ხერხემლისა და ზურგის ტვინის ტრავმები - მკურნალი.გე

რუბრიკები

ოჯახის მკურნალის ანონსი

მარტი 2019

კითხვა-პასუხი

ხერხემლისა და ზურგის ტვინის ტრავმები

ხერხემლისა და ზურგის ტვინის ტრავმები

მართალია, ხერხემლისა და ზურგის ტვინის დაზიანება არცთუ ისე ხშირია (მათ წილად მოდის ტრავმების საერთო რაოდენობის 1-4%), მაგრამ სიმძიმე და ინვალიდიზაციის მაღალი მაჩვენებელი ამ სახის ტრავმებს ყველაზე მძიმე და სოციალურად მნიშვნელოვან დაზიანებათა რიცხვში აქცევს. ხერხემლის ტრავმების, მათი მკურნალობისა და რეაბილიტაციის შესახებ გვესაუბრება კლინიკური მედიცინის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ნეიროქირურგიული განყოფილების ექიმი, მედიცინის დოქტორი, ნეიროქირურგი ლევან თოფურიძე.

- ბატონო ლევან, მოკლედ, ორიოდე სიტყვით აგვიწერეთ ხერხემლის ფუნქცია.
- ხერხემალი ორგანიზმის საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის ერთ-ერთი ძირითადი ნაწილია. გარდა იმისა, რომ საყრდენ ფუნქციას ასრულებს, ის მნიშვნელოვანია იმითაც, რომ მის

არხში გადის ზურგის ტვინი და მისგან გამომავალი სპინალური ნერვები, რომლებიც განაგებენ მთელი სხეულის ინერვაციას თავის ქვემოთ, კისრიდან დაწყებული, კიდურებით დამთავრებული. გარდა ამისა, ხერხემლის უმნიშვნელოვანესი ფუნქციაა ისიც, რომ მისი არხის ძვლოვანი კედლები ზურგის ტვინს იცავს.


- ახლა კი საუბრის ძირითად თემას დავუბრუნდეთ. ხერხემლის რა და რა

სახის ტრავმები არსებობს?
- ხერხემლის ტრავმების კლასიფიკაცია მრავალი ნიშნის მიხედვით შეიძლება: ლოკალიზაციის დონის, ტრავმის მექანიზმის, დაზიანების ხარისხის, სიმძიმის მიხედვით და სხვა. ხერხემალს რთული კონსტრუქცია აქვს. ის მალებისგან შედგება, მაგრამ ეს არ არის მხოლოდ ერთმანეთზე დაწყობილი მალების ერთობლიობა; ჯერ ერთი, თვით მალებში განირჩევა უამრავი ანატომიური სტრუქტურა - სხეული, სასახსრე მორჩი, განივი და წვეტიანი მორჩები, რკალი. გარდა ძვლოვანი სტრუქტურისა, არსებობს ხერხემლის ხრტილოვანი, იოგოვანი, მყესოვანი აპარატი. ის მოიცავს მალათაშუა დისკოებს, წინა და უკანა გასწვრივ იოგებს, ყვითელ იოგებს, წვეტთაშორის იოგებს და სხვა. ტრავმის დროს შეიძლება ყველა ეს სტრუქტურა დაზიანდეს - ან იზოლირებულად, ან ერთად. დაზიანების ადგილის მიხედვით შეიძლება გამოვყოთ ხერხემლის კისრის ნაწილის, გულმკერდისა და გავა-წელის მიდამოს ტრავმები. ეს უკანასკნელი, გავა-წელის მიდამო, შეიძლება გავაერთიანოთ. ძალიან მნიშვნელოვანია ის საკითხიც, ზიანდება თუ არა ხერხემლის ტრავმის დროს ზურგის ტვინი და მისგან გამომავალი სპინალური ნერვები. ხერხემლის ტრავმის დროს, წესისამებრ, ხერხემლის არხში გამავალი ნერვული სტრუქტურებიც ზიანდება. შესაძლოა მათი ნაწილობრივი დაზიანებაც. უფრო მეტიც - არის ისეთი შემთხვევები, როცა ხერხემალი დაზიანებულია, მაგრამ ზურგის ტვინი და ნერვები უვნებელი რჩება. არის კიდევ ერთი ვარიანტი, თუმცა ის ძალზე იშვიათია: გარეგნულად ხერხემალს არავითარი სერიოზული ტრავმა, არავითარი ამოვარდნილობა არ ეტყობა, მაგრამ ზურგის ტვინი მაინც დაზიანებულია. საზოგადოდ კი ხერხემლის ძლიერ ტრავმებს, როგორც წესი, თან ახლავს ზურგის ტვინის დაზიანებაც.


- რა იწვევს ხერხემლის დაზიანებას?
- ხერხემლის დაზიანებას ძლიერი ზემოქმედება იწვევს. ორი ყველაზე გავრცელებული მიზეზია სიმაღლიდან ჩამოვარდნა და ავტოავარია. საკმაოდ ხშირია ეგრეთ წოდებული მყვინთავის ტრავმაც. ამ უკანასკნელს ხშირად ცალკე გამოყოფენ. იგი წყალში ჩახტომის, ყვინთვის დროს ვითარდება ფსკერზე ან წყალქვეშ მცურავ საგანზე თავით დაცემის, დარტყმის დროს.


- მოდით, აქვე პირველი დახმარების შესახებაც გკითხავთ: როგორ ამოვიცნოთ ხერხემლის ტრავმა და როგორ მოვიქცეთ, თუ ხერხემლის ტრავმას ვეჭვობთ?
- ეს მეტად მნიშვნელოვანი საკითხია, რომლის ცოდნაზეც ხშირად დამოკიდებულია ადამიანის სიცოცხლე. გარეგნულად, ზედაპირული დათვალიერებით იმის გამოცნობა, აქვს თუ არა ადამიანს ხერხემლის ან ზურგის ტვინის ტრავმა, ხშირად იოლი არ არის.  მაგრამ მაინც აუცილებელია იმ ელემენტარული წესების ცოდნა, რომელთა დახმარებითაც დაშავებულს პირველი დახმარება უნდა გაეწიოს. ნებისმიერ შემთხვევაში, როცა ხერხემლის დაზიანებას ვეჭვობთ, დაშავებული ზურგზე უნდა დავაწვინოთ, ოღონდ აუცილებლად მყარ ზედაპირზე. ტრანსპორტირება უნდა მოხდეს ძალიან ფრთხილად. მის გადაბრუნებაში, იმისთვის, რომ ხერხემალი რომელიმე სეგმენტში არ მოიხაროს, უნდა მონაწილეობდეს რამდენიმე კაცი. თუ სავარაუდოა კისრის ტრავმა, დაშავებულს ნანგრევებიდან ან ნაავარიები მანქანიდან გამოყვანამდე აუცილებლად უნდა გაუკეთდეს საფიქსაციო საყელო. მკვეთრად გამოთრევაც არ შეიძლება - ეს ძალიან ფრთხილად, რამდენიმე ადამიანის დახმარებით უნდა გაკეთდეს. როდესაც ხერხემლის ტრავმას ვეჭვობთ, უნდა მოვერიდოთ დაშავებულის წამოსმას, ფეხზე წამოყენებას, ის აუცილებლად უნდა იწვეს. არსებობს სიმპტომები, რომელთა მიხედვითაც შეიძლება ხერხემლის დაზიანება ვივარაუდოთ. ასეთია, მაგალითად, კიდურების სისუსტე, ერთ ან რამდენიმე კიდურში მოძრაობის უნარის შეზღუდვა, დაბუჟება. ზემოთ მოყვანილი უბრალო წესების გაუთვალისწინებლობას ხშირად მძიმე შედეგები მოჰყოლია და პირიქით, მათი ცოდნა და საჭიროებისამებრ გამოყენება ადამიანს ბევრ საფრთხეს აცილებს თავიდან.



გააკეთეთ კომენტარი
თარიღი : 23-04-2017
მზევინარ გივიაშვილი
ავტოკატასტროფის შედეგად მაქვს დაზიანებული ხერხემალი.მაქვს რენდგენოლოგიური დიაგნოსტიკა.დასკვნა.მადეფორმირებული სპონდილოზი 2- 3 სტადია. L-3. L-5.მალთაშუა დისკოს ოსტეოქონდროზი, მე 2 სტადია.ასევე დასკვნა. მარცხენამხრივი მადეფორმირებელი გონართროზი, მე -2 და მე -3 სტადია.ასევე დასკვნა. მადეფორმირებული სპონდილოზი მე 2 და მე3 სტადია,L-3 L-5 მალთაშუა დისკოს ოსტეოქონდროზი, მე 3 სტადია. მიჭირს სიარული, და გთხოვთ მომწეროთ რით შემიძლია ვიმკურნალო რათა ეს ტკივილები მოვირჩინო.ასაკით ვარ 69 წლის .გმადლობთ წინასწარ.
თარიღი : 28-12-2016
jaba
xerxemlis tvinis dajejilobas tu aqvs axdgenis funqcia tusheizleba axdges drota ganmavlobashi
თარიღი : 10-07-2016
ირმა ირემაძე
30 წლის წინ მოვყევი ავარიაში და მივიღე ქალატვინის დახურული ტრავმა,შერყევა,დაჟეჟილობა ტვინის,გაელმება,ღეროს გამრუდება,ლავიწის ძვალის მოტეხილობა,მენჯის ძვალზე მაქვს გაკეთებული ოპერაცია,მეხსიერება დავკარგე,ეხლაც არ მახსოვს რა როგორ მოხდა,მიჭირდა ხალხის ცნობა ხანდახან,მაქვს აღებული ხერხემლიდან სითხე და გამოირიცხა ზურგის ტვინის დაზიანება,ამ ბოლო დროს გამიუარესდა მხედველობა,ერთ თვალში ილევა ნერვები და ვხედავ გაორებულად,ძალიან მაწუხებს სახსრები,ტკივილი დამეწყო ჯერ მენჯის ძვლიდა,განსაკუთრებით დილით,მაწუხებს კისრის არეში ტკივილი,თითქოს შესიებული მაქვს ისეთი შეგრძნება მაქვს.შეიძლება თუ არა აააააასაკის მატებასთან ერთად გამირთულდეს ამხელა ტრამვის მერე მდგომარეობა და რა უნდა გავაკეთე მისი შესუსტებისთვის
თარიღი : 29-10-2015
ფიქრია ბალარჯიშვილი
გამარჯობა,5 წლის წინ ჩამოვვარდი ხიდან და გამიტყდა ხერხემლის პირველი მალა და მივიღე ზურგის ტვინის მცირე დაჟეჟილობა.გავიკეთე ოპერაცია.მაგრამ დამრჩა ერთი პრობლემა,განავლის შეუკავებლობა.მოგვარებადია თუ არა ეს პრობლემა??
თარიღი : 10-10-2014
სოფო ხომასურიძე
გამარჯობა! ერთი წლის და 3 თვის წინ ტრავმის შედეგად მივიღე გულმკერდის მე-3 მალის მოტეხილობა, (ასე მითხრეს ტრავმატოლოგებმა მაგნიტურ რეზონანსული გამოკვლევის შედეგად)ამ გამოკვლევაზე არ ჩანდა ზურგის ტვინის არანაირი დაზიანება. დამენიშნა 4 კვირა მყარ ზედაპირზე გაუნძრევლად წოლა. (რაც შევასრულე). ახლა წოლის დროს ვგრძნობ მარჯვენა ხელის მე-5 და მე-4 თითებში ძალაგამოცლილობას,(ოგონდ არა დაბუჟებას), რამდენად შეიძლება იყოს ეს სიმპტომი ტრავმის შედეგი? და თუ ეს ტრავმის შედეგია რამდენად არსებობს შანსი რომ უფრო გაუარესდეს არსებული მდგომარეობა? წინასწარ გმადლობთ.
რეკომენდებული პროდუქტები
ნერვული ქსოვილის სიჯანსაღისთვის-90აბი
ფასი: 66.9
სახსრებისა და კუნთებისთვის -75მლ. ტუბი
ფასი: 41.9
დიეტოლოგია
ზოგჯერ ისე ხდება, რომ არაერთი დიეტის დაცვის მიუხედავად ადამიანები წონის დაკლებას ვერ ახერხებენ. ამას
ადამიანები, რომლებიც სწრაფად ჭამენ, უფრო მეტს იწონიან მათთან შედარებით, ვინც უპირატესობას ნელა მირთმევას
მწვანე ჩაისა და სტაფილოში არსებულ ნაერთებს ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების შეჩერების უნარი გააჩნია.
კატეგორიის სხვა სტატიები
მოტეხილობის, განსაკუთრებით ხერხემლის, შეხორცება ზოგჯერ ძალიან რთული ხდება. ამგვარი ტრავმისას
მოტეხილობის, განსაკუთრებით ხერხემლის, შეხორცება ზოგჯერ ძალიან რთული ხდება. ამგვარი ტრავმისას
თანამედროვე მედიცინის მნიშვნელოვანი მიღწევების მიუხედავად, კიდურების მოტეხილობა სერიოზულ პრობლემად რჩება, რადგან, როგორც მოგეხსენებათ, უმნიშვნელო მოტეხილობებსაც კი რამდენიმეკვირიანი თაბაშირის ნახვევი მოსდევს, სერიოზული მოტეხილობები კი ხშირად პაციენტთა დაინვალიდებით სრულდება. 
ხალხური მედიცინა მოტეხილობისა და ნაღრძობის დასაფიქსირებლად კვერცხის ცილისგან მომზადებულ საფენს გვთავაზობს.
სტატისტიკურად, ზამთარში ტრავმის ძირითადი მიზეზი ბანალური სიჩქარეა. ბევრი უბრალოდ ვერ ამჩნევს თოვლით დაფარულ ყინულს, ეცემა და შავდება. შედარებით გავრცელებული ტრავმაა კიდურის მოტეხილობა, რაც იმის შედეგია, რომ დაცემისას ადამიანი ინსტინქტურად ხელს წინ სწევს და მთელი ტანით ეცემა მასზე. უხერხულად დადგმული ფეხი კი წვივის არეში ტყდება. ქალებთან ამას ხელს უწყობს მაღალქუსლიანი ფეხსაცმელი. ხანდაზმული ადამიანები მეტწილად სხეულის ასაკობრივი თავისებურებების - მომატებული სიმყიფის, იოგებისა და კუნთური კარკასის ნაკლები ელასტიკურობის გამო შავდებიან. მათ ხშირად აღენიშნებათ ხერხემლისა და ბარძაყის ყელის მოტეხილობა. ხანდაზმულ ასაკში მცირე ტრავმამაც კი შეიძლება მოტეხილობა გამოიწვიოს. ასიდან 95 შემთხვევაში დაშავებული ქალია. ზოგიერთი შინაგანი და გარეგანი ფაქტორის შეცვლით ზამთრის ტრავმების თავიდან აცილება შესაძლებელია. თუ გარეგან ფაქტორებზე ზემოქმედება ჩვენს ძალებს აღემატება, შინაგანი ფაქტორების შეცვლა უმეტესობისთვის ხელმისაწვდომია. საკმარისია, დავიცვათ უსაფრთხო ცხოვრებისა და საგზაო მოძრაობის წესები.

ზამთარს ბავშვების ჟრიამულთან, “იისფერ თოვლსა” და რომანტიკასთან ერთად უსიამოვნებებიც ახლავს თან. თოვლიან და ყინვიან ამინდში ხშირია ტრავმები - როგორც სხეულის საერთო გადაცივება, ისე მისი ცალკეული ნაწილების მოყინვა, ყინულზე დაცემით გამოწვეული მოტეხილობა, დაჟეჟილობა თუ ამოვარდნილობა. გთავაზობთ ამ ტრავმათა მოკლე დახასიათებას, აგრეთვე - რჩევებსა და პირველი დახმარების წესებს, რომლებიც ცალკეულ შემთხვევებში გამოგადგებათ.

დაფნის ფოთოლს უძველესი დროიდან იყენებენ ხალხურ მედიცინაში, რადგან მას კულინარიულის გარდა, სამკურნალო დანიშნულებაც აქვს.
გინდათ, თქვენს სამზარეულოში ჭურჭელი ახალივით გამოიყურებოდეს?
არ არსებობს ადამიანი, რომელსაც ერთხელ მაინც არ განუცდია თავის ტკივილი. ეს უკანასკნელი აქვეითებს
გვესაუბრება ექიმ-რეანიმატოლოგი ნინო გრიშაშვილი. - ქალბატონო ნინო, რა არის მოწამვლა, რა ნიშნებით შეიძლება