სიმსუქნით დაავადებული ადამიანებისთვის ყველაზე ჯანსაღი დიეტა გამოვლინდა
ღვიძლის ჯანმრთელობა და მეტაბოლიზმი გაცილებით ეფექტურად გააუმჯობესა, ვიდრე ხმელთაშუა ზღვისა და უცხიმო დიეტებმა. აღსანიშნავია, რომ სამივე ჯგუფმა წონის ზუსტად ერთნაირ კლებას მიაღწია, თუმცა შინაგანი ორგანოების გაჯანსაღების კუთხით კეტოდიეტა უპირობო ლიდერი აღმოჩნდა.
ექსპერიმენტის დეტალები და დიეტების სპეციფიკა
კლინიკურ კვლევაში 42 ადამიანი მონაწილეობდა, რომლებსაც სიმსუქნე, პრედიაბეტი და ღვიძლის არაალკოჰოლური ცხიმოვანი დაავადება აწუხებდათ. 4-5 თვის განმავლობაში, კალორიების მკაცრი კონტროლით, თითოეულმა მონაწილემ სხეულის წონის დაახლოებით 10% დაიკლო. ისინი სამ ძირითად ჯგუფად დაივნენ:
-
კეტოგენური დიეტა: გამოირჩევა ნახშირწყლების მინიმალური და ცხიმების მაღალი მოხმარებით, რაც ორგანიზმს ენერგიის მისაღებად ცხიმების წვისკენ (ე.წ. კეტოზისკენ) უბიძგებს.
-
ხმელთაშუა ზღვის დიეტა: მდიდარია ჯანსაღი ცხიმებით (ზეითუნის ზეთი), თევზით, ბოსტნეულითა და მთლიანი მარცვლეულით.
-
უცხიმო დიეტა: ძირითადად მცენარეული წარმოშობისაა, ფოკუსირებულია ხილზე, ბოსტნეულსა და პარკოსნებზე, ცხიმების მკვეთრი შეზღუდვით.
კეტოდიეტის უპირატესობა და ბიოლოგიური მექანიზმი
მართალია, წონის კლების ფონზე სამივე დიეტამ შეამცირა სხეულის საერთო ცხიმი და გააუმჯობესა ინსულინისადმი მგრძნობელობა, მაგრამ კეტოგენურმა კვებამ რადიკალური შედეგები აჩვენა:
-
ღვიძლის ცხიმი: კეტო-ჯგუფში ღვიძლში ცხიმის შემცველობა საშუალოდ 67%-ით შემცირდა, მაშინ როცა დანარჩენ ორ ჯგუფში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 45%-ს შეადგენდა.
-
პრედიაბეტის დაძლევა: კეტო-ჯგუფის მონაწილეთა 50%-ს პრედიაბეტის ნიშნები საერთოდ გაუქრა (ხმელთაშუა ზღვის დიეტაზე ეს მაჩვენებელი 29%, უცხიმო დიეტაზე კი — 7% იყო).
მეცნიერების განმარტებით, კეტოდიეტის ეს ფენომენი კონკრეტული ჰორმონალური ცვლილებებით აიხსნება:
-
ნახშირწყლების მკვეთრი შეზღუდვა იწვევს სისხლში ინსულინის დონის შემცირებას.
-
ინსულინის კლებასთან ერთად, იზრდება ჰორმონ გლუკაგონის დონე.
-
სწორედ გლუკაგონი აიძულებს ორგანიზმს, დაშალოს და ენერგიად გამოიყენოს უშუალოდ ღვიძლში დაგროვილი მავნე ცხიმოვანი დეპოზიტები.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი და რა უნდა გავითვალისწინოთ?
ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება და ინსულინრეზისტენტობა თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პრობლემაა. კვლევა ცხადყოფს, რომ წონის დასაკლებად მხოლოდ კალორიების შემცირება საკმარისი არ არის — მნიშვნელობა აქვს იმასაც, თუ რისგან ვიღებთ ამ კალორიებს.
მიუხედავად შთამბეჭდავი შედეგებისა, მკვლევრები სიფრთხილისკენ მოგვიწოდებენ:
-
კვლევა შედარებით მცირემასშტაბიანი (42 ადამიანი) და ხანმოკლე იყო. ჯერჯერობით უცნობია, ნარჩუნდება თუ არა ეს სარგებელი წლების განმავლობაში.
-
კეტოდიეტა ყველასთვის შესაფერისი არ არის და მისი ხანგრძლივად დაცვა საკმაოდ რთულია.
-
რადიკალური დიეტის დაწყებამდე აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, რადგან მაღალცხიმოვანმა კვებამ შეიძლება ინდივიდუალურად იმოქმედოს გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე ან ქოლესტერინის დონეზე.