ინსულტის პრევენციის ახალი ერა: ინოვაციური მედიკამენტები და ციტრუსების დამცავი ძალა
თუმცა, ბოლოდროინდელი სამეცნიერო აღმოჩენები, რომლებიც ერთდროულად ფარმაკოლოგიურ ინოვაციებსა და ნუტრიციოლოგიას ეხება, პაციენტებს ახალ იმედს აძლევს. მკვლევარებმა იპოვეს გზა, რათა მნიშვნელოვნად შემცირდეს განმეორებითი ინსულტის რისკი საშიში გვერდითი მოვლენების გარეშე.
ასუნდექსიანი — რევოლუცია სისხლის შედედების მართვაში
ჟურნალში The New England Journal of Medicine (TNEJM) გამოქვეყნებული მასშტაბური კვლევის თანახმად, ახალმა პრეპარატმა, ასუნდექსიანმა, შესაძლოა გარდატეხა შეიტანოს ინსულტის შემდგომ თერაპიაში. მაკმასტერის უნივერსიტეტის მეცნიერების ხელმძღვანელობით ჩატარებულ კვლევაში 12 000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა მსოფლიოს 37 ქვეყნიდან.
ტრადიციული ანტიაგრეგატული პრეპარატები, რომლებსაც რეციდივის პრევენციისთვის იყენებენ, ხშირად ზრდიან შინაგანი სისხლდენის რისკს, რაც მკურნალობის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში გართულებაა. ასუნდექსიანის უნიკალურობა კი იმაში მდგომარეობს, რომ ის ბლოკავს ფაქტორ XIa-ს — ცილას, რომელიც პასუხისმგებელია სისხლის საშიში კოლტების (თრომბების) წარმოქმნაზე, თუმცა ნაკლებად მონაწილეობს სისხლდენის შეჩერების ბუნებრივ პროცესში.
კვლევის შედეგები შთამბეჭდავია:
-
პაციენტებში, რომლებიც ასუნდექსიანს იღებდნენ, ინსულტის რეციდივის მაჩვენებელი 6.2%-მდე შემცირდა (პლაცებოს ჯგუფის 8.4%-თან შედარებით).
-
დაფიქსირდა გულ-სისხლძარღვთა საერთო რისკების, მათ შორის გულის შეტევისა და სიკვდილიანობის, 26%-იანი კლება.
-
რაც მთავარია, პრეპარატს არ გამოუწვევია სისხლდენის რისკის მატება.
ციტრუსები — ბუნებრივი ფარი ტვინის უჯრედებისთვის
მედიკამენტური მკურნალობის პარალელურად, მეცნიერები ყურადღებას ამახვილებენ კვების რაციონზეც. ჟურნალში Journal of Agricultural and Food Chemistry (JAFC) გამოქვეყნებული ნაშრომი ხაზს უსვამს ციტრუსებში (ფორთოხალი, მანდარინი და სხვა) არსებული ნაერთების — ფლავანონების — განსაკუთრებულ როლს.
ანალიზმა აჩვენა, რომ ეს ბუნებრივი ნივთიერებები კომპლექსურად მოქმედებენ იშემიური ინსულტის დროს დაზიანებულ უბნებზე:
-
უჯრედების დაცვა: ისინი ამცირებენ ანთებით პროცესებს და იცავენ ნეირონებს ოქსიდაციური სტრესისგან.
-
ბარიერის შენარჩუნება: ეხმარებიან ჰემატოენცეფალური ბარიერის მთლიანობის შენარჩუნებას, რაც ხელს უშლის ტვინში მავნე ნივთიერებების შეღწევას.
-
რეგენერაცია: ფლავანონები ააქტიურებენ აუტოფაგიას — უჯრედების თვითგაწმენდის პროცესს და სტიმულირებას უკეთებენ ახალი სისხლძარღვების ფორმირებას.
ერთიანი პერსპექტივა
მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ინსულტის წინააღმდეგ ბრძოლა ორმხრივი უნდა იყოს: ერთი მხრივ, მაღალტექნოლოგიური პრეპარატებით, როგორიცაა ასუნდექსიანი, რომელიც სისხლის მიმოქცევას უსაფრთხოდ მართავს, და მეორე მხრივ, ფუნქციური საკვებითა და ნაერთებით, რომლებიც ტვინის უჯრედების მდგრადობას ზრდიან.
მიუხედავად იმისა, რომ ასუნდექსიანი ჯერ კიდევ ტესტირების ფაზაშია და ფართო მოხმარებისთვის დამტკიცებული არ არის, ეს აღმოჩენები ქმნის მყარ საფუძველს ინსულტის უფრო ეფექტური და, რაც მთავარია, უსაფრთხო მკურნალობისთვის.