პოპულარულ ციტრუსს ვირუსებისა და ანთების დათრგუნვის უნარი აღმოაჩნდა
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ პოპულარულ ციტრუსში — პომელოში შემავალ სპეციფიკურ მიკრონაწილაკებს ძლიერი ანტივირუსული და ანთების საწინააღმდეგო პოტენციალი გააჩნია. ამ ინოვაციური კვლევის შედეგები ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში, Food & Function (F&F), გამოქვეყნდა.
უჯრედგარე ვეზიკულები და ექსპერიმენტის მოდელი
მკვლევარების მთავარი ინტერესის ობიექტი მცენარეული უჯრედგარე ვეზიკულები იყო. ეს არის პაწაწინა მიკრობუშტუკები, რომლებსაც მცენარეები ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების გადასატანად იყენებენ.
კვლევაში მოდელის სახით გამოყენებული იქნა ვეზიკულური სტომატიტის ვირუსი (VSV), რომელიც სამედიცინო ლაბორატორიებში ვირუსული ინფექციების განვითარების მექანიზმების შესასწავლად ფართოდ გამოიყენება. მეცნიერებმა სხვადასხვა მცენარის ვეზიკულები შეისწავლეს, თუმცა ყველაზე გამოხატული და ძლიერი ანტივირუსული ეფექტი — როგორც უჯრედულ დონეზე, ისე ცხოველებზე ჩატარებულ ექსპერიმენტებში — სწორედ პომელოს ნაწილაკებმა აჩვენა.
მოქმედების მექანიზმი: პენიცილის მჟავა და ციტოკინები
ლაბორატორიულმა (LC-MS) ანალიზმა გამოავლინა, რომ პომელოს ვეზიკულების ერთ-ერთი მთავარი აქტიური კომპონენტი ბუნებრივი ნაერთი — პენიცილის მჟავაა (Penicillic acid). კვლევამ აჩვენა, რომ პომელოს ნივთიერებები ორგანიზმზე კომპლექსურად მოქმედებს:
-
ვირუსის დათრგუნვა: ნაწილაკები ბლოკავენ ვირუსის რეპლიკაციას (გამრავლებას) მასპინძელ უჯრედში.
-
ანთების კონტროლი: ნივთიერება მკვეთრად ამცირებს მთავარი ანთებითი ციტოკინების — ინტერფერონ-ბეტასა (IFN-β) და ინტერლეიკინ-6-ის (IL-6) — გამომუშავებას. ამ მოლეკულების ჭარბმა და უკონტროლო გააქტიურებამ (ე.წ. ციტოკინურმა შტორმმა) შესაძლოა ორგანიზმის საკუთარი ქსოვილების მძიმე დაზიანება გამოიწვიოს.
ავტორების განმარტებით, ეს დამცველობითი ეფექტი უშუალოდ უკავშირდება ორგანიზმის GSK3β/STAT1 სასიგნალო გზაზე ზემოქმედებას, რომელიც თანდაყოლილი იმუნიტეტის რეგულირებაში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს.
ინოვაციური მიდგომა: ნატრიუმის ალგინატის გარსი
ეფექტურობის გასაზრდელად მეცნიერებმა დამატებითი ტექნოლოგიური ნაბიჯი გადადგეს — მათ შეიმუშავეს ნატრიუმის ალგინატის სპეციალური დამცავი გარსი. ამ კაფსულის მეშვეობით, პომელოს აქტიური ნივთიერებები ორგანიზმში გაცილებით დიდხანს ნარჩუნდება და სამიზნე ქსოვილებში თანდათანობით, უსაფრთხოდ თავისუფლდება.
სამომავლო პერსპექტივები
მკვლევარები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ კვლევა ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა და მიღებული შედეგები კლინიკურ კვლევებში დამატებით გადამოწმებას საჭიროებს. თუმცა, არსებული მონაცემები ცალსახად მიუთითებს, რომ პომელოს კომპონენტებს აქვთ უდიდესი პოტენციალი, სამომავლოდ სრულიად ახალი, ბუნებრივი ანტივირუსული და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების შექმნის საფუძველი გახდეს.