პეპტიდები კოსმეტოლოგიაში - რატომ არის ასეთი პოპულარული?
მარკეტოლოგები გვპირდებიან, რომ ეს „ჭკვიანი მოლეკულები“ ჩაანაცვლებს როგორც კოლაგენს, ასევე ბოტოქსს: ისინი აახალგაზრდავებენ, აღადგენენ და ულტრაიისფერი სხივებისგანაც კი იცავენ.
პეპტიდები ამინომჟავების მოკლე ჯაჭვებია, ცილის საშენი ბლოკები. თუ ჩვენს კანს შენობად წარმოვიდგენთ, კოლაგენი აგურია, ხოლო პეპტიდები - მშენებლები. ისინი თავისთავად არაფერს აშენებენ, მაგრამ, ფიგურალურად რომ ვთქვათ, შეუძლიათ უჯრედებს უბრძანონ: „გამოიმუშავეთ მეტი კოლაგენი!“, „დააცხვრეთ ანთება!“, „შეახორცეთ ჭრილობა!“
პეპტიდები კოსმეტოლოგიაში პოპულარულია მათი აშკარა მრავალფეროვნებისა და ფიზიოლოგიური სარგებლის გამო. რეტინოლისგან განსხვავებით, რომელიც ხშირად იწვევს გაღიზიანებას, ან ბოტულინის ტოქსინისგან, რომელიც კუნთების პარალიზებას ახდენს, პეპტიდები საკმაოდ ნაზად მოქმედებენ.
კოსმეტოლოგიაში პეპტიდების გამოყენების ორი ძირითადი გზა არსებობს: ადგილობრივი გამოყენების პროდუქტები (კრემები, შრატები) და ინექციები.
სასიგნალო, ნეიროტრანსმიტერის და მატრიცული პეპტიდები: რა ტიპის პეპტიდები არსებობს
დღეს სილამაზის ინდუსტრიის მიერ შემოთავაზებული თითქმის ყველა პეპტიდი შეიძლება დაიყოს სამ ტიპად: სასიგნალო პეპტიდები (მაგალითად, სპილენძის პეპტიდი GHK-Cu და მისი ანალოგები). ესენი არიან პეპტიდური თერაპიის „ვეტერანები“. ისინი ასტიმულირებენ კოლაგენისა და ელასტინის სინთეზს და ასევე აქვთ ჭრილობების შეხორცების ეფექტი. თუმცა, არსებობს ერთი ნაკლი: კრემებში გამოყენებისას მათი ეფექტურობა ხშირად ნულს უახლოვდება, რადგან პეპტიდის მოლეკულა უბრალოდ არ აღწევს რქოვანა გარსში.
- ნეიროტრანსმიტერი პეპტიდები (არგირელინი, მატრიცილი). მათ უწოდებენ „ბოტოქსს ქილაში“. ისინი ბლოკავენ ნერვული იმპულსების გადაცემას კუნთებში, რითაც ასწორებენ მიმიკურ ნაოჭებს. მართლაც, რეგულარული გამოყენებით მათ შეუძლიათ ოდნავ შეამცირონ ნაოჭები. მაგრამ ეფექტი შეუდარებელია ბოტულინის ტოქსინის ინექციებთან: ის გაცილებით ნაკლებად გამოხატულია.
- მატრიცული პეპტიდები. ახალი თაობა, რომელიციმეორებსდაზიანებული კოლაგენის ფრაგმენტებს, ატყუებს კანს და აფიქრებინებს, რომ მას აღდგენა სჭირდება.
რამდენად ეფექტურია ისინი: რას ამბობს მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მედიცინა
და სწორედ აქ ხდება ყველაფერი საინტერესო. თუ გვერდზე გადავდებთ მარკეტინგულ დაპირებებს და გადავხედავთ კვლევას, სურათი სულაც არ გახდება ვარდისფერი.
დიახ, მცირე კვლევები და ინ ვიტრო ტესტები აჩვენებს, რომ პეპტიდებს შეუძლიათ ფიბრობლასტების სტიმულირება. მაგალითად, ზოგიერთმა ბიოაქტიურმა პეპტიდმა აჩვენა კანის ტექსტურის გაუმჯობესება. თუმცა, ეს ყველაფერი მცირე ნიმუშის კვლევებია (20-70 ადამიანი), რომლებიც ხშირად მწარმოებლების მიერ არის დაფინანსებული.
პეპტიდებისთვის უბრალოდ არ არსებობს ათასობით მონაწილის მქონე დიდი, რანდომიზებული, კონტროლირებადი კვლევები, რომლებიც წლების განმავლობაში გრძელდება.
ჩვენ არ ვხედავთ პეპტიდებს ასაკთან დაკავშირებული ცვლილებების სამკურნალო საერთაშორისო სახელმძღვანელო მითითებებში (რეტინოლის ან ლაზერული მკურნალობისგან განსხვავებით), რადგან პროტოკოლებში ჩართვა მოითხოვს მეტაანალიზის მონაცემებს, რომლებიც ჯერ არ არსებობს.
კოსმეტოლოგია ძალიან სუბიექტურია. როდესაც ადამიანი ძვირადღირებულ პეპტიდურ კოქტეილს იკეთებს და სარკეში „ბრწყინვალებას“ ხედავს, დარწმუნებით ვერ ვიტყვით, რომ ეს არ არის გამოწვეული ინექციებით გამოწვეული შეშუპებით ან უბრალოდ ფსიქოლოგიური სიახლის ეფექტით. პლაცებო-კონტროლირებადი კვლევები (სადაც ერთ ჯგუფს პეპტიდებს უკეთებენ, მეორეს კი - ფიზიოლოგიურ ხსნარს) ძალიან ცოტაა და ისინი ხშირად პეპტიდებს არ ემხრობიან.
ამჟამად, ჩვენ არ გვაქვს ურყევი მტკიცებულება იმისა, რომ პეპტიდები კანს უფრო ეფექტურად აახალგაზრდავებს, ვიდრე კარგი დამატენიანებელი კერამიდებით მდიდარი და მზისგან დამცავი კრემი. ეს თერაპიული ესთეტიკის სფეროა და არა მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მედიცინა ამ სიტყვის მკაცრი გაგებით. ჩვენ ვიცით, რომ მათ შეუძლიათ მუშაობა (მექანიზმი ნათელია), მაგრამ არ დაგვიმტკიცებია, რომ ისინი აშკარად უკეთესები არიან, ვიდრე პლაცებო.
უსაფრთხოების საკითხები
და აქ მნიშვნელოვანია კრემებისა და ინექციების გარჩევა. პეპტიდების შემცველი კრემები შედარებით უსაფრთხოდ ითვლება, თუმცა ალერგიის ან ინდივიდუალური აუტანლობის რისკი თეორიულად შესაძლებელია.
პეპტიდური ინექციები სერიოზული ჩარევაა. და აქ, სწორედ ის რისკები იკვეთება, რომლების შესახებ სარეკლამო ბროშურები დუმს.
მთავარი რისკი უჯრედების ზრდისა და გაყოფის სტიმულირებაა.
პეპტიდები ბიოლოგიურად აქტიური რეგულატორები არიან.
პეპტიდური ინექციები აბსოლუტურად აკრძალულია იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც ანამნეზში აქვთ ონკოლოგიური დაავადება ან ეჭვი აქვთ მასზე.
თუ ორგანიზმში არის მიძინებული კიბოს უჯრედი ან კიბო ძალიან ადრეულ სტადიაზეა, „ზრდისა და გამრავლების“ სიგნალი შეიძლება ფატალური იყოს.
მნიშვნელოვანია ასევე დაბალი ხარისხის ნედლეულის რისკები.
გრძელვადიანი რისკები არ არის შესწავლილი.
ჩვენ არ ვიცით, რა შედეგები მოჰყვება ფიბრობლასტების პეპტიდებით ქრონიკულად სტიმულირებას 10-20 წლის განმავლობაში. ამოწურავს თუ არა ეს მათ რესურსებს? გამოიწვევს თუ არა ფიბროზს? ამ თემაზე ჯერ არ არსებობს კვლევები.
რა დასკვნების გამოტანა შეიძლება?
პეპტიდური კრემები შეიძლება ჩაითვალოს ძვირადღირებულ მკურნალობად დაუმტკიცებელი, მაგრამ ბიოლოგიურად დასაშვები ეფექტურობით. ისინი არ მოგაყენებენ ზიანს, თუ არ გაქვთ ალერგია და შეიძლება მსუბუქი დამატენიანებელი ეფექტი აღმოაჩნდეს. თუმცა, მათგან სასწაულების მოლოდინი და დადასტურებული მეთოდების (რეტინოლი, მზისგან დამცავი საშუალებები) პეპტიდების სასარგებლოდ მიტოვება ირაციონალურია.
პეპტიდური ინექციები სერიოზული სამედიცინო საშუალებაა. ისინი საჭიროებენ წინასწარ დიაგნოსტიკას (კიბოს სკრინინგი), ტარდება მკაცრად ჩვენებების მიხედვით და მხოლოდ სერტიფიცირებული პრეპარატებით კლინიკის პირობებში. ყველა სხვა შემთხვევაში, ისინი პირდაპირ საფრთხეს უქმნიან ჯანმრთელობას.
ტექნოლოგია შეიძლება განვითარდეს, როდესაც მასშტაბური, დამოუკიდებელი კვლევები დაადასტურებს მის გრძელვადიან უსაფრთხოებას და ეფექტურობას.