მეცნიერმა გამოავლინა ფაქტორი, რომელიც შაკიკის განვითარების რისკს 60%-ით ზრდის
შაკიკი ხშირად მემკვიდრეობითია: გენეტიკურმა ფაქტორებმა შეიძლება ახსნას ამ დაავადების განვითარების რისკის 60%-მდე. ეს, ავსტრალიაში, კუინზლენდის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის (QUT) გენეტიკოსმა, დეილ ნიჰოლტმა, BBC News-ს განუცხადა.
მან აღნიშნა, რომ ტყუპებზე ჩატარებული კვლევები შაკიკის ძლიერ მემკვიდრეობით კომპონენტს აჩვენებს. თუ მშობელს ან ბებია-ბაბუას შაკიკით აწუხებდა, ამ ნევროლოგიური აშლილობის განვითარების ალბათობა მნიშვნელოვნად იზრდება.
„საერთო ჯამში, მემკვიდრეობით მიღებული გენები შაკიკით დაავადებული ადამიანების დაახლოებით 30-60%-ს შეადგენს, ხოლო დარჩენილი რისკი განისაზღვრება გარე ფაქტორებით, როგორიცაა ცხოვრების წესი, გარემო და ინდივიდუალური ცხოვრების ისტორია“, - დაასკვნა მეცნიერმა.
2022 წელს QUT-ის გუნდმა გააანალიზა დაახლოებით 100,000 შაკიკით დაავადებული პაციენტის გენეტიკური მონაცემები და შეადარა ისინი დიაგნოზის გარეშე 770,000 ადამიანის დნმ-ს.
შედეგად, გამოვლინდა 123 ე.წ. რისკის ფრაგმენტი - გენეტიკური კოდის მცირე ვარიაციები, რომლებიც სტატისტიკურად ასოცირდება შაკიკთან.
მკვლევრები ამჟამად ატარებენ უფრო ფართო ანალიზს, რომელშიც მონაწილეობს 300,000 პაციენტი და ვარაუდობენ, რომ ასეთი გენეტიკური მარკერების მნიშვნელოვნად მეტი რაოდენობა გამოვლინდება - შესაძლოა ათასობით.
უკვე მიღებული მონაცემები აჩვენებს, რომ შაკიკთან დაკავშირებული ზოგიერთი გენეტიკური ვარიანტი ემთხვევა დეპრესიისა და დიაბეტის მარკერებს და ასევე კორელაციაშია ტვინის გარკვეული სტრუქტურების ზომასთან. ნიჰოლტის თქმით, ერთი და იგივე გენების კლასტერები შეიძლება სხვადასხვა ადამიანში განსხვავებულად გამოვლინდეს, რაც სხვადასხვა დაავადებას იწვევს.
თუმცა, მეცნიერი ხაზს უსვამს, რომ გენეტიკური კავშირების ძიების პროგრესის მიუხედავად, ჯერ არ არის იდენტიფიცირებული კონკრეტული გენები, რომლებიც პირდაპირ შეიძლება გამოყენებულ იქნას შაკიკის ახალი პრეპარატების სამიზნედ.
შაკიკი უბრალოდ თავის ტკივილი არ არის; ეს არის რთული ნევროლოგიური აშლილობა, რომელიც მნიშვნელოვნად ამცირებს ცხოვრების ხარისხს. შაკიკი ვლინდება როგორც პულსირებადი, ცალმხრივი თავის ტკივილის პერიოდული შეტევები, რომელიც გრძელდება 4-72 საათის განმავლობაში მოზრდილებში და 2-72 საათის განმავლობაში ბავშვებში. ტიპური სიმპტომებია: ტკივილის ცალმხრივი ლოკალიზაცია, პულსირებადი ხასიათი, საშუალოდან მძიმემდე ინტენსივობა, გაუარესება ნორმალური ფიზიკური აქტივობის დროს და მგრძნობელობა სინათლისა და ხმაურის მიმართ.
ადამიანებში შაკიკზე გავლენას ახდენს მრავალი ფაქტორი - მემკვიდრეობა, ძილი, სტრესი, ჰორმონალური ცვლილებები და ცხოვრების წესი. თუმცა, ზოგადი დასკვნა შეიძლება ჩამოყალიბდეს შემდეგნაირად: ადრეულ ანთებით ზემოქმედებას აქვს ნეიროიმუნური მექანიზმების რეგულირების პოტენციალი ისე, რომ ტკივილის სისტემა უფრო მგრძნობიარე გახდეს.