გამოვლენილია საკვები, რომელიც ღვიძლს ცხიმოვანი დაავადებისგან იცავს
კვლევის შედეგები ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში, Molecular Nutrition and Food Research (MNFR), გამოქვეყნდა.
ელაგის მჟავა - ბუნებრივი დამცავი
მეცნიერებმა განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილეს ელაგის მჟავაზე — ბუნებრივ ნაერთზე, რომელსაც დიდი რაოდენობით შეიცავს:
-
ბროწეული
-
კენკრა
-
ყურძენი
-
ნიგოზი
ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ელაგის მჟავა მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ღვიძლის დაზიანების შემცირებას და შეუძლია დაავადების პროგრესირების შენელება.
ინულინის მოულოდნელი ეფექტი
კვლევამ ასევე გამოავლინა პოპულარული საკვები დანამატის — ინულინის (ხსნადი ბოჭკო, რომელსაც ხშირად ნაწლავების ფუნქციის გასაუმჯობესებლად იღებენ) მოულოდნელი ეფექტი.
აღმოჩნდა, რომ ცხოველებში მხოლოდ ინულინის მიღება, ელაგის მჟავას გარეშე, იწვევდა წონის მატებას, სისხლში შაქრის დონის ზრდასა და ღვიძლის ფუნქციის გაუარესებას. ავტორები ხაზს უსვამენ: ჯანმრთელობისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს არა მხოლოდ იმას, თუ რას ვჭამთ, არამედ პროდუქტების სწორ კომბინაციასაც.
რა არის ღვიძლის არაალკოჰოლური ცხიმოვანი დაავადება (NAFLD)?
ღვიძლის არაალკოჰოლური ცხიმოვანი დაავადება (NAFLD, რომელსაც თანამედროვე მედიცინაში ხშირად MASLD-ს უწოდებენ) დღეს ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ მეტაბოლურ დარღვევად ითვლება. ეს არის ღვიძლის უჯრედებში ჭარბი ცხიმის (ჰეპატოციტების >5%) ქრონიკული დაგროვება, რაც არ არის გამოწვეული ალკოჰოლის მოხმარებით.
ადრეულ სტადიებზე დაავადება უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, თუმცა მძიმე შემთხვევებში შეიძლება გადაიზარდოს სტეატოჰეპატიტში (ანთება), ფიბროზსა და ციროზში. ის მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჭარბ წონასთან, დიაბეტთან და მაღალ არტერიულ წნევასთან.
დაავადების ძირითადი მახასიათებლები:
-
მიზეზები: სიმსუქნე (განსაკუთრებით აბდომინური/მუცლის ტიპის), მეტაბოლური სინდრომი, ინსულინრეზისტენტობა.
-
სიმპტომები: საწყის ეტაპზე ძირითადად არ არსებობს. მოგვიანებით შეიძლება გამოვლინდეს დაღლილობა, დისკომფორტი ან სიმძიმის შეგრძნება მუცლის მარჯვენა ზედა კვადრანტში.
-
დიაგნოსტიკა: ულტრაბგერითი გამოკვლევა (ექოსკოპია), სისხლის ბიოქიმიური ანალიზები ღვიძლის ფერმენტებზე (ALT, AST), ფიბროსკანირება (Fibroscan).
-
მკურნალობა: მთავარი მიდგომა ცხოვრების წესის შეცვლაა: წონის თანდათანობითი კლება (7-10% 6-12 თვის განმავლობაში), დიეტა (განსაკუთრებით ეფექტურია ხმელთაშუა ზღვის დიეტა) და რეგულარული ფიზიკური აქტივობა.
დროული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობა
მკურნალობის გარეშე, NAFLD შეიძლება გადაიზარდოს ღვიძლის შეუქცევად დაზიანებებში. მდგომარეობის ობიექტურად შესაფასებლად აუცილებელია სამედიცინო პროტოკოლით გათვალისწინებული რუტინული ულტრაბგერითი და ბიოქიმიური კვლევების ჩატარება.
გახსოვდეთ, რომ დაავადების საუკეთესო პრევენცია სწორი კვება, ფიზიკური აქტივობა და წონის კონტროლია.