ლალი ჩხიკვაძე

ჩვენი წინაპრებისთვის ეს ლოგიკურიც იყო: ზამთრის ცივ თვეებში ხილისა და ბოსტნეულის მარაგი იწურებოდა, გაზაფხულზე კი ორგანიზმი გამოფიტული ხვდებოდა ახალი სეზონის დადგომას.

თუმცა, თანამედროვე სამყაროში „სეზონური ავიტამინოზის“ კონცეფცია მოძველებული მითია. წარმოების, შენახვისა და ტრანსპორტირების უახლესი ტექნოლოგიების წყალობით, სუპერმარკეტების თაროებზე ახალი ხილი და ბოსტნეული წლის ნებისმიერ დროს, უწყვეტად არის ხელმისაწვდომი. მიუხედავად ამისა, პარადოქსია, მაგრამ თანამედროვე ადამიანი ვიტამინების დეფიციტს ბევრად უფრო ხშირად განიცდის. რატომ ხდება ასე?

რაოდენობა ხარისხის ხარჯზე - 50%-ით ნაკლები სარგებელი

მთავარი პრობლემა, რომელსაც დღეს ვაწყდებით, საკვების შემადგენლობის რადიკალური ცვლილებაა. ინტენსიურმა სოფლის მეურნეობამ, ნიადაგის გამოფიტვამ და მოსავლის სტიმულირებამ მიგვიყვანა იქამდე, რომ ხარისხმა ადგილი დაუთმო რაოდენობას.

კვლევები აჩვენებს, რომ თანამედროვე საკვები პროდუქტები — ხილი, ბოსტნეული თუ მარცვლეული — საშუალოდ 50%-ით ნაკლებ სასარგებლო საკვებ ნივთიერებებს შეიცავს, ვიდრე მათი ანალოგები XX საუკუნის შუა პერიოდში. ეს ნიშნავს, რომ მხოლოდ ვიზუალურად მიმზიდველი ვაშლის ან პომიდვრის მირთმევა აღარ არის იმ რაოდენობის მიკროელემენტების მიღების გარანტია, რაც ჩვენს ორგანიზმს სჭირდება.

შედეგად, მედიცინაში გაჩნდა ტერმინი „ფარული შიმშილი“ — მდგომარეობა, როდესაც ადამიანი კალორიებს საკმარისად იღებს, მაგრამ თითქმის მთელი წლის განმავლობაში განიცდის ვიტამინების, მიკროელემენტებისა და უჯერი ცხიმოვანი მჟავების ქრონიკულ დეფიციტს.

როგორ ამოვიცნოთ ნუტრიენტების დეფიციტი?

ვიტამინებისა და მინერალების ნაკლებობა ორგანიზმში უმნიშვნელოვანეს ბიოქიმიურ პროცესებს აფერხებს, რაც პირველ რიგში ჩვენს გარეგნობასა და ენერგიის დონეზე აისახება. მთავარი სიმპტომები, რომლებიც დეფიციტზე მიუთითებს, მოიცავს:

• გარეგნობის გაუარესება: კანი კარგავს ელასტიურობას და ხდება მშრალი, ჩნდება ნაადრევი ნაოჭები. თმა კარგავს ბზინვარებას, იწყებს ცვენას და ფიქსირდება ნაადრევი ჭაღარა.

• ენერგიის ნაკლებობა და დაღლილობა: საგრძნობლად უქვეითდება შრომის უნარი. ადამიანი დილიდანვე გრძნობს დაღლილობას, უჭირს კონცენტრაცია და სწრაფად იფიტება.

• დაქვეითებული იმუნიტეტი: ორგანიზმი კარგავს ვირუსებთან ბრძოლის უნარს, რის გამოც ადამიანი ხშირად ავადდება, ხოლო ჩვეულებრივი რესპირატორული ინფექციები ხშირად მწვავდება და რთულად მიმდინარეობს.

• კუჭ-ნაწლავის პრობლემები: ფერხდება საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ნორმალური მუშაობა, რაც მეტაბოლიზმის შენელებასა და დისკომფორტს იწვევს.

როგორ დავიცვათ თავი? გამოსავალი რაციონშია

იმისათვის, რომ ორგანიზმი წლის ნებისმიერ დროს უზრუნველყოთ აუცილებელი ნივთიერებებით, მნიშვნელოვანია რაციონის გონივრული დაგეგმვა. მხოლოდ საკვების მოცულობის გაზრდა არ კმარა — აქცენტი უნდა გაკეთდეს მის ბიოლოგიურ ღირებულებაზე.

რაციონის გასამდიდრებლად აუცილებლად შეიტანეთ ყოველდღიურ კვებაში:

1. არარაფინირებული, ცივი დაწურვის ზეთები: (მაგალითად: ზეითუნის, სელის, გოგრის თესლის ზეთი) ისინი აუცილებელია უჯერი ცხიმოვანი მჟავების (ომეგა 3, 6, 9) მისაღებად და იმ ცხიმში ხსნადი ვიტამინების (A, D, E, K) ასათვისებლად, რომლებიც ახალგაზრდობასა და ჰორმონალურ ბალანსს უნარჩუნებენ ორგანიზმს.

2. მწვანილი და ბოსტნეული: მუქი მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული (ისპანახი, რუკოლა, ოხრახუში) მდიდარია ფოლიუმის მჟავით, რკინითა და C ვიტამინით.

3. სუპერფუდი — კენკრა: კენკრა ვიტამინებისა და მძლავრი ანტიოქსიდანტების ნამდვილი საწყობია, რომელიც უჯრედებს დაბერებისგან იცავს. განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ ისეთ სახეობებს, როგორებიცაა შავი და წითელი მოცხარი, ქაცვი და მოცვი. მათი მიღება სასარგებლოა როგორც ახალი, ისე გაყინული სახით, რადგან შოკური გაყინვისას კენკრა სასარგებლო თვისებების 90%-ზე მეტს ინარჩუნებს.

დაიმახსოვრეთ: ჯანმრთელობაზე ზრუნვა სეზონური კამპანია არ არის. დაბალანსებული და მრავალფეროვანი კვება თქვენი ორგანიზმის მთავარი ფარია წლის ნებისმიერ დროს.