როგორ ამცირებს ფიზიკური აქტივობა და ძილი დემენციის რისკს? – კვლევა PLOS One - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

გამოვლინდა დემენციის რისკის შემცირების მარტივი გზა

რეგულარული ფიზიკური აქტივობა და საკმარისი ძილი შესაძლოა დაკავშირებული იყოს მომავალში დემენციის განვითარების რისკის შემცირებასთან. ეს არის დასკვნა, რომელიც გააკეთეს მკვლევარებმა, რომლებმაც გააანალიზეს ათობით გრძელვადიანი დაკვირვების მონაცემები. კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალ PLOS One-ში.

მეცნიერებმა ჩაატარეს 69 კვლევის მეტაანალიზი, რომელშიც მონაწილეობდა 35 წელს გადაცილებული მილიონობით ზრდასრული. ყველა კვლევა აკვირდებოდა ჯანმრთელი ადამიანების ჩვევებს და შემდეგ წლების შემდეგ დემენციის შემთხვევები აღრიცხებოდა. ანალიზმა აჩვენა, რომ ცხოვრების წესი შეიძლება მართლაც დაკავშირებული იყოს კოგნიტური დარღვევის რისკთან.

რეგულარული ფიზიკური აქტივობა დაკავშირებული იყო დემენციის რისკის დაახლოებით 25 პროცენტით შემცირებასთან. ამავდროულად, ხანგრძლივი ჯდომა - დღეში რვა საათზე მეტი - დაკავშირებული იყო რისკის 27 პროცენტით გაზრდასთან. ძილმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა: ოპტიმალური ხანგრძლივობა იყო 7-8 საათი, ხოლო უფრო მოკლე ან ხანგრძლივი ძილის ხანგრძლივობა დაკავშირებული იყო რისკის ზრდასთან.

ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ კვლევა არ ადასტურებს პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს. თუმცა, შედეგები მიუთითებს, რომ ყოველდღიურ ჩვევებს, მათ შორის აქტივობის დონეს, ძილის ხანგრძლივობას და უმოძრაო ქცევას, შეიძლება მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდეს ტვინის გრძელვადიან ჯანმრთელობაზე.

მკვლევრები თვლიან, რომ ამ ფაქტორების გაგება ხელს შეუწყობს დემენციის პრევენციის უფრო ეფექტური სტრატეგიების შემუშავებას, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ დაავადება ათწლეულების განმავლობაში ვითარდება.

რატომ არის ეს ჩვევები კრიტიკულად მნიშვნელოვანი?

სპეციალისტები განმარტავენ იმ ბიოლოგიურ მექანიზმებს, რომლებიც ამ კავშირის უკან დგას:

  • ტვინის „თვითგაწმენდა“: ძილის დროს ტვინში აქტიურდება ე.წ. გლიმფატური სისტემა. ის ერთგვარი „ნაგვის გამტანია“, რომელიც ტვინს ტოქსიკური ნარჩენებისგან (მათ შორის ამილოიდური ცილებისგან) წმენდს. სწორედ ამ ცილების დაგროვებაა ალცჰაიმერისა და დემენციის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი.

  • ნეირონების დაცვა: რეგულარული ფიზიკური აქტივობა ასტიმულირებს სპეციალური ცილების (BDNF) გამომუშავებას, რომლებიც ნერვული უჯრედების გადარჩენასა და ახალი კავშირების დამყარებას უწყობს ხელს.

  • „აქტიური უმოძრაობის“ საფრთხე: კვლევა ხაზს უსვამს, რომ ხანგრძლივი ჯდომით გამოწვეულ ზიანს საღამოს ერთჯერადი ვარჯიში ყოველთვის ვერ აბალანსებს. ამიტომ, რეკომენდებულია დღის განმავლობაში მოძრაობის ხშირი, მცირე შესვენებები.