დემენციის ფარული რისკ-ფაქტორები: ანემია და პოპულარული მედიკამენტები - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

დემენციის ფარული საფრთხეები: როგორ მოქმედებს ანემია და პოპულარული მედიკამენტები ტვინის ჯანმრთელობაზე

როგორც ირკვევა, 60 წელს გადაცილებულ ადამიანებში კოგნიტური დაქვეითების რისკი შესაძლოა არა მხოლოდ გენეტიკას ან ცხოვრების წესს, არამედ სისხლში რკინის ნაკლებობასა და გარკვეული ჯგუფის მედიკამენტების რეგულარულ მიღებას უკავშირდებოდეს.

ანემია - დემენციის არა-აშკარა, მაგრამ მართვადი რისკ-ფაქტორი

შვედმა და იტალიელმა მეცნიერებმა ჟურნალ JAMA Network Open-ში გამოაქვეყნეს მასშტაბური კვლევის შედეგები, რომლის თანახმადაც, ანემიამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაზარდოს დემენციის რისკი ხანდაზმულებში.

როგორ მიმდინარეობდა კვლევა? მკვლევარები დაახლოებით 9 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ 2000-ზე მეტ ადამიანს, რომლებსაც საწყის ეტაპზე დემენციის არანაირი ნიშანი არ აღენიშნებოდათ. პროცესის დაწყებისას მეცნიერებმა გაზომეს მონაწილეების ჰემოგლობინის (ცილა, რომელსაც ორგანიზმში ჟანგბადი გადააქვს) დონე. დაკვირვების პერიოდში დემენცია 362 ადამიანს განუვითარდა.

მთავარი მიგნებები:

  • გაზრდილი რისკი: ანემიის მქონე ადამიანებს დემენციის განვითარების 66%-ით უფრო მაღალი რისკი აღმოაჩნდათ.

  • კავშირი ალცჰაიმერთან: ამ ჯგუფში ასევე მაღალი იყო ალცჰაიმერის დაავადებასთან და ნერვული უჯრედების დაზიანებასთან დაკავშირებული ბიომარკერების სიხშირე.

  • რისკის პიკი: საფრთხე განსაკუთრებით მაღალი იყო იმ პაციენტებში, რომელთა ანემიაც თანხვედრაში იყო სპეციფიკური ცილების (p-tau217, NfL და GFAP) მომატებულ დონესთან.

რატომ ხდება ასე? მეცნიერების განმარტებით, ანემიის დროს ტვინს სათანადო რაოდენობის ჟანგბადი არ მიეწოდება. დროთა განმავლობაში ამ ჟანგბადოვანმა შიმშილმა შესაძლოა უჯრედების დაზიანება და ნეიროდეგენერაციული პროცესების დაჩქარება გამოიწვიოს. თუმცა, ავტორები ხაზს უსვამენ პოზიტიურ დეტალსაც: ანემია პოტენციურად მართვადი და განკურნებადი რისკ-ფაქტორია.

მედიკამენტები, რომლებმაც შესაძლოა ტვინის ჯანმრთელობაზე იმოქმედონ

გარდა ანემიისა, ყურადღების ცენტრში მოექცა ფარმაცევტული პრეპარატებიც. The New York Times (NYT)-ის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, გარკვეული ჯგუფის მედიკამენტების ხანგრძლივმა მოხმარებამ შესაძლოა დემენციის განვითარებას შეუწყოს ხელი.

გამოცემის მიერ გამოვლენილია რამდენიმე კატეგორიის პრეპარატი, რომლებსაც ტვინის ჯანმრთელობაზე შესაძლო უარყოფითი გავლენა აქვთ:

  • ანტიჰისტამინური (ალერგიის) წამლები: ეს პრეპარატები ბლოკავენ ნეიროქიმიური ნივთიერების, აცეტილქოლინის აქტივობას, რომელიც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ყურადღებისა და მეხსიერებისთვის. ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ფარმაციის სკოლის პროფესორის, შელი გრეის თქმით, რისკი განსაკუთრებით იზრდება მათში, ვინც ამ მედიკამენტებს რეგულარულად, წლების განმავლობაში იღებს.

  • ანტიფსიქოზური საშუალებები და ბენზოდიაზეპინები: ფსიქიკური აშლილობების სამკურნალოდ გამოყენებული ეს მედიკამენტები დაკავშირებულია დეგენერაციული დაავადებების გაზრდილ რისკთან. თუმცა, ექიმები ხაზს უსვამენ: თუ ეს პრეპარატები დანიშნულია ისეთი მძიმე მდგომარეობების სამკურნალოდ, როგორიცაა, მაგალითად, შიზოფრენია, მათი მიღების გაგრძელება აუცილებელია, რადგან სარგებელი აღემატება რისკს.

  • პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორები (მაგ: ომეპრაზოლი): კუჭის მჟავიანობის შესამცირებელი პრეპარატების ირგვლივ ჯერ კიდევ ურთიერთგამომრიცხავი მონაცემები არსებობს. ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ ისინი ზრდიან დემენციის რისკს, თუმცა საბოლოო დასკვნებისთვის დამატებითი კვლევებია საჭირო.

მნიშვნელოვანი გაფრთხილება: სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი ჯეფრი ჯოისი და სხვა ექსპერტები მოუწოდებენ პაციენტებს, არ მიიღონ დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებები. ნებისმიერი მედიკამენტის შეწყვეტა ან დოზის ცვლილება უნდა მოხდეს მხოლოდ მკურნალ ექიმთან კონსულტაციის საფუძველზე.