როგორ აღვიდგინოთ ტვინის ფუნქცია ძილის ნაკლებობის შემდეგ და როგორ გავიუმჯობესოთ ძილის ხარისხი
NPP: კოფეინი ნაწილობრივ აღადგენს ძილის ნაკლებობით დაქვეითებულ მეხსიერებას.
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ კოფეინს შეუძლია ძილის ნაკლებობით დაქვეითებული მეხსიერების ნაწილობრივ აღდგენა. ექსპერიმენტულ კვლევაში, მან ხელი შეუწყო ტვინის გარკვეული უბნების ნორმალური ფუნქციის აღდგენას, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან ადამიანების დამახსოვრებასა და ამოცნობაზე. შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Neuropsychopharmacology (NPP).
კვლევა ჩაატარეს სინგაპურის ეროვნული უნივერსიტეტის მკვლევარებმა. მათ ლაბორატორიულ გარემოში ძილის ნაკლებობის სიმულირება მოახდინეს და შემდეგ ერთი კვირის განმავლობაში კვლევის მონაწილეებს კოფეინი მისცეს. ისინი ფოკუსირებულნი იყვნენ ჰიპოკამპზე, კერძოდ, CA2 რეგიონზე, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სოციალური მეხსიერების ფორმირებაში.
აღმოჩნდა, რომ ძილის ნაკლებობა არღვევს სინაფსურ პლასტიურობას - ნეირონების ერთმანეთთან ეფექტური კომუნიკაციის უნარს. ამან გამოიწვია მეხსიერების და ნაცნობი ადამიანების ამოცნობის უნარის დაქვეითება. თუმცა, კოფეინმა ხელი შეუწყო ამ პროცესების აღდგენას: ნეირონებს შორის კავშირები ნორმალურად დაბრუნდა და მეხსიერების დარღვევები გაქრა. მკვლევარები ამ ეფექტს ხსნიან კოფეინის მიერ ადენოზინის რეცეპტორების ბლოკირებით - სიგნალები, რომლებიც გროვდება სიფხიზლის დროს და თრგუნავს ტვინის აქტივობას. უფრო მეტიც, მისი ეფექტი შერჩევითი იყო: მან აღადგინა დაზიანებული ნერვული წრედები ზედმეტი სტიმულაციის გარეშე.
ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ შედეგები არ ნიშნავს, რომ ყავას შეუძლია ჩაანაცვლოს ადეკვატური ძილი. თუმცა, ისინი აჩვენებენ, რომ კოფეინს შეუძლია გავლენა მოახდინოს ძილის დეფიციტით გამოწვეული მეხსიერების დაქვეითების სპეციფიკურ მექანიზმებზე და პოტენციურად შეიძლება გამოყენებულ იქნას კოგნიტური ფუნქციის მხარდასაჭერად.
ძილის ხარისხის გაუმჯობესება შესაძლებელია მედიკამენტების გარეშე
SH: დაძინებამდე ცხელი აბაზანის მიღება ხანდაზმულებს უკეთ ძილში ეხმარება.
იაპონელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ დაძინებამდე ცხელი აბაზანის მიღება ხანდაზმულებს უკეთ ძილში ეხმარება. მათ, ვინც საღამოს აბაზანას იღებდა, უფრო ღრმა ძილი, ღამით ნაკლები გამოღვიძება და ძილის პრობლემების ნაკლები ჩივილი აღენიშნებოდათ. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში Sleep Health (SH).
კვლევაში მონაწილეობდა 2,252 ადამიანი, რომელთა საშუალო ასაკი თითქმის 69 წელი იყო. ანალიზმა აჩვენა, რომ დაძინებამდე აბაზანაში მყოფ ადამიანებს ძილის უფრო მაღალი ეფექტურობა და ღამით უფრო მოკლე სიფხიზლის პერიოდები ჰქონდათ. თუმცა, რეგულარულ შხაპს ასეთი ეფექტი არ ჰქონდა.
ავტორებმა ასევე სცადეს დაედგინათ, რომელი რეჟიმი მუშაობდა საუკეთესოდ. აღმოჩნდა, რომ აბაზანა ყველაზე სასარგებლო იყო, წყალში მცირე ხნით - 18 წუთზე ნაკლები - ყოფნა და წყალი ძალიან ცხელი არ იყო. ეფექტი განსაკუთრებით შესამჩნევი იყო ზამთარში.
აბაზანის მისაღებად საუკეთესო დრო დაძინებამდე დაახლოებით 1-2 საათით ადრეა. მეცნიერები თვლიან, რომ ცხელი აბაზანის შემდეგ სხეული აქტიურად იწყებს სითბოს გამოყოფას, რაც მას ძილის რეჟიმში უფრო ადვილად გადასვლაში ეხმარება.