გამოვლენილია საუზმე, რომელიც ამცირებს დილის პროდუქტიულობას
ტკბილი და ცხიმიანი საკვებისგან შემდგარმა საუზმემ შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს კოგნიტურ ფუნქციასა და დილის სიფხიზლეზე. ეს არის დასკვნა, რომელიც იაპონიის ჰიოგოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მივიდნენ. კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალ Food and Humanity -ში.
მიუხედავად იმისა, რომ საუზმე ტრადიციულად ენერგიის მნიშვნელოვან წყაროდ ითვლება, ბევრი ადამიანი დღეს იწყებს ცხიმიანი საკვებით, ნამცხვრებითა და შაქრიანი სასმელებით. მკვლევარების თქმით, ამ ჩვევამ შეიძლება შეამციროს ყურადღების კონცენტრაცია და ხელი შეუშალოს ეფექტურ გონებრივ მუშაობას და გონებრივი ანალიზის უნარს.
ავტორებმა შეისწავლეს, თუ როგორ მოქმედებს დილის კვების შემადგენლობა ვეგეტატიური ნერვული სისტემის აქტივობაზე, რომელიც არეგულირებს ორგანიზმში უნებლიე პროცესებს. სიმპათიკური განყოფილება პასუხისმგებელია სიფხიზლესა და მოქმედებისთვის მზადყოფნაზე, ხოლო პარასიმპათიკური განყოფილება პასუხისმგებელია ორგანიზმის მოდუნებასა და „დასვენების რეჟიმზე“ გადაყვანაზე.
კვლევაში მონაწილეობდა 13 ჯანმრთელი სტუდენტი ქალი. თითოეულმა ქალმა სხვადასხვა დღეს მიირთვა ორი საუზმე ერთი და იგივე კალორიული შემცველობით (დაახლოებით 500 კკალ). ერთ-ერთი ვარიანტი იყო დაბალანსებული ტრადიციული იაპონური კვება ბრინჯით, თევზით, კვერცხით, ბოსტნეულით და ხილით. მეორე იყო ტიპიური „სწრაფი“ საუზმე, რომელიც შედგებოდა დონატებისა და ტკბილი რძიანი სასმელისგან, რომელიც მდიდარი იყო ცხიმითა და შაქრით.
ჭამის შემდეგ, მკვლევარებმა ორი საათის განმავლობაში გაზომეს სხეულის ტემპერატურა და გულისცემის ცვალებადობა და ჩაატარეს კოგნიტური ტესტები. მონაწილეებმა ასევე შეაფასეს მათი კეთილდღეობა, სიფხიზლე, ყურადღების კონცენტრაციის უნარი და ძილიანობა.
გაირკვა, რომ დაბალანსებულმა საუზმემ გამოიწვია სხეულის ტემპერატურისა და გულისცემის მატება - სიმპათიკური ნერვული სისტემის აქტივაციის ნიშნები. ამას თან ახლდა სიფხიზლის შეგრძნება და დაგეგმვასა და ყურადღების გადატანასთან დაკავშირებული ამოცანების უკეთ შესრულების უნარი.
ამასობაში, ტკბილმა და ცხიმიანმა საუზმემ არ გამოიწვია მსგავსი ფიზიოლოგიური რეაქცია. სამაგიეროდ, მონაწილეებმა აჩვენეს პარასიმპათიკური აქტივობის უპირატესობა და აღნიშნეს მეტი ძილიანობა. „ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ საუზმის ხარისხი პირდაპირ გავლენას ახდენს დილის ფიზიოლოგიურ აგზნებადობასა და კოგნიტურ ფუნქციაზე“, - თქვა კვლევის ხელმძღვანელმა ფუმიაკი ჰანზავამ.
ავტორების თქმით, დაგეგმვის ფუნქციები - პროდუქტიულობის ძირითადი ელემენტი - განსაკუთრებით დაზარალდა. ტკბილეულის მიღების შემდეგ ვიზუალური ყურადღების უმნიშვნელო გაუმჯობესება, სავარაუდოდ, განპირობებული იყო შაქარზე დოფამინის ხანმოკლე რეაქციით, მაგრამ მან კომპენსირება ვერ გაუკეთა გონებრივი შესაძლებლობების საერთო შემცირებას.