საფაღარათო საშუალებების ხანგრძლივი გამოყენების მოულოდნელი საფრთხე გამოვლინდა
საფაღარათო საშუალებები ყაბზობასთან ბრძოლის ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი საშუალებაა. ისინი ადვილად იყიდება ურეცეპტოდ და ბევრი ადამიანისთვის, განსაკუთრებით ხანდაზმულებისთვის, ისინი ყოველდღიური ცხოვრების რეგულარულ ნაწილად იქცა. თუმცა, საფაღარათო საშუალებების ხანგრძლივ გამოყენებას მრავალი არასასურველი შედეგი ახლავს თან, „ზარმაცი ნაწლავებიდან“ გულისა და ნერვული სისტემის სერიოზულ გართულებებამდე. მეცნიერებმა ახსნეს, თუ რომელია ამ შიშებიდან გამართლებული და რომელი არა, რასაც იტყობინება The Conversation.
არსებობს საფაღარათო საშუალებების ხუთი ძირითადი ტიპი. ესენია ბოჭკოზე დაფუძნებული მოცულობითი აგენტები, ოსმოსური საფაღარათო საშუალებები, განავლის დამარბილებლები, მასტიმულირებელი საფაღარათო საშუალებები და ლუბრიკანტები. ისინი სხვადასხვაგვარად მოქმედებენ, ნაწლავის შიგთავსის მოცულობის გაზრდიდან ნაწლავის კუნთების შეკუმშვის სტიმულირებამდე.
მედიკამენტების გამოყენებამდე ექიმები გვირჩევენ, დავიწყოთ არამედიკამენტოზური ზომებით: საკვები ბოჭკოების მიღების გაზრდა, მეტი წყლის დალევა და ფიზიკური აქტივობის გაზრდა. თუ ეს არ დაგეხმარებათ, ჩვეულებრივ, რეკომენდებულია „უფრო ნაზი“ ვარიანტებით - ბოჭკოვანით ან განავლის დამარბილებლებით - დაწყება.
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შიში ის არის, რომ საფაღარათო საშუალებების რეგულარული გამოყენება, სავარაუდოდ, ნაწლავებს დამოუკიდებლად ფუნქციონირების შეუძლებელს ხდის.
ეს მითი 1960-იან წლებში გაჩნდა პაციენტის ერთი შემთხვევის შემდეგ, რომელიც 40 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იღებდა მასტიმულირებელ საფაღარათო საშუალებებს.
თუმცა, სამეცნიერო პუბლიკაციების შემდგომმა ფართომასშტაბიანმა მიმოხილვებმა ეს ჰიპოთეზა არ დაადასტურა. ათობით კვლევის ანალიზმა აჩვენა, რომ მასტიმულირებელი საფაღარათო საშუალებების ხანგრძლივი გამოყენებისას ნაწლავის დაზიანების სანდო მტკიცებულება არ არსებობს.
ძირითადი რისკები არ არის დაკავშირებული სამედიცინო გამოყენებასთან, არამედ საფაღარათო საშუალებების ბოროტად გამოყენებასთან - მაგალითად, წონის დაკლებისთვის. ასეთ შემთხვევებში, ყველაზე გავრცელებული გვერდითი მოვლენაა ქრონიკული დიარეა, რომელსაც თან ახლავს მუცლის ტკივილი, გულისრევა და წონის დაკლება.
ელექტროლიტური დისბალანსი განსაკუთრებით საშიშია. ორგანიზმი კალიუმს კარგავს განავლით და მისმა დეფიციტმა შეიძლება გამოიწვიოს კუნთების სისუსტე, გულის არარეგულარული რიტმი და, მძიმე შემთხვევებში, გულის გაჩერება.
დიდ ბრიტანეთში ჩატარებულმა ფართომასშტაბიანმა ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა ასევე აღმოაჩინა კავშირი საფაღარათო საშუალებების რეგულარულ გამოყენებასა და დეპრესიისა და დემენციის გაზრდილ რისკს შორის. ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზია მათი გავლენა ე.წ. „ნაწლავ-მიკრობიოტა-ტვინის ღერძზე“.
გარდა ამისა, საფაღარათო საშუალებების ბოროტად გამოყენება ხშირია კვებითი აშლილობის დროს. ასეთ შემთხვევებში, სპეციალისტები ხაზს უსვამენ არა მხოლოდ მედიკამენტების მიღების კორექტირების, არამედ ყოვლისმომცველი ფსიქიატრიული დახმარების აუცილებლობასაც.
„საფაღარათო საშუალებები არ არის უვნებელი დანამატი, არამედ ის წამალია. ნებისმიერი წამლის მსგავსად, მათაც სჭირდებათ გონივრული და გაცნობიერებული გამოყენება“, - ხაზგასმით აღნიშნეს ექიმებმა.