რატომ შეაჩერეს ბრძოლა? - რა ტრავმა მიიღო ილია თოფურიამ და რატომ დაებინდა მხედველობა ბრძოლის დროს
სპორტული სამყაროსთვის არა მხოლოდ სანახაობრივი, არამედ სამედიცინო თვალსაზრისითაც მძიმე აღმოჩნდა. ბრძოლის შეწყვეტამ და ჩემპიონის პირდაპირ საავადმყოფოში გადაყვანამ კიდევ ერთხელ დაგვანახა, თუ რა ბეწვის ხიდზე გადიან პროფესიონალი მებრძოლები ოქტაგონზე.
ორბიტალური ძვლის სავარაუდო მოტეხილობა და მხედველობის პრობლემები
მესამე რაუნდში გეიჯის მიერ განხორციელებული დარტყმების (მარცხენა-მარჯვენა კომბინაციის) შედეგად, ილიამ თვალის არეში მასიური ტრავმა მიიღო. UFC-ის პრეზიდენტმა, დანა უაითმა აღნიშნა: „თვალი ისე ჰქონდა დაზიანებული, სავარაუდოდ, ორბიტალური ძვალი აქვს მოტეხილი."
სამედიცინო ენაზე, ამას თვალბუდის (ორბიტის) მოტეხილობა (ე.წ. Blowout fracture) ეწოდება. რატომ იწვევს ეს მხედველობის დაბინდვასა და გაორებას?
-
ანატომიური დამცავი მექანიზმი: თვალბუდის ქვედა კედელი საკმაოდ თხელია. ძლიერი, ბლაგვი დარტყმისას ის ტყდება, რათა თავად თვალის კაკალი გასკდომისგან გადაარჩინოს და წნევა შეამციროს.
-
კუნთის ჩაჭედვა: მოტეხილობის ნაპრალში ხშირად იჭედება თვალის მამოძრავებელი კუნთი ან მიმდებარე ქსოვილები. სწორედ ეს იწვევს თვალის მოძრაობის შეზღუდვას და მხედველობის გაორებას (დიპლოპიას).
-
მასიური შეშუპება და ჰემატომა: ქსოვილებში სისხლის ჩაქცევა ფიზიკურად ზღუდავს მხედველობის ველს და თვალის კაკალზე ზეწოლის გამო ფოკუსირების უნარს აქვეითებს.
კორპუსის ტრავმა: ბოლო წვეთი
მეოთხე რაუნდის მიწურულს, მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდა. ილიამ კორპუსში (ნეკნებისა და მუცლის არეში) უმძიმესი მუხლის დარტყმა მიიღო. სხეულის ამ ნაწილში მიღებული ძლიერი ტრავმა იწვევს სუნთქვის მწვავე უკმარისობას (დიაფრაგმის სპაზმს) და შინაგანი ორგანოების (მაგალითად, ღვიძლის ან ელენთის) დაზიანების რისკს. ორმაგმა მძიმე დაზიანებამ - სახისა და კორპუსის არეში - სპორტსმენის დაცვისუნარიანობა მინიმუმამდე დაიყვანა.
რა მოხდებოდა, შეხვედრა რომ არ შეეწყვიტათ?
თოფურიას კუთხის (მწვრთნელების) გადაწყვეტილება ბრძოლის შეწყვეტის შესახებ კრიტიკულად სწორი და დროული სამედიცინო ნაბიჯი იყო. შეხვედრის გაგრძელების შემთხვევაში, სურათი შესაძლოა ფატალური ყოფილიყო:
-
მხედველობის შეუქცევადი დაკარგვა: უკვე დაზიანებულ და დაუცველ თვალზე დამატებითი დარტყმა მკვეთრად ზრდის ბადურას სრული ჩამოცლის ან მხედველობის ნერვის გახევის რისკს, რაც ხშირად სრული სიბრმავით სრულდება.
-
თავის ტვინის მძიმე ტრავმა (TBI): შეზღუდული მხედველობის გამო, მებრძოლი კარგავს დისტანციის შეგრძნებას და ვეღარ ხედავს მომავალ დარტყმებს („ბრმა კუთხიდან"). ასეთი მოულოდნელი დარტყმები თავის ტვინის მძიმე შერყევის მთავარი მიზეზია.
-
შინაგანი სისხლდენა: კორპუსში მიღებული მძიმე დარტყმის ფონზე, დამატებითმა ფიზიკურმა ზეწოლამ შესაძლოა გამოიწვიოს ნეკნის მოტეხილობა და პლევრის ღრუს ან შინაგანი ორგანოების დაზიანება.
როგორია ჯანმრთელობის მდგომარეობა და რეაბილიტაცია
ამჟამად ილია თოფურია კლინიკაში იმყოფება. ზუსტი დიაგნოზის დასასმელად აუცილებელია კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT), რომელიც ზუსტად აჩვენებს ძვლოვანი სტრუქტურების მდგომარეობას.
რეაბილიტაცია მსგავსი ტრავმების დროს მოიცავს:
-
ქირურგიულ ჩარევას (საჭიროების შემთხვევაში): თუ ორბიტის ძვლის დეფექტი დიდია, ხდება მისი ტიტანის მცირე ფირფიტებით რეკონსტრუქცია.
-
სრულ სიმშვიდეს: მკაცრად იკრძალება ცხვირის მოხოცვა და ფრენა, რადგან წნევის ცვლილებამ შესაძლოა თვალბუდეში ჰაერი შეიტანოს და მხედველობის ნერვი დააზიანოს.
-
ხანგრძლივ შესვენებას: აღდგენითი პროცესი, როგორც წესი, რამდენიმე თვეს გრძელდება, სანამ სპორტსმენი სრულ კონტაქტურ ვარჯიშს დაუბრუნდება.
ზოგადად, რა ტრავმებს იღებენ UFC-ის მონაწილეები ყველაზე ხშირად?
MMA არის მულტიდისციპლინური სპორტი, შესაბამისად, ტრავმების სპექტრიც ძალიან ფართოა. სტატისტიკურად, ყველაზე გავრცელებული სამედიცინო პრობლემებია:
| ტრავმის ტიპი | აღწერა და გამომწვევი მიზეზი | რისკის დონე |
| ლაცერაციები (განაკვეთები) | ყველაზე ხშირია წარბის, ლოყის და შუბლის არეში. გამოწვეულია იდაყვის, მუხლის ან ხელთათმანის მყარი ნაწილის მოხვედრით. | დაბალი (მოითხოვს მხოლოდ გაკერვას) |
| მოტეხილობები | ყველაზე ხშირად ტყდება მტევნის ძვლები (მიუხედავად ტეიპირებისა), ცხვირი, ორბიტალური ძვალი, ყბა და ნეკნები. | საშუალო / მაღალი |
| ტვინის შერყევა (Concussion) | ნოკაუტის ან ნოკდაუნის შედეგი. განმეორებითი შერყევები ზრდის ქრონიკული ტრავმული ენცეფალოპათიის (CTE) რისკს. | უმაღლესი |
| სახსრებისა და მყესების დაზიანება | მტკივნეული და მახრჩობელა ილეთების დროს ხშირია მუხლის იოგების გაწყვეტა და მხრის ამოვარდნილობა. | მაღალი (ხშირად მოითხოვს ქირურგიას) |
| ჰემატომები და კუნთების დაჟეჟილობა | ე.წ. "Low Kick" (ფეხში დარტყმა) იწვევს ბარძაყის კუნთის მძიმე დაჟეჟილობას და ზოგჯერ კუნთოვანი ფასციის გახევას. | საშუალო |
სპორტსმენის კუთხის გუნდისა და სამედიცინო პერსონალის პროფესიონალიზმი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ხშირად სწორედ მათი გადაწყვეტილება იხსნის მებრძოლს ჯანმრთელობის შეუქცევადი დაზიანებისგან.