რატომ გრძელდება ფილტვების დაზიანება COVID-19-ის შემდეგ?
COVID-19 იწვევს ძლიერ ანთებით პასუხს ორგანიზმში, განსაკუთრებით ფილტვებში. ამ ანთებას შეუძლია ფილტვის ქსოვილის დაზიანება და ნაწიბუროვანი ქსოვილის (ფიბროზის) წარმოქმნა. უფრო მეტიც, ეს ანთება აგრძელებს ფილტვების დაზიანებას სიმპტომების გაქრობის შემდეგაც.
SARS-CoV-2 ვირუსი, რომელიც იწვევს COVID-19-ს, პირდაპირ აზიანებს ალვეოლებს - ფილტვებში არსებულ პატარა საჰაერო პარკებს, სადაც ხდება აირების გაცვლა. ამ დაზიანებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ფიბროზის განვითარებას. ფილტვის ქსოვილის დაზიანების საპასუხოდ, ორგანიზმმა შეიძლება დაიწყოს კოლაგენის და უჯრედგარე მატრიქსის სხვა კომპონენტების ჭარბი წარმოება. ეს იწვევს ფილტვის ქსოვილის გასქელებას და გამაგრებას, რაც დამახასიათებელია ფიბროზისთვის.
COVID-19-ის მწვავე სიმპტომების გაქრობის შემდეგაც კი, ანთებითი პროცესი შეიძლება გაგრძელდეს, რაც ხელს უწყობს ფილტვის ქსოვილის შემდგომ დაზიანებას და ფიბროზის განვითარებას.
მძიმე პნევმონიამ შეიძლება გამოიწვიოს ფილტვის სტრუქტურების მექანიკური დაზიანება, განსაკუთრებით იმ შემთხვევებში, როდესაც პაციენტს სჭირდება მექანიკური ვენტილაცია. თუმცა, ბევრ პაციენტში, მძიმე დაზიანების შემთხვევაშიც კი, ფილტვები ავლენენ აღდგენის შესანიშნავ უნარს (ე.წ. „რეზორბცია“). ანთება თანდათან ჩაცხრება და დაზიანებული ქსოვილის ნაწილი შეიძლება ნორმალურ მდგომარეობაში დაბრუნდეს. საბოლოო ჯამში, COVID-19-ის მძიმე შემთხვევის შემდეგ, ფიბროზის ალბათობა მაღალია, მაგრამ არა 100%. დროული მკურნალობა და რეაბილიტაცია მნიშვნელოვან როლს ასრულებს შედეგის განსაზღვრაში.
როგორ შევიმოწმოთ ფილტვების ჯანმრთელობის მდგომარეობა
ქოშინი და ხველა შესაძლებელია ფილტვების დაავადებებზე მიგვანიშნებდეს.
ჯანმრთელობის პრობლემების დამოუკიდებლად იდენტიფიცირება კიბეებზე ასვლა-ჩასვლით შეგიძლიათ. ადამიანები ხშირად თავს ჯანმრთელად თვლიან მაშინაც კი, თუ მესამე სართულზე ერთხელ მაინც გაჩერების გარეშე ვერ ადიან. ისინი ექიმს მხოლოდ მაშინ მიმართავენ, როდესაც მეორე სართულზე, ან უარეს შემთხვევაში, პირველზე გაჩერება უწევთ. თუმცა, ამ ეტაპზე, სამწუხაროდ, დიაგნოზი ხშირად დაგვიანებით ისმება და მკურნალობაც შესაძლებელია ბოლომდე ეფექტური არ აღმოჩნდეს.
ფილტვის პათოლოგიების, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების ან ჭარბი წონის არმქონე ადამიანს ადვილად უნდა შეეძლოს მეხუთე ან თუნდაც მეშვიდე სართულზე გაჩერების გარეშე ასვლა.
სუნთქვის უკმარისობა ასევე ფილტვების პრობლემებზე მიუთითებს. თუ ადამიანი ყოველდღიური საქმიანობის დროს სუნთქვის უკმარისობას გრძნობს, ეს შეიძლება სამედიცინო მდგომარეობის არსებობაზე მიუთითებდეს. გარდა ამისა, მუდმივი ნახველიანი ხველა, რომელიც ხშირად დილით აღინიშნება, შეიძლება პათოლოგიის ნიშანი იყოს.