უძილობა დემენციის რისკს 40%-ით ზრდის - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

გამოვლენილია ჩვევა, რომელიც დემენციის რისკს 40%-ით ზრდის - სიახლეები დემენციის შესახებ

ამერიკელმა მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ ქრონიკული უძილობა დაკავშირებულია ტვინში ცვლილებებთან, რომლებიც აჩქარებს კოგნიტური დარღვევისა და დემენციის განვითარებას, იტყობინება პორტალი The Conversation.

ამ დასკვნამდე მივიდნენ მაიოს კლინიკის სპეციალისტები, რომლებიც ხუთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში აკვირდებოდნენ 50 წელს გადაცილებულ 2750 ადამიანს. მონაწილეებს ყოველწლიურად მეხსიერებისა და აზროვნების ტესტები უტარდებოდათ, ზოგიერთს კი მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია და პოზიტრონ-ემისიური ტომოგრაფია. მკვლევარები აკვირდებოდნენ ტვინის მომავალი პრობლემების ორ ძირითად მარკერს: ამილოიდური ფოლაქების დაგროვებას და ე.წ. თეთრი ნივთიერების ჰიპერინტენსივობას, ტვინის ღრმა სტრუქტურებში დაზიანების მცირე უბნებს.

სამედიცინო ჩანაწერების თანახმად, მონაწილეთა 16%-ს ქრონიკული უძილობა ჰქონდა - მინიმუმ ორი დიაგნოზი დასმული იყო სულ მცირე ერთი თვის ინტერვალით. ამ პირებს მეხსიერებისა და აზროვნების უნარების უფრო სწრაფი დაქვეითება აღენიშნებოდათ და 40%-ით უფრო მეტად ჰქონდათ მსუბუქი კოგნიტური დარღვევის ან დემენციის განვითარების ალბათობა.

უძილობისა და ძილის ხანგრძლივობის შემცირების კომბინაცია განსაკუთრებით საშიში აღმოჩნდა. ამ პაციენტებმა, კვლევის დასაწყისშივე, ოთხი წლით უფროსი ასაკის ადამიანებისთვის დამახასიათებელი კოგნიტური დონე აჩვენეს და როგორც ამილოიდის, ასევე თეთრი ნივთიერების დაზიანების მომატებული დონე ჰქონდათ.

საინტერესოა, რომ უძილობის მქონე პირებს, რომლებსაც ჩვეულებრივზე მეტხანს ეძინათ, თეთრი ნივთიერების საშუალოზე დაბალი დაზიანება ჰქონდათ, შესაძლოა ძილის ნაწილობრივი აღდგენის გამო.

მკვლევარებმა კვლევის მონაწილეების მიერ მიღებული საძილე აბებიდან არც სარგებელი და არც ზიანი არ აღმოაჩინეს. ახალი მედიკამენტების, როგორიცაა ორექსინის ბლოკატორები, მონაცემები ამჟამად შემოიფარგლება მოკლევადიანი კვლევებით.

ქრონიკული უძილობა არ არის მარტივი მდგომარეობა. ის აჩქარებს ამილოიდის დაგროვებას, აუარესებს თავის ტვინის სისხლძარღვების ჯანმრთელობას და აჩქარებს კოგნიტურ დაქვეითებას, განსაკუთრებით გენეტიკური მიდრეკილების მქონე პირებში. მეცნიერებმა ძილი ტვინის დაცვის ერთ-ერთ მთავარ მოდიფიცირებად ფაქტორად დაასახელეს. თუმცა, შეუძლია თუ არა ძილის ინტერვენციებს დემენციის ეფექტურად პრევენცია - და სიცოცხლის რომელ ეტაპზე უნდა იქნას გამოყენებული - გრძელვადიანი კვლევებით უნდა დადგინდეს.

ოთხი წლის ბიჭს დემენციის დიაგნოზი დაუსვეს

People-ის ცნობით, დიდ ბრიტანეთში, ოთხი წლის ბიჭს, სახელად ტეიტს, ბავშვობის დემენციის იშვიათი ფორმა, სანფილიპოს სინდრომი, დაუდგინდა.

ექიმებს თავდაპირველად ეგონათ, რომ ბავშვს აუტიზმი ორი წლის ასაკში ჰქონდა. 2024 წლის მარტში, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიით ტეიტის ტვინში ისეთი უბნები გამოვლინდა, რომლებიც დემენციის განვითარებაზე მიუთითებს. შემდგომმა ტესტირება საბოლოო დიაგნოზის დასმაში დაეხმარა ექიმებს.

სანფილიპოს სინდრომი არის დაავადება, რომელიც აზიანებს ნერვულ სისტემას და იწვევს კოგნიტურ, ქცევით და ფიზიოლოგიურ სიმპტომებს, რაც ნაადრევ სიკვდილს იწვევს. სინდრომის გამომწვევი მიზეზი ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში პათოლოგიური მეტაბოლური პროდუქტების დაგროვებაა.

სანფილიპოს სინდრომის განკურნება შეუძლებელია; მკურნალობა სიმპტომურია. კოგნიტური დარღვევის გარდა, პაციენტებს პრობლემები აქვთ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტთან, ყურებთან, ყელთან და ცხვირთან დაკავშირებით.

ტეიტს A ტიპის სინდრომის დიაგნოზი დაუსვეს, რომლის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 11-დან 19 წლამდეა. მისი დედა, ტემი მაკდეიდი, იმედოვნებს, რომ ექსპერიმენტული მკურნალობა დაავადების პროგრესირების შენელებას შეუწყობს ხელს. ის ოცნებობს, რომ მისმა ბიჭმა რაც შეიძლება დიდხანს შეინარჩუნოს მოძრაობისა და საკვების ღეჭვის უნარი.

აშშ-ში ნებრასკაში, ტვინის გარეშე დაბადებულმა ალექს სიმპსონმა ცოტა ხნის წინ აღნიშნა 20 წლის იუბილე. ექიმები ფიქრობდნენ, რომ ის ოთხ წლამდე ვერ იცოცხლებდა. მას აქვს ჰიდრონენცეფალია (თავის ტვინის თანდაყოლილი ანომალია, რომელიც ხასიათდება თავის ტვინის ნახევარსფეროების სრული ან თითქმის სრული არარსებობით).

  • „ტექნიკურად, მას აქვს ნათხემი, რომელიც ჩემი ნეკა თითის ნახევარი ზომისაა“, - განმარტავს მისი მამა, შონ სიმპსონი. მისი მშობლები, შონ და ლორენა სიმპსონები, ქალიშვილის ხანგრძლივ სიცოცხლეს სიყვარულს მიაწერენ. ალექს სიმპსონს არ აქვს მხედველობა და სმენა, მაგრამ მისი მშობლები დარწმუნებულები არიან, რომ ის მათ ყოფნას გრძნობს.