რა არის ლოგორეა და როგორ ვმართოთ უკონტროლო მეტყველება - მკურნალი.გე

ლალი ჩხიკვაძე

თუმცა, ზოგჯერ ამის უკან ტვინიდან წამოსული ფარული, საგანგაშო სიგნალი იმალება. ადამიანი იმიტომ კი არ საუბრობს, რომ აზრის გაზიარება სურს, არამედ იმიტომ, რომ უბრალოდ გაჩერება არ შეუძლია.

ამ მდგომარეობას ლოგორეა ეწოდება - ეს არის პათოლოგია, რომლის დროსაც აზროვნებას, მეტყველებასა და თვითკონტროლს შორის კავშირი ირღვევა.

როგორ განვასხვავოთ ჩვეულებრივი ლაპარაკი ლოგორეისგან

ჯანსაღი მეტყველება პირდაპირ კავშირშია აზროვნებასთან და მისი მთავარი მიზანი კომუნიკაცია, აზრებისა და გრძნობების გაზიარებაა. ლოგორეასა და უბრალოდ „ბევრ ლაპარაკს“ შორის მთავარი განსხვავება საკუთარ მეტყველებაზე კონტროლის დაკარგვაა.

ლოგორეის დროს სიტყვები მოდის შეუჩერებლად, ადამიანი გაუაზრებლად ხტება თემიდან თემაზე, იყენებს გამოგონილ სიტყვებს ან იმეორებს ფრაზებს. რაც მთავარია, მათ ხშირად არ ესმით, რომ გარშემომყოფებისთვის მათი საუბარი გაუგებარია და თხოვნის მიუხედავად, ტემპის შენელებას ვერ ახერხებენ.

როგორ ამოვიცნოთ ლოგორეა

ეს მდგომარეობა პიროვნული თვისება არ არის; იგი ტვინის მუშაობის შეფერხებაზე მიუთითებს. მისი მთავარი ნიშნებია:

• ტემპის დაჩქარება: მეტყველება ხდება არაბუნებრივად სწრაფი და შეუჩერებელი.

• ლოგიკის დაკარგვა: აზრობრივი თანმიმდევრულობის რღვევა, მკვეთრი ნახტომები ერთი თემიდან მეორეზე აშკარა მიზეზის გარეშე.

• შინაარსის გაღარიბება: ძალიან ბევრი სიტყვა, რომელთა უკანაც რეალური შინაარსი ან მნიშვნელობა არ დგას.

• კრიტიკის ნაკლებობა: თვითკონტროლის დაკარგვა და საკუთარი მეტყველების არაადეკვატურობის ვერაღქმა.

• არაადეკვატური ემოციურობა: აქტიური ჟესტიკულაცია და მიმიკები, რომლებიც საუბრის შინაარსს საერთოდ არ შეესაბამება.

რატომ ვითარდება ლოგორეა

ლოგორეის მიზეზები მრავალფეროვანია და უმეტესად ნევროლოგიურ ან ფსიქიატრიულ დარღვევებთან არის დაკავშირებული:

• საფეთქლის წილის დაზიანება: ადამიანმა შეიძლება დაკარგოს სიტყვების მნიშვნელობის აღქმის უნარი (როგორც საკუთარის, ისე სხვისი). სმენა ნარჩუნდება, მაგრამ აზრის გაგების მცდელობისას ადამიანი უფრო მეტს საუბრობს და სიტყვების ნაკადი კიდევ უფრო არათანმიმდევრული ხდება.

• ფსიქიატრიული მდგომარეობები: შიზოფრენიის დროს მეტყველება ფრაგმენტულია და სავსეა შეთხზული სიტყვებით; ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალურ ფაზაში — ზედმეტად სწრაფი და ხმამაღალი; დემენციის ადრეულ ეტაპზე პაციენტი მეხსიერების ხარვეზებს შაბლონური ფრაზებით ავსებს; ხოლო შუბლის წილის დაზიანებისას ქრება შინაგანი „მუხრუჭი“ და საუბარი უკონტროლო ხდება.

• ბავშვთა ადრეული დარღვევები: ბავშვებში ლოგორეა ხშირად სენსორულ ალალიას უკავშირდება — მდგომარეობას, როცა ტვინს უჭირს მეტყველების სიგნალების დამუშავება. ბავშვი შეიძლება ბევრს საუბრობდეს, მაგრამ ეს იყოს მხოლოდ მარცვლებისა და ბგერების მექანიკური გამეორება (ექოლალია) კომუნიკაციური ფუნქციის გარეშე.

• სიტუაციური მიზეზები: დროებითი ლოგორეის მსგავსი მდგომარეობა შეიძლება გამოიწვიოს ხანგრძლივმა სოციალურმა იზოლაციამ, ასევე ალკოჰოლის ან ნარკოტიკების ზემოქმედებამ. ამ შემთხვევაში პროცესი, როგორც წესი, შექცევადია.

როდის უნდა მიმართოთ ექიმს და როგორ ვუმკურნალოთ

ლოგორეა დიაგნოზი არ არის — ის სიმპტომია, რომელიც საყურადღებო ძირითადი დაავადების არსებობაზე მიანიშნებს. თუ მეტყველება დიდი ხნის განმავლობაში არათანმიმდევრული და აჩქარებულია, ადამიანი მას ვერ არეგულირებს და კარგავს კონტაქტს თანამოსაუბრესთან, აუცილებელია სპეციალისტის ჩარევა.

• ვის მივმართოთ: პირველი ნაბიჯი ექიმ-ნევროლოგთან კონსულტაციაა. შემდგომ ეტაპზე, საჭიროების მიხედვით, პროცესში ერთვება ფსიქიატრი, ფსიქოთერაპევტი, ნეიროფსიქოლოგი ან ლოგოპედ-აფაზიოლოგი.

• მკურნალობა: ლოგორეას ყოველთვის კომპლექსური მიდგომით მკურნალობენ. ის მოიცავს კოგნიტურ აღდგენას, მეტყველების თერაპიას და ფსიქიკური აშლილობის შემთხვევაში — სათანადოდ შერჩეულ მედიკამენტურ მკურნალობას. ბავშვებში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ადრეული ჩარევა.

გახსოვდეთ, მეტყველება არა მხოლოდ კომუნიკაციის ინსტრუმენტია, არამედ ჩვენი შინაგანი მდგომარეობისა და ტვინის ჯანმრთელობის უზუსტესი ინდიკატორიც. საუბრის მანერაზე ყურადღების გამახვილებით, ზოგჯერ შეგვიძლია დროულად შევამჩნიოთ, რომ ჩვენს ორგანიზმს დახმარება სჭირდება.