დემენციის რისკ-ფაქტორები და პრევენციის გზები | ახალი კვლევები - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

დემენციის ახალი რისკ-ფაქტორები და პრევენციის ეფექტური გზები: რას ამბობს უახლესი კვლევები?

ბოლოდროინდელმა მასშტაბურმა კვლევებმა, რომლებიც წამყვან სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნდა, გამოავლინა როგორც დაავადების გაზრდილი რისკის წინამორბედი ნიშნები, ისე მისი პრევენციის მარტივი, ყოველდღიური მეთოდები.

ხანდაზმულთა სისუსტე (ასთენია), როგორც დემენციის წინამორბედი

ჟურნალ Frontiers in Neurology-ში გამოქვეყნებული 13 დაკვირვებითი კვლევის მეტაანალიზის მიხედვით, რომელშიც 835 000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა, ხანდაზმულთა სისუსტე (ასთენია) მნიშვნელოვნად ზრდის დემენციის რისკს.

რა არის ასთენია? ეს არის მდგომარეობა, როდესაც ორგანიზმის საერთო რეზერვი მცირდება. ამ დროს ადამიანს უფრო უჭირს დაავადებებთან და სტრესთან გამკლავება, უვითარდება მუდმივი სისუსტე და დაღლილობა.

ანალიზმა აჩვენა, რომ ამ ტიპის სისუსტის მქონე ადამიანებს, საშუალოდ, დემენციის განვითარების 76%-ით უფრო მაღალი რისკი აქვთ.

არაფიზიკური სისუსტის როლი

საყურადღებოა, რომ მეცნიერების დასკვნით, პრობლემა მხოლოდ ფიზიკური სისუსტით არ შემოიფარგლება. მაღალი რისკი დაფიქსირდა ე.წ. "არაფიზიკური" სისუსტის ნიშნების მქონე ადამიანებშიც, რაც მოიცავს:

  • მეხსიერებისა და ყურადღების დაქვეითებას;

  • სოციალურ იზოლაციას (როდესაც ადამიანი ნაკლებად ურთიერთობს სხვებთან და რჩება სათანადო მხარდაჭერის გარეშე).

ალცჰაიმერის დაავადების შემთხვევაში მონაცემები რისკის შესაძლო ზრდაზე მიუთითებს, თუმცა მტკიცე დასკვნების გასაკეთებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო.

ავტორები ხაზს უსვამენ ხანდაზმული ადამიანების კომპლექსური შეფასების მნიშვნელობას — საყურადღებოა არა მხოლოდ ფიზიკური მდგომარეობა, არამედ კოგნიტური ჯანმრთელობა და სოციალური აქტივობის დონე. ეს მიდგომა რისკ-ჯგუფების ადრეულ იდენტიფიცირებასა და პრევენციული ზომების დროულად დაწყებაში დაგვეხმარება.

დემენციის რისკის შემცირების მარტივი გზები: ვარჯიში და ძილი

პარალელურად, ჟურნალ PLOS One-ში გამოქვეყნებული 69 კვლევის მეტაანალიზმა, რომელშიც 35 წელს გადაცილებული მილიონობით ჯანმრთელი ზრდასრული მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ ჩვენი ყოველდღიური ჩვევები პირდაპირ კავშირშია კოგნიტური დაქვეითების რისკებთან.

კვლევის მთავარი მიგნებები ასეთია:

  • ფიზიკური აქტივობა: რეგულარული ვარჯიში დემენციის რისკს დაახლოებით 25%-ით ამცირებს.

  • მჯდომარე ცხოვრების წესი: ხანგრძლივი ჯდომა (დღეში 8 საათზე მეტი) რისკს 27%-ით ზრდის.

  • ძილის რეჟიმი: ძილის ოპტიმალური ხანგრძლივობა 7-8 საათია. ამ ნორმაზე ხანმოკლე ან, პირიქით, ზედმეტად ხანგრძლივი ძილი რისკის ზრდასთან არის დაკავშირებული.

მართალია, ავტორების თქმით, კვლევა პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს არ ადასტურებს, თუმცა შედეგები ნათლად მიუთითებს, რომ ყოველდღიურ ჩვევებს უდიდესი გავლენა აქვს ტვინის გრძელვადიან ჯანმრთელობაზე. ამ ფაქტორების გააზრება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია დემენციის პრევენციის უფრო ეფექტური სტრატეგიების შესამუშავებლად, განსაკუთრებით იმის ფონზე, რომ დაავადება ათწლეულების განმავლობაში, ფარულად ვითარდება.