ართრიტი თუ ართროზი? მთავარი განსხვავებები, სიმპტომები და მკურნალობა - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

რა განსხვავებაა ართრიტსა და ართროზს შორის: ამ მდგომარეობების ძირითადი სიმპტომები

ართრიტი და ართროზი შესაძლოა მსგავსი სიმპტომებით გამოვლინდეს, თუმცა ისინი სხვადასხვა მექანიზმით ვითარდება და მკურნალობისადმი განსხვავებულ მიდგომას საჭიროებს. განვიხილოთ, როგორ ამოვიცნოთ ისინი ადრეულ სტადიაზე და რატომ არის მნიშვნელოვანი, რომ ეს დიაგნოზები ერთმანეთში არ აგვერიოს.

მთავარი განსხვავებები მექანიზმსა და გამომწვევ მიზეზებში

  • ართრიტი: ამ დროს მთავარი მიზეზი ანთებაა. სხვადასხვა ფაქტორის გამო (იმუნური სისტემის რეაქცია, ინფექცია ან მეტაბოლური დარღვევები), სახსარში ანთებითი პროცესი ვითარდება. ეს იწვევს ტკივილს, შეშუპებასა და მოძრაობის შეზღუდვას. თუ ანთება ხანგრძლივად უკონტროლო რჩება, ის ხრტილის, იოგებისა და ძვლის დაზიანებას იწყებს.

  • ართროზი (ოსტეოართრიტი): სრულიად განსხვავებულად ვითარდება. ამ შემთხვევაში ანთება პირველადი მიზეზი არ არის; მთავარი პრობლემა სასახსრე ხრტილის თანდათანობითი ცვეთაა. დროთა განმავლობაში, მისი ზედაპირი თხელდება და სიგლუვეს კარგავს. ძვლები ერთმანეთთან უფრო მჭიდროდ იწყებს ხახუნს, რაც ზღუდავს მოძრაობას, იწვევს ტკივილს და, საბოლოოდ, სახსრის ფორმას ცვლის.

სახსარი შეგვიძლია მოძრავი ნაწილების მქონე მექანიზმად განვიხილოთ. ართრიტის დროს, ამ მექანიზმში მუდმივი ანთების კერა ჩნდება, რაც მის ნორმალურ ფუნქციონირებას უშლის ხელს. ართროზის დროს კი, ნაწილები თანდათან ცვდება წლების განმავლობაში განცდილი სტრესის, ტრავმის ან ასაკობრივი ცვლილებების გამო.

გამომწვევი მიზეზებიც განსხვავებულია:

  • ართრიტი ხშირად ვითარდება ინფექციების, აუტოიმუნური და მეტაბოლური დარღვევების ან მძიმე ვირუსული დაავადებების ფონზე.

  • ართროზი უფრო მეტად ასოცირდება ასაკთან, ჭარბ წონასთან, სახსრებზე რეგულარულ დატვირთვასთან, ტრავმის შედეგებსა თუ კიდურების სტრუქტურის თანდაყოლილ ანომალიებთან.

მიუხედავად ამისა, ეს ორი დაავადება შეიძლება თანაარსებობდეს. მაგალითად, ართრიტის დროს მიმდინარე ხანგრძლივმა ანთებამ შესაძლოა სასახსრე ხრტილის განადგურება დააჩქაროს და ართროზის განვითარებას შეუწყოს ხელი.

განსხვავება სიმპტომებში

მიუხედავად იმისა, რომ ორივე დაავადებას სახსრების ტკივილი ახასიათებს, ადრეულ სტადიაზე პაციენტის შეგრძნებები, როგორც წესი, განსხვავებულია.

მახასიათებელი ართრიტი ართროზი
სიმპტომების დაწყება მოულოდნელად, მწვავედ. თანდათანობით, ეტაპობრივად.
ტკივილის ხასიათი ვლინდება მოსვენების დროსაც, ხშირად ძლიერდება ღამით ან გამთენიისას. ჩნდება დატვირთვის (სიარული, კიბეზე ასვლა) შემდეგ. დასვენებისას ქრება.
შებოჭილობა დილის გამოხატული შებოჭილობა, რომელიც 1 საათზე მეტხანს გრძელდება. დილის შებოჭილობა ხანმოკლეა, ჩვეულებრივ 10-20 წუთში გაივლის.
სახსრის იერსახე შესამჩნევი შეშუპება, სიწითლე, მიმდებარე ქსოვილთან შედარებით ცხელია. შეშუპება იშვიათია; უფრო დამახასიათებელია ხრაშუნი და წლების განმავლობაში განვითარებული დეფორმაცია.
ზოგადი მდგომარეობა შეიძლება ახლდეს სიცხე, სისუსტე, დაღლილობა. ზოგადი სიმპტომები (სიცხე, სისუსტე) არ ახასიათებს.

განსხვავებები მკურნალობაში

მსგავსი სიმპტომების მიუხედავად, ამ მდგომარეობების მკურნალობა სხვადასხვა პრინციპს ეფუძნება. ის, რაც ართრიტის დროს გვეხმარება, შესაძლოა უშედეგო აღმოჩნდეს ართროზის დროს და პირიქით.

ართრიტის მკურნალობის თავისებურებები

მთავარი მიზანი ანთების შეჩერებაა. თუ დაავადება აუტოიმუნური ხასიათისაა, გამოიყენება იმუნური სისტემის დამთრგუნველი პრეპარატები.

  • არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (ასაპ): ტკივილის, შეშუპებისა და ანთების შესამცირებლად.

  • გლუკოკორტიკოსტეროიდები: მძიმე ანთების დროს.

  • დაავადების მამოდიფიცირებელი ანტირევმატული პრეპარატები: რევმატოიდული ართრიტისა და სხვა აუტოიმუნური ფორმების პროგრესირების შესანელებლად.

  • ანტიბიოტიკები: ინფექციური წარმოშობის ართრიტის დროს.

  • სპეციფიკური თერაპია: მაგალითად, პოდაგრული ართრიტისას ინიშნება პრეპარატები, რომლებიც შარდმჟავას მეტაბოლიზმს აწესრიგებს.

  • ფიზიოთერაპია: ანთების ჩაცხრობის შემდეგ, მოძრაობის დიაპაზონის აღსადგენად.

ართროზის მკურნალობის თავისებურებები

მართალია, ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები აქაც გამოიყენება ტკივილის გასაყუჩებლად, მაგრამ ძირითადი აქცენტი სახსარზე დატვირთვის შემცირებასა და ცვეთის პროცესის შენელებაზე კეთდება.

  • წონის კონტროლი: მცირედით წონის დაკლებაც კი საგრძნობლად ამცირებს დატვირთვას მუხლისა და ბარძაყის სახსრებზე.

  • ფიზიკური თერაპია და აქტივობა: სპეციფიკური ვარჯიშები აძლიერებს კუნთოვან კორსეტს. სიარული, ცურვა და ველოსიპედით სეირნობა მობილობის შენარჩუნებას უწყობს ხელს.

  • ქონდროპროტექტორები: მედიკამენტები, რომლებიც ხრტილის მდგომარეობას აუმჯობესებს.

  • ადგილობრივი საშუალებები: გელები და მალამოები დისკომფორტის შესამცირებლად.

  • ჰიალურონის მჟავის პრეპარატები: სახსარშიდა ინექციები, ზედაპირის სრიალის გასაუმჯობესებლად.

  • ორთოპედიული საშუალებები: ორთოზები, სახვევები და ღაბაშები, დატვირთვის სწორად გადასანაწილებლად.

  • სახსრის ენდოპროთეზირება (ჩანაცვლება): განიხილება მხოლოდ ხრტილის მძიმე დაზიანებისას, როდესაც სახსარმა ფუნქცია თითქმის დაკარგა და კონსერვატიული მკურნალობა უშედეგოა.

შეიძლება თუ არა მათი სრულად განკურნება?

სრულად განკურნება ნაკლებად სავარაუდოა. თუმცა, ართრიტის ზოგიერთი ფორმის დროს შესაძლებელია ხანგრძლივი რემისიის მიღწევა, როდესაც ანთება პრაქტიკულად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს.

რაც შეეხება ართროზს, ის ქრონიკული, დეგენერაციული დაავადებაა, ამიტომ თანამედროვე მედიცინას დაზიანებული ხრტილის სრულად აღდგენა არ შეუძლია. მიუხედავად ამისა, დროულ და სწორ მკურნალობას შეუძლია მნიშვნელოვნად შეამციროს ტკივილი, შეინარჩუნოს სახსრის ფუნქცია და გადაავადოს ქირურგიული ჩარევის საჭიროება.