მეცნიერებმა აღმოაჩინეს მარტივი საიდუმლო რთული მიზნების მისაღწევად
ადამიანები, რომლებსაც შეუძლიათ ემოციების კონტროლი და გადაწყვეტილად მოქმედება, გაცილებით უფრო მეტად აღწევენ რთულ მიზნებს, ვიდრე ისინი, ვინც მიდრეკილნი არიან ყოყმანისა და საქმის გადადებისკენ. ეს არის დასკვნა, რომელიც გააკეთეს გერმანიის ტრირის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგებმა. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში Motivation and Emotion (ME).
მეცნიერები ეყრდნობოდნენ პიროვნების სისტემებს შორის ურთიერთქმედების თეორიას, რომელიც ამტკიცებს, რომ მიზნის წარმატებული მიღწევა ნაკლებად არის დამოკიდებული მოტივაციაზე ან დროზე, ვიდრე შინაგანი მდგომარეობის მართვის უნარზე. ე.წ. „მოქმედებაზე ორიენტირებული“ ადამიანები უფრო ადვილად გადადიან დაგეგმვიდან მოქმედებაზე, განსაკუთრებით სტრესულ სიტუაციებში. მათი საპირისპიროა „მდგომარეობაზე ორიენტირებული“, რომლებიც მიდრეკილნი არიან ჩაფიქრებისა და ეჭვებისკენ.
ამ თეორიის შესამოწმებლად, ავტორებმა კარლა ვალდენმაიერმა და ნიკოლა ბაუმანმა ჩაატარეს ოთხკვირიანი კვლევა, რომელშიც მონაწილეობდა 199 მონაწილე, ძირითადად სტუდენტები (საშუალო ასაკი 22 წელი). თითოეულმა მონაწილემ აირჩია ექვსი პირადი მიზანი, შეაფასა მათი სირთულე და ერთი თვის შემდეგ გამოაქვეყნა მიღწევის შესახებ ინფორმაცია.
შედეგებმა აჩვენა, რომ რაც უფრო რთულია მიზანი, მით უფრო დაბალია მისი მიღწევის ალბათობა. თუმცა, ეს ურთიერთობა უფრო სუსტი იყო „მოქმედებაზე ორიენტირებულ“ მონაწილეებში: ისინი უფრო მეტად ასრულებდნენ რთულ დავალებებსაც კი. ამასობაში, „მდგომარეობაზე ორიენტირებულ“ მონაწილეებს შორის წარმატება მკვეთრად შემცირდა, რადგან მიზნები უფრო რთული გახდა. მარტივი დავალებების შემთხვევაში, ჯგუფებს შორის პრაქტიკულად არანაირი განსხვავება არ იყო.
„ვინ ადის ევერესტზე? ეს ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად რთულად აღიქვამს ადამიანი მიზანს. „მოქმედებაზე ორიენტირებული“ მონაწილეებისთვის ეს კიდევ ერთი გამოწვევაა; „მერყევი“ მონაწილეებისთვის კი - დაბრკოლება“, - აღნიშნეს კვლევის ავტორებმა.
მკვლევრებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ მთავარი ფაქტორი ემოციური თვითრეგულირებაა: სიმშვიდის შენარჩუნების უნარი, როდესაც საქმეები გეგმის მიხედვით არ მიდის და ანალიზიდან მოქმედებაზე სწრაფად გადასვლის უნარი.
4 ფსიქოლოგიური ხრიკი, რომელიც აუცილებლად დაგეხმარებათ თქვენი მიზნების მიღწევაში
მოტივაცია რთული რამ არის, მაგრამ კარგი ამბავი ის არის, რომ ის ძრავას ჰგავს, რომლის რეგულირებაც შესაძლებელია. და თუ სწორად გააკეთებთ, ის უკეთესად იმუშავებს!
1. ფოკუსირება მოახდინეთ პროცესზე და არა შედეგზე
როგორც წესი, მიზნების დასახვისას, ჩვენ ვფიქრობთ იმაზე, რისი მიღწევაც გვინდა. მაგალითად, 9 კილოგრამის დაკლება, მარათონის სირბილი, სამსახურში დაწინაურება.
ეს ძალიან კონკრეტული მიზნებია. მაგრამ კვლევები აჩვენებს, რომ უფრო ეფექტურია იფიქროთ არა თავად მიღწევაზე, არამედ იმ ახალ უნარებზე ან ცოდნაზე, რომელთა მიღებაც გსურთ მიზნის მიღწევის პროცესში. მაგალითად, 9 კილოგრამის დაკლების მიზნის დასახვის ნაცვლად, განიხილეთ თქვენი კვების ცოდნის გაუმჯობესება, რაც უფრო კონკრეტული და მიღწევადი ჩანს.
2. დარწმუნდით, რომ თქვენი მიზანი შეესაბამება თქვენს ღირებულებებს
როგორ წყვეტთ, რისკენ ისწრაფვით? ხომ არ გაძლევს შთაგონებას მეგობრების ან თქვენს ცხოვრებაში ავტორიტეტული ფიგურის მაგალითი? ეს მნიშვნელოვანია, რადგან თქვენი მიზნების წყარო დიდ გავლენას ახდენს მათ მიღწევაზე. ერთ-ერთი ასეთი წყარო თქვენივე ღირებულებებია.
ღირებულებები არ არის იგივე, რაც მიზნები. წარმოიდგინეთ, რომ ოკეანეში ნავით მიცურავთ. მიზნები ჰორიზონტზე მდებარე კუნძულებს ჰგავს, რომელთაკენაც მიცურავთ. ღირებულებები პოლარული ვარსკვლავის მსგავსია, რომელიც სწორი მიმართულებით მიგითითებთ.
მაგალითად, ზოგიერთი ადამიანისთვის სოციალური კავშირები მთავარი ღირებულებაა. მათთვის კარგი მიზანი შეიძლება იყოს ახალი აქტივობების დაუფლება, რომელთა გაკეთებაც ძველ მეგობრებთან ერთად შეუძლიათ, ამ პროცესში კი ახლის შექმნა. ან სხვა ადამიანებისთვის ბუნებასთან კავშირი ცხოვრების ძირითადი ღირებულებაა, ამიტომ მათი მიზანი შეიძლება იყოს ბაღის გაშენება ან საკემპინგო აღჭურვილობის დაზოგვა.
3. სწორად ჩამოაყალიბეთ და დაისახეთ თქვენი მიზანი - ეს უნდა იყოს გამოწვევა და არა საფრთხე
თუ თქვენი მიზანი შიშზეა დაფუძნებული, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მიაღწიოთ მას, ვიდრე თუ ის გამოწვევაზეა დაფუძნებული.
• მუქარა: სწავლაში მეტი ძალისხმევა უნდა ჩავდო, თორემ სემესტრი ჩამივარდება.
• გამოწვევა: ისეთი სტუდენტის სტატუსის მისაღწევად, როგორიც მინდა ვიყო, ახალი სასწავლო რუტინა უნდა შევიმუშაო.
• მუქარა: სამსახურიდან გათავისუფლების თავიდან ასაცილებლად, ახალ უფროსთან როგორ უნდა მოვიქცე.
• გამოწვევა: ახალი კომუნიკაციის უნარების შესწავლით უფროსთან ჯანსაღი ურთიერთობის დამყარება მინდა.
განსხვავებას ხედავთ? მუქარაზე დაფუძნებული მიზნები საშიშად და იმედგაცრუებულად ჟღერს. თუმცა, გამოწვევაზე დაფუძნებული მიზნები უფრო გამამხნევებელია; ისინი მომავლის მიმართულებას გვაძლევენ.
4. ვინმესთან კონტრაქტი დადეთ
ზოგჯერ მცირე სოციალური ზეწოლაც კი დაგვეხმარება სასურველის მიღწევაში. მაგალითად, თუ თქვენი მიზნები მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს გააცანით ან სოციალურ მედიაში გამოაქვეყნეთ, ახლა გყავთ ადამიანები, რომლებიც თქვენს პროგრესს გააკონტროლებენ.
თუმცა, შეგიძლიათ კიდევ უფრო შორს წახვიდეთ და ვინმესთან სოციალური კონტრაქტი დადოთ - რეალური, რომელშიც გაწერილი იქნება თქვენი ვალდებულებები, ვადები და როგორ გაზომავთ თქვენს პროგრესს.