ცუდი ძილის საფრთხეები და ნაადრევი სიკვდილის რისკის შემცირება - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

ცუდი ძილის მასშტაბური საფრთხეები და ნაადრევი სიკვდილის რისკის შემცირების გზები

მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფის განცხადებით, ძილის უკმარისობა, ჩაძინების სირთულე და ძილის შეწყვეტა გლობალურ პრობლემად იქცა, რომელიც უარყოფით გავლენას ახდენს როგორც ადამიანის ჯანმრთელობაზე, ისე საზოგადოებასა და ეკონომიკაზე. აღნიშნული კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ Cell Reports Medicine-ში (CRM) გამოქვეყნდა.

მკვლევრებმა შემოგვთავაზეს ახალი კონცეფცია - „One Sleep Health“ (ერთიანი ძილის ჯანმრთელობა), რომელიც ადამიანის ძილის ხარისხს გარემოსდაცვით და სოციალურ ფაქტორებთან აკავშირებს. მათ აჩვენეს, რომ ხმაური, ხელოვნური განათება, მომატებული ტემპერატურა და სტრესი არა მხოლოდ ადამიანებზე, არამედ ცხოველებზეც უარყოფითად მოქმედებს. ცხოველებში ძილის დარღვევამ კი, თავის მხრივ, შეიძლება ეკოსისტემებსა და საზოგადოებას ზიანი მიაყენოს.

კვლევის თანახმად, მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მესამედი ძილის პრობლემებით იტანჯება. ძილის ნაკლებობა ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, დიაბეტის, დეპრესიის, ანთებითი პროცესებისა და ისეთი ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკს, როგორიცაა ალცჰაიმერი.

გარდა ჯანმრთელობისა, უძილობას უზარმაზარი ეკონომიკური ზარალი მოაქვს. მსოფლიოს ხუთ განვითარებულ ქვეყანაში ცუდი ძილის გამო გამოწვეული ეკონომიკური დანაკარგი ყოველწლიურად 680 მილიარდ დოლარად ფასდება, რაც დაკავშირებულია პროდუქტიულობის დაცემასთან, ავადმყოფობასა და ჯანდაცვის ხარჯების ზრდასთან. ავტორები რეკომენდაციას იძლევიან, რომ ძილის ჯანმრთელობის მნიშვნელობა ინტეგრირდეს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სტრატეგიებში, განათლებაში, სამუშაო გრაფიკსა და ურბანულ დაგეგმარებაში. ეს მოიცავს სკოლებში ძილის შესახებ განათლების შეტანას, ძილისთვის უფრო ხელსაყრელი სამუშაო საათების დაწესებას, ქალაქებში ხმაურისა და სინათლის შემცირებას და ძილის ხარისხის გასაუმჯობესებლად საერთაშორისო პროგრამების დანერგვას.

როგორ შევამციროთ ნაადრევი სიკვდილის რისკი: დამატებითი ძილის ეფექტი

ჰარვარდის სამედიცინო სკოლისა და სიდნეის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ნაადრევი სიკვდილის რისკის შემცირების მარტივი გზა: ძილის ნაკლებობის პერიოდების შემდეგ დამატებითი ძილი ორგანიზმისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. აღნიშნული კვლევის შედეგები Nature Communications (NC)-ში გამოქვეყნდა.

მკვლევრებმა UK Biobank-ის პროექტის ფარგლებში 85,600 ადამიანის მონაცემები გააანალიზეს. მონაწილეები ძილის სპეციალურ მონიტორებს ატარებდნენ, მეცნიერები კი მათ ჯანმრთელობას 8 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. აღმოჩნდა, რომ ადამიანები, რომლებიც რეგულარულად განიცდიდნენ ძილის დეფიციტს და მას დამატებითი ძილით არ აკომპენსირებდნენ, ნაადრევი სიკვდილის გაცილებით მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებოდნენ. ეს რისკი განსაკუთრებით მაღალი იყო ძილის მძიმე უკმარისობის დროს.

თუმცა, იმ მონაწილეებს, რომლებიც ძილის ნაკლებობის შემდეგ შაბათ-კვირას ან თავისუფალ დროს „გამოიძინებდნენ“, სიკვდილიანობის გაზრდილი რისკი აღარ აღენიშნებოდათ. კვლევის ავტორები ასკვნიან, რომ ე.წ. აღდგენით ძილს შეუძლია ნაწილობრივ დააკომპენსიროს ძილის ნაკლებობის უარყოფითი გავლენა ორგანიზმზე.

მიუხედავად ამ აღმოჩენისა, მკვლევრები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ძილის ქრონიკული უკმარისობა ჯანმრთელობისთვის საზიანოა და საუკეთესო ვარიანტს ყოველდღიური რეგულარული 7-9 საათიანი ძილი წარმოადგენს. თუმცა, თუ უძილობა მაინც გარდაუვალია, მომდევნო დღეებში დამატებითი ძილი ჯანმრთელობისთვის პოტენციური ზიანის შემცირებაში დაგეხმარებათ.