5 საუკეთესო ანთების საწინააღმდეგო ნახშირწყალი დიეტოლოგების რეკომენდაციით
ამ პროდუქტებში შემავალი უჯრედისი (ბოჭკო) და ანტიოქსიდანტები ანთებითი პროცესების დასამარცხებლად გადამწყვეტ როლს ასრულებენ.
ანთება ორგანიზმისთვის აუცილებელი დამცავი რეაქციაა ბაქტერიებისა და ვირუსების წინააღმდეგ, თუმცა, როდესაც ის ქრონიკულ სახეს იღებს, სერიოზული პრობლემები იჩენს თავს. ქრონიკული ანთება დაკავშირებულია ისეთ დაავადებებთან, როგორიცაა გულის პათოლოგიები, დიაბეტი, მაღალი არტერიული წნევა, კიბო და ართრიტი.
გავრცელებული მითის მიუხედავად, თითქოს ანთების შესამცირებლად ნახშირწყლები სრულად უნდა გამოვრიცხოთ, კვების ექსპერტები თანხმდებიან, რომ ნახშირწყლები თავისთავად არ იწვევენ ანთებას. მთავარია სწორი არჩევანის გაკეთება.
წარმოგიდგენთ 5 საუკეთესო ანთების საწინააღმდეგო ნახშირწყალს:
1. წიწიბურა (Buckwheat) წიწიბურა გამოირჩევა უჯრედისის მაღალი შემცველობით. მაგალითად, 100 გრამი წიწიბურის ფქვილი სამჯერ მეტ ბოჭკოს შეიცავს, ვიდრე ჩვეულებრივი ხორბლის ფქვილი. ეს უგლუტენო მარცვლეული მდიდარია ფიტოქიმიკატებით — რუტინითა და კვერცეტინით, რომლებიც ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო ანტიოქსიდანტებია. ისინი იცავენ ორგანიზმს თავისუფალი რადიკალებისგან და ამცირებენ დიაბეტისა თუ ჰიპერტენზიის რისკს.
2. შვრია (Oats) შვრია კულტურათა უმეტესობის რაციონის განუყოფელი ნაწილია. გარდა იმისა, რომ მასში შემავალი ბეტა-გლუკანის ტიპის ბოჭკო ქოლესტერინის დონეს ამცირებს, შვრია შეიცავს ფენოლებს. ეს ნაერთები ებრძვიან თავისუფალ რადიკალებს და ანადგურებენ მათ, სანამ ორგანიზმში ანთებითი პროცესი განვითარდება. გარდა ამისა, იგი მდიდარია რკინით, კალიუმით, მაგნიუმითა და თუთიით.
3. იისფერი კარტოფილი (Purple Potatoes) კვლევები აჩვენებს, რომ იისფერ კარტოფილს, მისი მძლავრი ანტიოქსიდანტების წყალობით, გამოხატული ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი აქვს. იისფერი შეფერილობა სწორედ ანტიოქსიდანტების — ფენოლების, ანთოციანინებისა და კაროტინოიდების მაღალ კონცენტრაციაზე მიუთითებს. ეს "სამეული" ორგანიზმს ეფექტურად წმენდს თავისუფალი რადიკალებისგან.
4. სორგო (Sorghum) სორგო უძველესი, ბუნებრივად უგლუტენო მარცვლეულია, რომელიც ანთების საწინააღმდეგო ბიოაქტიურ ნაერთებს შეიცავს. ის მდიდარია ფენოლური მჟავებითა და ფლავონოიდებით. სორგო ასევე გამოირჩევა ბოჭკოს განსაკუთრებით მაღალი შემცველობით (1 ფინჯანი მოხარშული სორგო 13 გრამ უჯრედისს შეიცავს).
5. სპელტა / ასლი (Spelt) სპელტა ხორბლის უძველესი ნათესავია. ის ხორბალთან შედარებით ნაკლებ გლუტენს შეიცავს, თუმცა ცელიაკიის მქონე პაციენტებისთვის მაინც არ არის რეკომენდებული (ხოლო ხორბლის აუტანლობის მქონე ადამიანები ხშირად უპრობლემოდ იღებენ). სპელტა შესანიშნავი წყაროა უჯრედისის, მანგანუმის, B ჯგუფის ვიტამინებისა და სპილენძის მისაღებად.
ნახშირწყლები და ანთება: რა უნდა ვიცოდეთ? ყველა ნახშირწყალი ერთნაირი არ არის. ანთებას ძირითადად რაფინირებული ნახშირწყლები (თეთრი ფქვილის ნაწარმი, ტკბილეული, თეთრი პური, ორცხობილები) უწყობს ხელს. თუმცა, მათი ჩანაცვლება მთლიანი მარცვლეულით (წიწიბურა, შვრია, კინოა) და სახამებლიანი ბოსტნეულით (კარტოფილი) ანთებითი მარკერების მნიშვნელოვან შემცირებას იწვევს.
ამ პროცესში მთავარი "გმირი" უჯრედისია (ბოჭკო). ის არა მხოლოდ ანაყრებს და წონის მართვაში გვეხმარება, არამედ მოქმედებს როგორც პრებიოტიკი - კვებავს ნაწლავის სასარგებლო ბაქტერიებს. ჯანსაღი ნაწლავის მიკრობიომი კი, თავის მხრივ, მთელ ორგანიზმში ანთების დონის შემცირების მთავარი წინაპირობაა.