ეპილეფსია: შიშის დაძლევა და ცოდნა, რომელიც იცავს
„უსაფრთხოა თუ არა მისი სკოლაში გაშვება?“, „შეძლებს თუ არა სპორტზე სიარულს?“, „რატომ დაემართა ეს ჩემს შვილს?“. პირველი, რაც უნდა გავაკეთოთ, არის ის, რომ შიში ცოდნით შევცვალოთ.
რა ხდება ტვინში? (მარტივად ახსნილი)
წარმოიდგინეთ, რომ ტვინი არის დიდი ელექტრონული ქსელი. ეპილეფსიური შეტევა ჰგავს „მოკლე ჩართვას“ ამ ქსელში – ეს არის ელექტრონული იმპულსების მოულოდნელი და ჭარბი განმუხტვა. როგორც კი ეს „ქარიშხალი“ გადაივლის, ტვინი ისევ ჩვეულ რეჟიმს უბრუნდება.
დავამსხვრიოთ მავნე მითები
სტიგმა ხშირად დაავადებაზე მეტად სტკენს ბავშვს. ამიტომ, ყველამ უნდა ვიცოდეთ:
- მითი: „ეპილეფსია ფსიქიკური დაავადებაა“. – ტყუილია! ეს არის ნევროლოგიური მდგომარეობა. ბევრი გენიოსი (მაგალითად, იულიუს კეისარი ან ნაპოლეონი) ეპილეფსიით ცხოვრობდა.
- მითი: „შეტევის დროს ბავშვს ენა გადაეყლაპება“. – შეუძლებელია! ენა კუნთია და მისი გადაყლაპვა ფიზიკურად შეუძლებელია. არასოდეს ჩაუდოთ ბავშვს პირში რაიმე საგანი შეტევისას.
პირველადი დახმარება: იყავით მისი მშვიდი მცველი
თუ თქვენი შვილის გვერდით ხართ შეტევის დროს, თქვენი სიმშვიდე მისი საუკეთესო წამალია.
- დააწვინეთ გვერდზე: ეს ყველაზე მნიშვნელოვანია სასუნთქი გზების გასათავისუფლებლად.
- დაუდეთ რბილი რამ თავქვე: დაიცავით მისი თავი ტრავმისგან.
- დაინიშნეთ დრო: თუ შეტევა 5 წუთზე მეტხანს გრძელდება, აუცილებლად გამოიძახეთ სასწრაფო.
- უბრალოდ იყავით გვერდით: შეტევის შემდეგ ბავშვი შეიძლება იყოს დაბნეული ან შეშინებული. ჩაეხუტეთ და უთხარით, რომ ყველაფერი კარგადაა.
სკოლა და სოციუმი: ნუ დამალავთ!
ბევრი მშობელი დიაგნოზს მალავს, რათა ბავშვი არ „გარიყონ“. სინამდვილეში, პირიქით უნდა მოვიქცეთ:
- მასწავლებლის ინფორმირება: მან უნდა იცოდეს, როგორ მართოს შეტევა, რომ არ აჰყვეს პანიკას და სხვა ბავშვებიც არ შეაშინოს.
- თვითშეფასების ამაღლება: აუხსენით ბავშვს, რომ მისი ტვინი ზოგჯერ უბრალოდ „გადაიტვირთება“ და ეს მას ცუდს ან სუსტს არ ხდის.
პრაქტიკული რჩევები ყოველდღიურობისთვის
- ძილის რეჟიმი: გამოუძინებლობა შეტევის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი პროვოკატორია. ეცადეთ, ბავშვს ყოველთვის ეძინოს საკმარისად.
- მედიკამენტების დისციპლინა: წამლის მიღება უნდა იყოს ისეთივე რუტინა, როგორც კბილების გახეხვა – არცერთი გამოტოვებული დოზა!
- ეკრანის დრო: ზოგიერთი ბავშვისთვის მოციმციმე შუქი (ფოტოჩამკეტი ეპილეფსია) შეიძლება გამაღიზიანებელი იყოს. აკონტროლეთ ვიდეო თამაშების დრო.
ნუგეში: ცხოვრება გრძელდება!
ეპილეფსიით დაავადებული ბავშვები დადიან ცურვაზე (მეთვალყურეობის ქვეშ), სწავლობენ უცხო ენებს, ხდებიან არტისტები და მეცნიერები. თანამედროვე მედიკამენტებით შემთხვევათა 70-80%-ში შეტევების სრული კონტროლია შესაძლებელი.
თქვენი შვილი ისევ ის პატარაა, რომელიც გუშინ იყო – თავისი ოცნებებითა და სიცილით. ეპილეფსია მხოლოდ მისი ცხოვრების ერთი პატარა დეტალია და არა მთელი მისი სამყარო.
მოამზადა კახაბერ კენკიშვილმა