თხილეული - გულისა და მეტაბოლიზმის დამცველი აღმოჩნდა, ციტრუსი კი ღვიძლის დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლის იარაღად იქცა
აღმოჩნდა, რომ თხილს შეუძლია მნიშვნელოვნად შეუწყოს ხელი გულისა და მეტაბოლიზმის მუშაობას. ჟურნალ „Nutrients“-ში გამოქვეყნებულმა მიმოხილვამ შეაჯამა ბოლო 25 წლის განმავლობაში ჩატარებული 52 კვლევის შედეგი და აჩვენა, რომ ჩვეულებრივი საჭმლის თხილით ჩანაცვლება აუმჯობესებს დიეტის ხარისხს და ლიპიდურ პროფილს წონის მნიშვნელოვანი მატების გარეშე.
პეკანი მდიდარია უჯერი ცხიმებით, ბოჭკოებით, მინერალებით და პოლიფენოლებით (მათ შორის ელაგიტანინებით და პროანტოციანიდინებით), ასევე ტოკოფეროლებითა და ფიტოსტეროლებით. კლინიკური კვლევები აჩვენებს, რომ დღეში 30-70 გრამი პეკანის დამატება ზოგადად ამცირებს საერთო და „ცუდ“ ქოლესტერინს და ტრიგლიცერიდებს, ასევე აუმჯობესებს „ჯანსაღი“ დიეტის ქულას ჯანსაღი კვების ინდექსში. კონტროლირებად კვლევებში სხეულის წონის ცვლილებები მინიმალური დარჩა, ზოგიერთმა კვლევამ კი დააფიქსირა დანაყრების გაზრდილი შეგრძნება და მადის ჰორმონების ცვლილებები.
თუმცა, პეკანის გავლენა გლუკოზის დონეზე, ინსულინის მგრძნობელობაზე, სისხლძარღვთა ფუნქციასა და ანთებაზე კვლევების მიხედვით განსხვავდება: ზოგი გაუმჯობესებაზე მიუთითებს, ზოგი კი ნეიტრალურ ეფექტზე. პეკანის კოგნიტურ ფუნქციასა და ნაწლავის მიკრობიოტაზე შესაძლო ზემოქმედების საწყისი შედეგები ჯერ კიდევ ჩნდება, ამიტომ ავტორები უფრო ხანგრძლივი, უფრო მკაცრად კონტროლირებადი კვლევების ჩატარებას ითხოვენ.
ავტორები თვლიან, რომ პეკანი შეიძლება იყოს ჯანსაღი დიეტის სასარგებლო კომპონენტი, ძირითადად ლიპიდურ პროფილებსა და საერთო კვებით ხარისხზე მისი გავლენის გამო. თუმცა, ეს არ არის „სასწაულმოქმედი საკვები“: თხილი საუკეთესოდ მუშაობს დაბალანსებული დიეტისა და ცხოვრების წესის ნაწილად.
ადრე იყო გავრცელებული ინფორმაცია, რომ შემწვარი უმარილო არაქისის რეგულარული მოხმარება აუმჯობესებს ცერებრალურ სისხლის მიმოქცევას და კოგნიტურ ფუნქციას ხანდაზმულებში.
ციტრუსი ღვიძლის დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლის იარაღად იქცა
მაგნა გრეჩიას უნივერსიტეტის მკვლევარების თქმით, ბერგამოტის პოლიფენოლები შეიძლება დაეხმაროს ღვიძლს ჭარბი ცხიმისა და მეტაბოლური დარღვევების დაძლევაში.
მეტაბოლურად ასოცირებული ღვიძლის დაავადების (MASLD) მქონე თაგვებზე ჩატარებულ ექსპერიმენტში, რომელიც გამოწვეულია მაღალკალორიული საჭმლის დიდი რაოდენობით მიღებით, ბერგამოტის ექსტრაქტის დამატებამ მნიშვნელოვნად შეამცირა ღვიძლის ცხიმოვანი ინფილტრაცია, სისხლში გლუკოზისა და ტრიგლიცერიდების დონე. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალ „Nutrients“-ში.
მეცნიერები თაგვებს 15 კვირის განმავლობაში მაღალკალორიული „ადამიანური“ დიეტით კვებავდნენ, რაც ტკბილეულითა და ცხიმიანი საკვებით მდიდარი დიეტის სიმულირებას ახდენდა. ზოგიერთ ცხოველს სასმელ წყალში ასევე მიეცათ ბერგამოტის პოლიფენოლის ფრაქცია (BPF). დანამატის გარეშე მყოფ ცხოველებს ღვიძლის მძიმე ცხიმოვანი დაავადება განუვითარდათ: ორგანოების წონა და ცხიმის შემცველობა გაორმაგდა, ხოლო ტრიგლიცერიდების, გლუკოზისა და ქოლესტერინის დონეც გაიზარდა. BPF-ის დროს ღვიძლი შემსუბუქდა, უჯრედებში ცხიმის საერთო შემცველობა და ლიპიდური ჩანართების ფართობი მნიშვნელოვნად შემცირდა, ხოლო სისხლში ტრიგლიცერიდებისა და გლუკოზის დონე შემცირდა.
ქსოვილების ანალიზმა აჩვენა, რომ ბერგამოტის პოლიფენოლები არა მხოლოდ თრგუნავენ ცხიმის სინთეზს ღვიძლში, არამედ აძლიერებენ აუტოფაგიას - „უჯრედული დასუფთავების“ პროცესს, რომელიც ხელს უწყობს ზედმეტი ლიპიდების და დაზიანებული სტრუქტურების გადამუშავებას. ამავდროულად, თაგვების ნაწლავებში აღდგა მოკლეჯაჭვიანი ცხიმოვანი მჟავების, განსაკუთრებით ბუტირატის, წარმოება, რომლებიც მეტაბოლური დარღვევების დროს მნიშვნელოვან დამცავ მეტაბოლიტებად ითვლება.
ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ეს შედეგები იმედისმომცემია MASLD-ის პრევენციისთვის, ეს მონაცემები შემოიფარგლება თაგვის ჯიშის ერთი ხაზით. ადამიანებზე პრაქტიკული რეკომენდაციების შემუშავებამდე კლინიკური კვლევებია საჭირო.