენება, რათა შემცირდეს წნევა ორბიტაში და აღდგეს ნერვის პერფუზია (სისხლმომარაგება).
- ქირურგიული მზადყოფნა (კანტოტომია): თუ მედიკამენტური თერაპია არ გამოიღებდა შედეგს და თვალისშიდა წნევა კრიტიკულ ზღვარს გადააჭარბებდა, საჭირო გახდებოდა გადაუდებელი ლატერალური კანტოტომია (ქუთუთოს კუთხის გაკვეთა ორბიტის მყისიერი დეკომპრესიისთვის). თოფურიას შემთხვევაში, კონსერვატიულმა მიდგომამ შედეგი გამოიღო და ნერვის ფუნქცია აღდგენის ფაზაშია.
სარეაბილიტაციო პერიოდი და სამედიცინო დისკვალიფიკაცია
მიღებული სომატური დაზიანებების სიმძიმიდან გამომდინარე, სპორტსმენის უსაფრთხოების მიზნით ამოქმედდა მკაცრი სამედიცინო პროტოკოლი:
- 180-დღიანი სამედიცინო სუსპენზია: თოფურიას ოფიციალურად აეკრძალა ოქტაგონზე გასვლა და კონტაქტური სპარინგები 6 თვის განმავლობაში, რის გამოც იგი 2026 წლის ბოლომდე ვერ იბრძოლებს.
- ვადაზე ადრე დაბრუნების პირობა: აღნიშნული ვადის შემცირება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ყბა-სახის ქირურგი და ოფთალმოლოგი განმეორებითი კლინიკურ-ინსტრუმენტული კვლევების საფუძველზე გასცემენ წერილობით დასკვნას ძვლის სრული კონსოლიდაციისა და ნევროლოგიური დეფიციტის არარსებობის შესახებ.
- სავალდებულო დასვენება: ტექნიკური ნოკაუტის გამო, მას დამატებით განესაზღვრა 60-დღიანი სრული ფიზიკური მოსვენების პერიოდი.
პროგნოზი
სპორტული მედიცინის თვალსაზრისით, პროგნოზი კეთილსაიმედოა. ვინაიდან მოტეხილობები არ არის დისლოცირებული და თვალის კაკლის შიდა სტრუქტურები არ დაზიანებულა, სპორტსმენის ორგანიზმს აქვს სრული რეგენერაციის რესურსი. აქტიური სპორტიდან დროებითი ჩამოშორება უზრუნველყოფს ძვლოვანი ქსოვილის სრულფასოვან არქიტექტონიკურ აღდგენას, რაც მომავალში მეორადი ტრავმების განვითარების რისკს მინიმუმამდე დაიყვანს.